[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-16350":3,"categoryMenus":27,"$fbB7MGRUoDewIvUBVl8jKBMuLCiZuPbFGvieiRu-b4VI":213},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":18,"views":19,"subdate":20,"up_date":21,"first_name":22,"last_name":23,"avatar":12,"cat_title":24,"subdate_jalali":25,"update_jalali":26},16350,2,9,0,150,"دیوان حافظ: مجموعه غزل‌های حافظ و از برجسته‌ترین آثار شعر فارسی در دوره تیموری",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQVfFqMJmhEUAHFl36J4M_800.png",null,"\u003Cdiv>\r\n\u003Ch2>دیوان ح\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"دیوان حافظ\" dir=\"rtl\" id=\"article-core\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: 'IRANSans',Tahoma,'Times New Roman',serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">دیوان حافظ؛ گنجینۀ پند و زیبایی در دورۀ تیموری\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">آشنایی با غزل‌های حافظ، سبک او و جایگاه این اثر در ادبیات فارسی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">دیوان حافظ مجموعه‌ای از غزل‌های نغز و پرمعناست که در روزگار تیموریان سروده شده است. این کتاب نه تنها یک اثر ادبی، بلکه آیینۀ اندیشه، عرفان، و فرهنگ ایرانی است. در این مقاله با ساختار، درونمایه، و ارزش این اثر ارزشمند آشنا می‌شویم و می‌بینیم چرا حافظ تا امروز در دل ایرانیان زنده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">حافظ و روزگار تیموری\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>خواجه شمس‌الدین محمد شیرازی، معروف به حافظ، در سدۀ هشتم هجری در شیراز می‌زیست. او همزمان با حکومت تیموریان بود، اما شیراز در آن روزگار امنیت و آرامش نسبی داشت و به همین دلیل هنر و ادب در آن رونق یافت. حافظ در این فضای فرهنگی، غزل‌های خود را سرود که بعدها در مجموعه‌ای به نام «دیوان حافظ» گرد آمد. این دیوان شامل بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۴۰۰\u003C\u002Fspan> غزل، چند قصیده، رباعی و قطعه است. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بزرگ‌ترها برای گرفتن فال، دیوان حافظ را باز می‌کنند. این نشان می‌دهد که حافظ تا چه اندازه با زندگی روزمرۀ ما پیوند خورده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>ویژگی برجستۀ غزل‌های حافظ، زبان دوپهلو و چندلایۀ اوست. یک بیت ساده از حافظ می‌تواند هم معنی عاشقانه داشته باشد، هم عرفانی و هم اجتماعی. برای نمونه، وقتی حافظ می‌گوید «دوش دیدم که ملائک درِ میخانه زدند»، در ظاهر سخن از خواب و میخانه است، اما در باطن به آزادی فکر و نقد زهدورزیِ خشک اشاره دارد. این توانایی باعث شده که دیوان حافظ برای همۀ مردم، از دانش‌آموز تا استاد دانشگاه، جذاب باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">نکته:\u003C\u002Fstrong> روزگار تیموری، عصر شکوفایی ادب فارسی است. در کنار حافظ، شاعران دیگری مانند جامی نیز می‌زیستند، اما غزل‌های حافظ به دلیل ایجاز و عمق معنا، از همۀ آنها برجسته‌تر شد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">غزل‌های حافظ در زندگی امروز ما\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شاید فکر کنید کتابی که مربوط به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۶۰۰\u003C\u002Fspan> سال پیش است، چه ربطی به زندگی یک دانش‌آموز امروزی دارد؟ اما حافظ حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. بسیاری از ضرب‌المثل‌ها و تعبیرهایی که روزانه به کار می‌بریم، ریشه در اشعار حافظ دارد. مثلاً وقتی می‌گوییم «این نیز بگذرد»، در واقع از پیام امیدبخش حافظ الهام گرفته‌ایم. یا وقتی از بی‌وفایی دوستان شکایت می‌کنیم، حافظ با بیتی مانند «وفا مجوی که در شاعران نباشد» به ما یادآوری می‌کند که نباید از مردم انتظار بی‌نهایت داشته باشیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه سبک حافظ با شاعران دیگر\" role=\"region\" style=\"border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; overflow: auto; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">دیوان حافظ\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شاعران