[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-16078":3,"categoryMenus":27,"$fl-bQwUxwQLj4Emj7THp-2BU1iBBiCLN9va_gc5DtjN4":211},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":18,"views":19,"subdate":20,"up_date":21,"first_name":22,"last_name":23,"avatar":12,"cat_title":24,"subdate_jalali":25,"update_jalali":26},16078,2,4,0,140,"پول و سکه در اقتصاد باستان: ضرب سکه‌هایی مانند دریک یا زریک و سکه‌های زرین، سیمین و مسین برای مبادله.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKbO8f8FasjMjuMD5Qh5i_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"پول و سکه در اقتصاد باستان\" dir=\"rtl\" id=\"article-core\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: 'IRANSans',Tahoma,'Times New Roman',serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">پول و سکه در اقتصاد باستان\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">از دریک و زریک تا سکه‌های زرین، سیمین و مسین برای دادوستد\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">در روزگاران کهن، مردم برای خرید و فروش کالاها، از سکه‌هایی از جنس زر، سیم و مس استفاده می‌کردند. سکه‌هایی مانند دریک یا زریک، ارزش هر کالا را مشخص می‌کردند و دادوستد را آسان‌تر می‌ساختند. در این مقاله، با چگونگی ضرب سکه، ارزش آن‌ها و نقششان در زندگی روزمرهٔ مردم باستان آشنا می‌شویم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چرا به پول و سکه نیاز بود؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>پیش از اختراع سکه، مردم کالاها را با یکدیگر عوض می‌کردند؛ مثلاً یک کیسهٔ گندم را با یک پارچه یا یک گوسفند مبادله می‌نمودند. اما این روش مشکل‌هایی داشت. مثلاً اگر کسی گوسفند داشت و به نمک نیاز داشت، باید صاحب نمک هم به گوسفند نیاز می‌داشت! این کار گاهی خیلی زمان‌بر می‌شد. پس انسان‌ها به فکر افتادند تا وسیلهٔ مشترکی برای مبادله پیدا کنند که همه آن را بپذیرند. این وسیله، سکه بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>سکه‌ها از فلزهای گوناگون ساخته می‌شدند. هر سکه وزن و علامت مشخصی داشت که نشان می‌داد چه قدر ارزش دارد. مثلاً سکه‌های زرین (طلایی) بسیار ارزشمند بودند و برای خرید کالاهای گران‌بها به کار می‌رفتند، مانند زمین یا اسب. سکه‌های سیمین (نقره‌ای) ارزش متوسطی داشتند و برای خرید روزمره مانند لباس یا ابزار کاربرد داشتند. سکه‌های مسین (مسی) نیز کم‌ارزش‌ترین بودند و برای خریدهای کوچک، مانند نان یا میوه، استفاده می‌شدند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">دریک و زریک؛ سکه‌های نامدار ایرانی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در دوران هخامنشیان، سکه‌هایی به نام «دریک» از زر خالص ضرب می‌شد که بسیار معروف بود. دریک، سکهٔ رسمی شاهنشاهی ایران به شمار می‌رفت و روی آن، تصویر پادشاه یا یک جنگجو نقش بسته بود. همچنین سکهٔ دیگری به نام «زریک» نیز وجود داشت که از نظر وزن و ارزش، با دریک تفاوت داشت. این سکه‌ها نه‌تنها در ایران، بلکه در سرزمین‌های دیگر نیز رواج یافتند و نشان‌دهندهٔ قدرت اقتصادی ایران باستان بودند. ضرب سکه، کاری بسیار دقیق و هنرمندانه بود و هر پادشاهی سکه‌هایی با نقش و نوشتهٔ ویژهٔ خود ضرب می‌کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه سکه‌های باستانی\" role=\"region\" style=\"border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع سکه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جنس فلز\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ارزش (مثال)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">کاربرد\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دریک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زر (طلا)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بسیار زیاد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خرید زمین، اسب و کالاهای گران\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زریک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زر (طلا)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زیاد (کم‌تر از دریک)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خرید زیورآلات و پارچهٔ نفیس\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سکهٔ سیمین\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیم (نقره)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">متوسط\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خرید لباس، ابزار و خوراکی‌ها\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سکهٔ مسین\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مس\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خرید نان، میوه و تنقلات روزمره\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سکه‌ها در زندگی روزمرهٔ مردم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرض کنید در یک شهر باستانی، پدر خانواده برای خرید گندم به بازار می‌رفت. او یک سکهٔ سیمین به نانوا می‌داد و در عوض، چند کیلو گندم دریافت می‌کرد. یا یک کشاورز که خرما فروخته بود، با سکهٔ مسین به دست می‌آمد، می‌توانست برای بچه‌هایش تنقلات بخرد. همچنین بازرگانان که کالاهایشان را از شهری به شهر دیگر می‌بردند، سکه‌های زرین را با خود حمل می‌کردند؛ چون وزن کمی داشتند و ارزش زیادی. به این ترتیب، سکه مانند پلی بود که نیازهای مردم را به هم وصل می‌کرد. اگر سکه نبود، هر کس باید برای هر خرید، یک مبادلهٔ جداگانه ترتیب می‌داد که خیلی دشوار بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">نکته:\u003C\u002Fstrong> جالب است بدانید که ارزش سکه فقط به جنس فلز آن نبود، بلکه به وزن و علامت حک‌شده روی آن نیز بستگی داشت. اگر کسی سکه را می‌برید یا خراش می‌داد، ارزش آن کم می‌شد. به همین دلیل، مردم سکه‌های سالم را بیشتر دوست داشتند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های چالشی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">پرسش ۱: چرا همهٔ سکه‌ها از یک جنس نبودند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">پاسخ: چون مردم نیازهای گوناگونی داشتند. برای خرید یک کالای کوچک مانند نان، نیازی به سکهٔ زرین نبود. سکهٔ مسین برای این کار مناسب‌تر بود. همچنین فلزهای کمیاب مانند زر و سیم، ارزش بیشتری داشتند و سکه‌های ساخته شده از آن‌ها برای دادوستدهای بزرگ به کار می‌رفتند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">پرسش ۲: اگر کسی سکه را کپی می‌کرد، چه می‌شد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">پاسخ: ضرب سکه کار پادشاه یا دولت بود و فقط آن‌ها اجازه داشتند سکه درست کنند. اگر کسی سکهٔ تقلبی می‌ساخت، مجازات سختی در انتظارش بود. همچنین سکه‌های اصلی وزن و نقش مشخصی داشتند که مردم به راحتی تقلبی را تشخیص می‌دادند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">پرسش ۳: آیا امروز هم از همان سکه‌ها استفاده می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">پاسخ: نه، امروز پول‌های کاغذی و مسکوکات جدیدی داریم. اما سکه‌های باستانی مانند دریک و زریک، هنوز در موزه‌ها نگهداری می‌شوند و به ما یادآوری می‌کنند که مردم قدیم چگونه دادوستد می‌کردند. همچنین برخی کشورها هنوز هم از سکه‌های زر و سیم برای یادبود یا سرمایه‌گذاری استفاده می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">یادآوری\u003C\u002Fspan>\r\n\r\n\u003Cp>سکه‌های باستانی مانند دریک و زریک، نه‌تنها ابزار دادوستد بودند، بلکه هنر و قدرت حکومت‌ها را نیز نشان می‌دادند. با کمک سکه‌های زرین، سیمین و مسین، مردم می‌توانستند به آسانی هر آنچه نیاز داشتند، بخرند و بفروشند. امروزه نیز ارزش پول، هرچند شکلش تغییر کرده، همچنان یکی از پایه‌های زندگی ماست.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"پایهٔ هفتم","مطالعات اجتماعی هفتم","پول و سکه در اقتصاد باستان",1,108,"2026-06-28 11:20:19","2026-08-25 00:28:59","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F04\u002F7","0:28 1405\u002F06\u002F3",{"status":18,"data":28},[29,68,125,143,163],{"id":18,"title":30,"list_order":18,"items":31},"آشنایی",[32,37,41,45,52,56,60,64],{"id":33,"link":34,"type":35,"slug":12,"title":36},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":38,"link":39,"type":35,"slug":12,"title":40},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":42,"link":43,"type":35,"slug":12,"title":44},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":46,"link":47,"type":48,"slug":49,"handler":50,"title":51},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":53,"link":54,"type":35,"slug":12,"title":55},