دیگر (مثال: سعدی)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زبان و سبک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ایهام‌انگیز، چندلایه، پر از تعابیر عرفانی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساده‌تر، روان و بیشتر اخلاقی و داستانی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">درونمایه اصلی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عشق، عرفان، نقد ریاکاری و شادی‌زیستی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پند و اندرز، سفرنامه‌نگاری و داستان‌سرایی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تأثیر بر مردم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">محبوب در میان همۀ قشرها، از بازاری تا اهل هنر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بیشتر در میان اهل دانش و اخلاق مشهور است\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های چالشی درباره دیوان حافظ\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">چرا حافظ از واژه‌های عربی زیاد استفاده کرده است؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">در زمان حافظ، زبان فارسی دری با واژه‌های عربی آمیخته بود و بسیاری از مفاهیم علمی، فلسفی و عرفانی با واژگان عربی بیان می‌شد. حافظ نیز از این ویژگی استفاده کرده تا عمق معنا را افزایش دهد، اما همیشه تعادل را حفظ کرده است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">آیا دیوان حافظ فقط برای آدم‌های مذهبی مفید است؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">خیر، دیوان حافظ برای هر کسی که به دنبال زیبایی، اندیشه و پرسش‌گری است، سودمند است. حافظ هم از مفاهیم دینی الهام گرفته و هم از فلسفه و عرفان. او حتی از ریاکاریِ برخی مدعیان دین انتقاد کرده است، پس می‌توان آن را کتابی فراتر از یک نگاه خاص دانست.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">چرا حافظ در دوران تیموری تا این اندازه مورد توجه بود؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">بخشی از دلیلش این است که شیراز در آن دوران نسبتن آرام بود و حاکمان محلی از هنرمندان حمایت می‌کردند. همچنین سبک تازه و دلنشین حافظ، او را از دیگر شاعران متمایز کرد. مردم عادی هم با شنیدن غزل‌های او، لذت می‌بردند و مفاهیم عمیق را به سادگی درک می‌کردند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">دیوان حافظ، آیینۀ تمام‌نمای فرهنگ ایرانی\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>دیوان حافظ فقط یک کتاب شعر نیست؛ بلکه مجموعۀ پرباری از حکمت، عشق، نقد اجتماعی و هنر کلامی است که در روزگار تیموری شکل گرفته و تا امروز پابرجا مانده است. حافظ با زبان ساده اما پررمزوراز خود، توانسته با نسل‌های مختلف حرف بزند. او به ما می‌آموزد که در دل مشکلات، امیدوار باشیم، از ریاکاری بپرهیزیم و زندگی را با زیبایی و شادی بگذرانیم. شاید به‌جرئت بتوان گفت که دیوان حافظ، پس از قرآن، بیش از هر کتاب دیگری در خانۀ ایرانیان یافت می‌شود و هنوز هم پس از قرن‌ها، پیام تازۀ خود را به گوش ما می‌رساند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\nافظ؛ گنجینۀ پند و زیبایی در دورۀ تیموری\r\n\r\n\u003Cdiv>آشنایی با غزل‌های حافظ، سبک او و جایگاه این اثر در ادبیات فارسی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv>دیوان حافظ مجموعه‌ای از غزل‌های نغز و پرمعناست که در روزگار تیموریان سروده شده است. این کتاب نه تنها یک اثر ادبی، بلکه آیینۀ اندیشه، عرفان، و فرهنگ ایرانی است. در این مقاله با ساختار، درونمایه، و ارزش این اثر ارزشمند آشنا می‌شویم و می‌بینیم چرا حافظ تا امروز در دل ایرانیان زنده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3>حافظ و روزگار تیموری\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>خواجه شمس‌الدین محمد شیرازی، معروف به حافظ، در سدۀ هشتم هجری در شیراز می‌زیست. او همزمان با حکومت تیموریان بود، اما شیراز در آن روزگار امنیت و آرامش نسبی داشت و به همین دلیل هنر و ادب در آن رونق یافت. حافظ در این فضای فرهنگی، غزل‌های خود را سرود که بعدها در مجموعه‌ای به نام «دیوان حافظ» گرد آمد. این دیوان شامل بیش از \u003Cspan>۴۰۰\u003C\u002Fspan> غزل، چند قصیده، رباعی و قطعه است. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بزرگ‌ترها برای گرفتن فال، دیوان حافظ را باز می‌کنند. این نشان می‌دهد که حافظ تا چه اندازه با زندگی روزمرۀ ما پیوند خورده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>ویژگی برجستۀ غزل‌های حافظ، زبان دوپهلو و چندلایۀ اوست. یک بیت ساده از حافظ می‌تواند هم معنی عاشقانه داشته باشد، هم عرفانی و هم اجتماعی. برای نمونه، وقتی حافظ می‌گوید «دوش دیدم که ملائک درِ میخانه زدند»، در ظاهر سخن از خواب و میخانه است، اما در باطن به آزادی فکر و نقد زهدورزیِ خشک اشاره دارد. این توانایی باعث شده که دیوان حافظ برای همۀ مردم، از دانش‌آموز تا استاد دانشگاه، جذاب باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv>\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> روزگار تیموری، عصر شکوفایی ادب فارسی است. در کنار حافظ، شاعران دیگری مانند جامی نیز می‌زیستند، اما غزل‌های حافظ به دلیل ایجاز و عمق معنا، از همۀ آنها برجسته‌تر شد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3>غزل‌های حافظ در زندگی امروز ما\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شاید فکر کنید کتابی که مربوط به \u003Cspan>۶۰۰\u003C\u002Fspan> سال پیش است، چه ربطی به زندگی یک دانش‌آموز امروزی دارد؟ اما حافظ حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. بسیاری از ضرب‌المثل‌ها و تعبیرهایی که روزانه به کار می‌بریم، ریشه در اشعار حافظ دارد. مثلاً وقتی می‌گوییم «این نیز بگذرد»، در واقع از پیام امیدبخش حافظ الهام گرفته‌ایم. یا وقتی از بی‌وفایی دوستان شکایت می‌کنیم، حافظ با بیتی مانند «وفا مجوی که در شاعران نباشد» به ما یادآوری می‌کند که نباید از مردم انتظار بی‌نهایت داشته باشیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv>\r\n\u003Ctable>\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth>ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth>دیوان حافظ\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth>شاعران دیگر (مثال: سعدی)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd>زبان و سبک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd>ایهام‌انگیز، چندلایه، پر از تعابیر عرفانی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd>ساده‌تر، روان و بیشتر اخلاقی و داستانی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd>درونمایه اصلی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd>عشق، عرفان، نقد ریاکاری و شادی‌زیستی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd>پند و اندرز، سفرنامه‌نگاری و داستان‌سرایی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd>تأثیر بر مردم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd>محبوب در میان همۀ قشرها، از بازاری تا اهل هنر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd>بیشتر در میان اهل دانش و اخلاق مشهور است\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3>پرسش‌های چالشی درباره دیوان حافظ\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv>\r\n\u003Cp>چرا حافظ از واژه‌های عربی زیاد استفاده کرده است؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در زمان حافظ، زبان فارسی دری با واژه‌های عربی آمیخته بود و بسیاری از مفاهیم علمی، فلسفی و عرفانی با واژگان عربی بیان می‌شد. حافظ نیز از این ویژگی استفاده کرده تا عمق معنا را افزایش دهد، اما همیشه تعادل را حفظ کرده است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv>\r\n\u003Cp>آیا دیوان حافظ فقط برای آدم‌های مذهبی مفید است؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>خیر، دیوان حافظ برای هر کسی که به دنبال زیبایی، اندیشه و پرسش‌گری است، سودمند است. حافظ هم از مفاهیم دینی الهام گرفته و هم از فلسفه و عرفان. او حتی از ریاکاریِ برخی مدعیان دین انتقاد کرده است، پس می‌توان آن را کتابی فراتر از یک نگاه خاص دانست.