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":57,"link":58,"type":35,"slug":12,"title":59},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":61,"link":62,"type":35,"slug":12,"title":63},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":65,"link":66,"type":35,"slug":12,"title":67},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":5,"title":69,"list_order":18,"items":70},"المپیادها",[71,74,78,82,86,90,94,98,102,106,110,114,117,121],{"id":6,"link":72,"type":35,"slug":12,"title":73},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":75,"link":76,"type":35,"slug":12,"title":77},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":79,"link":80,"type":35,"slug":12,"title":81},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":83,"link":84,"type":35,"slug":12,"title":85},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":87,"link":88,"type":35,"slug":12,"title":89},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":91,"link":92,"type":35,"slug":12,"title":93},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":95,"link":96,"type":35,"slug":12,"title":97},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":99,"link":100,"type":35,"slug":12,"title":101},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":103,"link":104,"type":35,"slug":12,"title":105},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":107,"link":108,"type":35,"slug":12,"title":109},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":111,"link":112,"type":35,"slug":12,"title":113},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":8,"link":115,"type":35,"slug":12,"title":116},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":118,"link":119,"type":35,"slug":12,"title":120},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":122,"link":123,"type":35,"slug":12,"title":124},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":126,"title":127,"list_order":18,"items":128},3,"نمونه و تیزهوشان",[129,133,138],{"id":130,"link":131,"type":35,"slug":12,"title":132},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":134,"link":135,"type":48,"slug":136,"handler":136,"title":137},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":139,"link":140,"type":48,"slug":141,"handler":141,"title":142},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":144,"title":145,"list_order":18,"items":146},7,"کتابهای درسی",[147,151,155,159],{"id":148,"link":149,"type":35,"slug":12,"title":150},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":152,"link":153,"type":35,"slug":12,"title":154},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":156,"link":157,"type":35,"slug":12,"title":158},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":160,"link":161,"type":35,"slug":12,"title":162},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":33,"title":164,"list_order":33,"items":165},"پیشنهاد ویژه",[166,170,175,180,185,190,195,199,203,207],{"id":19,"link":167,"type":48,"slug":168,"handler":168,"title":169},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":171,"link":172,"type":48,"slug":173,"handler":173,"title":174},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":176,"link":177,"type":48,"slug":178,"handler":178,"title":179},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":181,"link":182,"type":48,"slug":183,"handler":183,"title":184},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":186,"link":187,"type":48,"slug":188,"handler":188,"title":189},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":191,"link":192,"type":35,"slug":193,"title":194},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":196,"link":197,"type":35,"slug":12,"title":198},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":200,"link":201,"type":35,"slug":12,"title":202},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":204,"link":205,"type":35,"slug":12,"title":206},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":208,"link":209,"type":35,"slug":12,"title":210},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":212,"papers":213,"files":214,"questions":215,"exams":216,"tutorials":217,"blogs":218},[],[],[],[],[],[],[219,228,236,244,252,260,268,276,284,292,300,308],{"id":220,"title":221,"cat":10,"pic":222,"up_date":223,"title_url":224,"url":225,"legacy_url":226,"cat_title":24,"update_jalali":227},14866,"حق