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv>\r\n\u003Cp>چرا حافظ در دوران تیموری تا این اندازه مورد توجه بود؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>بخشی از دلیلش این است که شیراز در آن دوران نسبتن آرام بود و حاکمان محلی از هنرمندان حمایت می‌کردند. همچنین سبک تازه و دلنشین حافظ، او را از دیگر شاعران متمایز کرد. مردم عادی هم با شنیدن غزل‌های او، لذت می‌بردند و مفاهیم عمیق را به سادگی درک می‌کردند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv>\r\n\u003Cp>دیوان حافظ، آیینۀ تمام‌نمای فرهنگ ایرانی\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>دیوان حافظ فقط یک کتاب شعر نیست؛ بلکه مجموعۀ پرباری از حکمت، عشق، نقد اجتماعی و هنر کلامی است که در روزگار تیموری شکل گرفته و تا امروز پابرجا مانده است. حافظ با زبان ساده اما پررمزوراز خود، توانسته با نسل‌های مختلف حرف بزند. او به ما می‌آموزد که در دل مشکلات، امیدوار باشیم، از ریاکاری بپرهیزیم و زندگی را با زیبایی و شادی بگذرانیم. شاید به‌جرئت بتوان گفت که دیوان حافظ، پس از قرآن، بیش از هر کتاب دیگری در خانۀ ایرانیان یافت می‌شود و هنوز هم پس از قرن‌ها، پیام تازۀ خود را به گوش ما می‌رساند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"دیوان حافظ","مطالعات اجتماعی هشتم","پایه هشتم",1,104,"2026-06-29 16:05:49","2026-09-06 14:48:57","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1405\u002F04\u002F8","14:48 1405\u002F06\u002F15",{"status":18,"data":28},[29,67,126,144,164],{"id":18,"title":30,"list_order":18,"items":31},"آشنایی",[32,37,40,44,51,55,59,63],{"id":33,"link":34,"type":35,"slug":12,"title":36},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":6,"link":38,"type":35,"slug":12,"title":39},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":41,"link":42,"type":35,"slug":12,"title":43},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":45,"link":46,"type":47,"slug":48,"handler":49,"title":50},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":52,"link":53,"type":35,"slug":12,"title":54},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":56,"link":57,"type":35,"slug":12,"title":58},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":60,"link":61,"type":35,"slug":12,"title":62},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":64,"link":65,"type":35,"slug":12,"title":66},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":5,"title":68,"list_order":18,"items":69},"المپیادها",[70,74,78,82,86,90,94,98,102,106,110,114,118,122],{"id":71,"link":72,"type":35,"slug":12,"title":73},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":75,"link":76,"type":35,"slug":12,"title":77},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":79,"link":80,"type":35,"slug":12,"title":81},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":83,"link":84,"type":35,"slug":12,"title":85},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":87,"link":88,"type":35,"slug":12,"title":89},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":91,"link":92,"type":35,"slug":12,"title":93},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":95,"link":96,"type":35,"slug":12,"title":97},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":99,"link":100,"type":35,"slug":12,"title":101},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":103,"link":104,"type":35,"slug":12,"title":105},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":107,"link":108,"type":35,"slug":12,"title":109},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":111,"link":112,"type":35,"slug":12,"title":113},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":115,"link":116,"type":35,"slug":12,"title":117},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":119,"link":120,"type":35,"slug":12,"title":121},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":123,"link":124,"type":35,"slug":12,"title":125},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":127,"title":128,"list_order":18,"items":129},3,"نمونه و تیزهوشان",[130,134,139],{"id":131,"link":132,"type":35,"slug":12,"title":133},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":135,"link":136,"type":47,"slug":137,"handler":137,"title":138},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":140,"link":141,"type":47,"slug":142,"handler":142,"title":143},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":145,"title":146,"list_order":18,"items":147},7,"کتابهای درسی",[148,152,156,160],{"id":149,"link":150,"type":35,"slug":12,"title":151},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":153,"link":154,"type":35,"slug":12,"title":155},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":157,"link":158,"type":35,"slug":12,"title":159},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":161,"link":162,"type":35,"slug":12,"title":163},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":33,"title":165,"list_order":33,"items":166},"پیشنهاد ویژه",[167,172,177,182,187,192,197,201,205,209],{"id":168,"link":169,"type":47,"slug":170,"handler":170,"title":171},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":173,"link":174,"type":47,"slug":175,"handler":175,"title":176},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":178,"link":179,"type":47,"slug":180,"handler":180,"title":181},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":183,"link":184,"type":47,"slug":185,"handler":185,"title":186},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":188,"link":189,"type":47,"slug":190,"handler":190,"title":191},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":193,"link":194,"type":35,"slug":195,"title":196},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":198,"link":199,"type":35,"slug":12,"title":200},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":202,"link":203,"type":35,"slug":12,"title":204},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":206,"link":207,"type":35,"slug":12,"title":208},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":210,"link":211,"type":35,"slug":12,"title":212},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":214,"papers":215,"files":216,"questions":217,"exams":218,"tutorials":219,"blogs":220},[],[],[],[],[],[],[221,230,238,246,254,262,270,278,286,294,302,310],{"id":222,"title":223,"cat":10,"pic":224,"up_date":225,"title_url":226,"url":227,"legacy_url":228,"cat_title":24,"update_jalali":229},15488,"گنجینهٔ هنری و آثار باستانی: اشیای ارزشمند تاریخی و هنری که اطلاعاتی دربارهٔ گذشته می‌دهند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvKe2MUkL2MJXTYpD1SYN_200.png","2026-09-09 12:55:22","گنجینه-هنری-و-آثار-باستانی-اشیای-ارزشمند-تاریخی-و-هنری-که-اطلاعاتی-درباره-گذشته-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15488\u002Fگنجینه-هنری-و-آثار-باستانی-اشیای-ارزشمند-تاریخی-و-هنری-که-اطلاعاتی-درباره-گذشته-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15488\u002Fگنجینه-هنری-و-آثار-باستانی-اشیای-ارزشمند-تاریخی-و-هنری-که-اطلاعاتی-درباره-گذشته-میدهند","1405\u002F06\u002F18",{"id":231,"title":232,"cat":10,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":24,"update_jalali":229},15746,"تعاون: همکاری و یاری‌رساندن افراد به یکدیگر برای انجام کارهای نیک و رفع نیازهای فردی و اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fxf9sh5aUHUX4DVOYIEUj_200.png","2026-09-09 12:52:56","تعاون-همکاری-و-یاریرساندن-افراد-به-یکدیگر-برای-انجام-کارهای-نیک-و-رفع-نیازهای-فردی-و-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15746\u002Fتعاون-همکاری-و-یاریرساندن-افراد-به-یکدیگر-برای-انجام-کارهای-نیک-و-رفع-نیازهای-فردی-و-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15746\u002Fتعاون-همکاری-و-یاریرساندن-افراد-به-یکدیگر-برای-انجام-کارهای-نیک-و-رفع-نیازهای-فردی-و-اجتماعی",{"id":239,"title":240,"cat":10,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":24,"update_jalali":229},15747,"جامعه باایمان: جامعه‌ای که اعضای آن نسبت به رنج، نیاز و وضعیت یکدیگر بی‌تفاوت نیستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDakh56qoP8qW03M3BbBf_200.png","2026-09-09 12:50:21","جامعه-باایمان-جامعهای-که-اعضای-آن-نسبت-به-رنج-نیاز-و-وضعیت-یکدیگر-بیتفاوت-نیستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15747\u002Fجامعه-باایمان-جامعهای-که-اعضای-آن-نسبت-به-رنج-نیاز-و-وضعیت-یکدیگر-بیتفاوت-نیستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15747\u002Fجامعه-باایمان-جامعهای-که-اعضای-آن-نسبت-به-رنج-نیاز-و-وضعیت-یکدیگر-بیتفاوت-نیستند",{"id":247,"title":248,"cat":10,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":24,"update_jalali":229},15748,"همیاری اجتماعی: مشارکت داوطلبانه افراد برای کمک به دیگران و کاهش مشکلات جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fyj7MYon322cuECuPjr0t_200.png","2026-09-09 12:46:41","همیاری-اجتماعی-مشارکت-داوطلبانه-افراد-برای-کمک-به-دیگران-و-کاهش-مشکلات-جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15748\u002Fهمیاری-اجتماعی-مشارکت-داوطلبانه-افراد-برای-کمک-به-دیگران-و-کاهش-مشکلات-جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15748\u002Fهمیاری-اجتماعی-مشارکت-داوطلبانه-افراد-برای-کمک-به-دیگران-و-کاهش-مشکلات-جامعه",{"id":255,"title":256,"cat":10,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":24,"update_jalali":229},15749,"همکاری در گناه و ستم: کمک مستقیم یا غیرمستقیم به انجام کار ناپسند، گناه یا رفتار ظالمانه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fn7xuaD9pS7WI0N9wx9tV_200.png","2026-09-09 12:44:54","همکاری-در-گناه-و-ستم-کمک-مستقیم-یا-غیرمستقیم-به-انجام-کار-ناپسند-گناه-یا-رفتار-ظالمانه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15749\u002Fهمکاری-در-گناه-و-ستم-کمک-مستقیم-یا-غیرمستقیم-به-انجام-کار-ناپسند-گناه-یا-رفتار-ظالمانه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15749\u002Fهمکاری-در-گناه-و-ستم-کمک-مستقیم-یا-غیرمستقیم-به-انجام-کار-ناپسند-گناه-یا-رفتار-ظالمانه",{"id":263,"title":264,"cat":10,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":24,"update_jalali":229},15750,"تقسیم وظایف: واگذاری منظم مسئولیت‌ها میان افراد برای کاهش فشار کار و افزایش مشارکت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWoP9qRXoM1Jr0UPDKUKK_200.png","2026-09-09 12:41:29","تقسیم-وظایف-واگذاری-منظم-مسئولیتها-میان-افراد-برای-کاهش-فشار-کار-و-افزایش-مشارکت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15750\u002Fتقسیم-وظایف-واگذاری-منظم-مسئولیتها-میان-افراد-برای-کاهش-فشار-کار-و-افزایش-مشارکت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15750\u002Fتقسیم-وظایف-واگذاری-منظم-مسئولیتها-میان-افراد-برای-کاهش-فشار-کار-و-افزایش-مشارکت",{"id":271,"title":272,"cat":10,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":24,"update_jalali":229},15751,"صندوق قرض‌الحسنه خانوادگی: سازوکاری مشارکتی که اعضای خانواده با پرداخت منظم پول، امکان وام‌دهی به افراد نیازمند را فراهم می‌کنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FtoNa1tJ631EWYexKkymy_200.png","2026-09-09 12:38:47","صندوق-قرضالحسنه-خانوادگی-سازوکاری-مشارکتی-که-اعضای-خانواده-با-پرداخت-منظم-پول-امکان-وامدهی-به-افراد-نیازمند-را-فراهم-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15751\u002Fصندوق-قرضالحسنه-خانوادگی-سازوکاری-مشارکتی-که-اعضای-خانواده-با-پرداخت-منظم-پول-امکان-وامدهی-به-افراد-نیازمند-را-فراهم-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15751\u002Fصندوق-قرضالحسنه-خانوادگی-سازوکاری-مشارکتی-که-اعضای-خانواده-با-پرداخت-منظم-پول-امکان-وامدهی-به-افراد-نیازمند-را-فراهم-میکنند",{"id":279,"title":280,"cat":10,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":24,"update_jalali":229},15752,"حقوق همسایگی: مجموعه رفتارهای مسئولانه و محترمانه نسبت به همسایگان، مانند کمک، خوش‌رفتاری و توجه به نیازهای آنان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FFZNs8vOlaTOdE8CBXr8e_200.png","2026-09-09 12:36:45","حقوق-همسایگی-مجموعه-رفتارهای-مسئولانه-و-محترمانه-نسبت-به-همسایگان-مانند-کمک-خوشرفتاری-و-توجه-به-نیازهای-آنان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15752\u002Fحقوق-همسایگی-مجموعه-رفتارهای-مسئولانه-و-محترمانه-نسبت-به-همسایگان-مانند-کمک-خوشرفتاری-و-توجه-به-نیازهای-آنان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15752\u002Fحقوق-همسایگی-مجموعه-رفتارهای-مسئولانه-و-محترمانه-نسبت-به-همسایگان-مانند-کمک-خوشرفتاری-و-توجه-به-نیازهای-آنان",{"id":287,"title":288,"cat":10,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":24,"update_jalali":229},15753,"اموال عمومی: دارایی‌هایی که متعلق به همه مردم است و نگهداری از آن‌ها مسئولیت اجتماعی شهروندان به شمار می‌آید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FbN0x4qbEBiNkCwN2w5kH_200.png","2026-09-09 12:34:58","اموال-عمومی-داراییهایی-که-متعلق-به-همه-مردم-است-و-نگهداری-از-آنها-مسئولیت-اجتماعی-شهروندان-به-شمار-میآید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15753\u002Fاموال-عمومی-داراییهایی-که-متعلق-به-همه-مردم-است-و-نگهداری-از-آنها-مسئولیت-اجتماعی-شهروندان-به-شمار-میآید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15753\u002Fاموال-عمومی-داراییهایی-که-متعلق-به-همه-مردم-است-و-نگهداری-از-آنها-مسئولیت-اجتماعی-شهروندان-به-شمار-میآید",{"id":295,"title":296,"cat":10,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":24,"update_jalali":229},15754,"مشارکت زیست‌محیطی: همکاری افراد برای کاهش آلودگی، تفکیک زباله و حفظ محیط زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FI0l9nVhEWqb9CCRcRXyI_200.png","2026-09-09 12:32:35","مشارکت-زیستمحیطی-همکاری-افراد-برای-کاهش-آلودگی-تفکیک-زباله-و-حفظ-محیط-زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15754\u002Fمشارکت-زیستمحیطی-همکاری-افراد-برای-کاهش-آلودگی-تفکیک-زباله-و-حفظ-محیط-زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15754\u002Fمشارکت-زیستمحیطی-همکاری-افراد-برای-کاهش-آلودگی-تفکیک-زباله-و-حفظ-محیط-زندگی",{"id":303,"title":304,"cat":10,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":24,"update_jalali":229},15755,"تفکیک زباله: جداسازی زباله‌ها بر اساس نوع و قابلیت بازیافت برای کاهش آلودگی و استفاده دوباره از منابع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLGNtYOIwAGvQy3xYQgWH_200.png","2026-09-09 12:30:39","تفکیک-زباله-جداسازی-زبالهها-بر-اساس-نوع-و-قابلیت-بازیافت-برای-کاهش-آلودگی-و-استفاده-دوباره-از-منابع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15755\u002Fتفکیک-زباله-جداسازی-زبالهها-بر-اساس-نوع-و-قابلیت-بازیافت-برای-کاهش-آلودگی-و-استفاده-دوباره-از-منابع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15755\u002Fتفکیک-زباله-جداسازی-زبالهها-بر-اساس-نوع-و-قابلیت-بازیافت-برای-کاهش-آلودگی-و-استفاده-دوباره-از-منابع",{"id":311,"title":312,"cat":10,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":24,"update_jalali":229},15756,"بازیافت: تبدیل مواد دورریختنی قابل استفاده به منابع تازه برای کاهش آلودگی و حفظ محیط زیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1UwkveUfO9bmZ3sgbiTA_200.png","2026-09-09 12:27:34","بازیافت-تبدیل-مواد-دورریختنی-قابل-استفاده-به-منابع-تازه-برای-کاهش-آلودگی-و-حفظ-محیط-زیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15756\u002Fبازیافت-تبدیل-مواد-دورریختنی-قابل-استفاده-به-منابع-تازه-برای-کاهش-آلودگی-و-حفظ-محیط-زیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15756\u002Fبازیافت-تبدیل-مواد-دورریختنی-قابل-استفاده-به-منابع-تازه-برای-کاهش-آلودگی-و-حفظ-محیط-زیست"]