و مسئولیت: برخورداری انسان از شایستگی‌های انسانی همراه با انجام وظیفه در برابر خود، دیگران، جامعه، محیط زندگی و خداوند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLFwAKTKcG71VqEQ4o8yC_200.png","2026-09-01 12:36:26","حق-و-مسئولیت-برخورداری-انسان-از-شایستگیهای-انسانی-همراه-با-انجام-وظیفه-در-برابر-خود-دیگران-جامعه-محیط-زندگی-و-خداوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14866\u002Fحق-و-مسئولیت-برخورداری-انسان-از-شایستگیهای-انسانی-همراه-با-انجام-وظیفه-در-برابر-خود-دیگران-جامعه-محیط-زندگی-و-خداوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14866\u002Fحق-و-مسئولیت-برخورداری-انسان-از-شایستگیهای-انسانی-همراه-با-انجام-وظیفه-در-برابر-خود-دیگران-جامعه-محیط-زندگی-و-خداوند","1405\u002F06\u002F10",{"id":229,"title":230,"cat":10,"pic":231,"up_date":232,"title_url":233,"url":234,"legacy_url":235,"cat_title":24,"update_jalali":227},14867,"حقوق طبیعی انسان: حقوق بنیادینی مانند حیات، کرامت، آزادی و استفادهٔ درست از نعمت‌های الهی که به دلیل انسان بودن وجود دارد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fif5zIqwUSgIQqGLznNGa_200.png","2026-09-01 12:32:58","حقوق-طبیعی-انسان-حقوق-بنیادینی-مانند-حیات-کرامت-آزادی-و-استفاده-درست-از-نعمتهای-الهی-که-به-دلیل-انسان-بودن-وجود-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14867\u002Fحقوق-طبیعی-انسان-حقوق-بنیادینی-مانند-حیات-کرامت-آزادی-و-استفاده-درست-از-نعمتهای-الهی-که-به-دلیل-انسان-بودن-وجود-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14867\u002Fحقوق-طبیعی-انسان-حقوق-بنیادینی-مانند-حیات-کرامت-آزادی-و-استفاده-درست-از-نعمتهای-الهی-که-به-دلیل-انسان-بودن-وجود-دارد",{"id":237,"title":238,"cat":10,"pic":239,"up_date":240,"title_url":241,"url":242,"legacy_url":243,"cat_title":24,"update_jalali":227},14868,"حقوق اجتماعی: حقوقی که انسان در رابطه با خانواده، مدرسه، جامعه و کشور به دست می‌آورد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fb50U16q0SutR2NZWIlHN_200.png","2026-09-01 12:28:22","حقوق-اجتماعی-حقوقی-که-انسان-در-رابطه-با-خانواده-مدرسه-جامعه-و-کشور-به-دست-میآورد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14868\u002Fحقوق-اجتماعی-حقوقی-که-انسان-در-رابطه-با-خانواده-مدرسه-جامعه-و-کشور-به-دست-میآورد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14868\u002Fحقوق-اجتماعی-حقوقی-که-انسان-در-رابطه-با-خانواده-مدرسه-جامعه-و-کشور-به-دست-میآورد",{"id":245,"title":246,"cat":10,"pic":247,"up_date":248,"title_url":249,"url":250,"legacy_url":251,"cat_title":24,"update_jalali":227},14869,"تابعیت و قانون کشور: تعلق قانونی فرد به کشور و برخورداری از حقوق و وظایف بر پایهٔ قواعد رسمی آن کشور.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdG1205D3Ul1nUgBjJdIQ_200.png","2026-09-01 02:16:14","تابعیت-و-قانون-کشور-تعلق-قانونی-فرد-به-کشور-و-برخورداری-از-حقوق-و-وظایف-بر-پایه-قواعد-رسمی-آن-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14869\u002Fتابعیت-و-قانون-کشور-تعلق-قانونی-فرد-به-کشور-و-برخورداری-از-حقوق-و-وظایف-بر-پایه-قواعد-رسمی-آن-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14869\u002Fتابعیت-و-قانون-کشور-تعلق-قانونی-فرد-به-کشور-و-برخورداری-از-حقوق-و-وظایف-بر-پایه-قواعد-رسمی-آن-کشور",{"id":253,"title":254,"cat":10,"pic":255,"up_date":256,"title_url":257,"url":258,"legacy_url":259,"cat_title":24,"update_jalali":227},14870,"هویت فردی و ملی: شناخت رسمی فرد از راه نام، نام خانوادگی، شناسنامه و تعلق به کشور.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1AeTKhoQ2556DKP3ftdI_200.png","2026-09-01 02:12:04","هویت-فردی-و-ملی-شناخت-رسمی-فرد-از-راه-نام-نام-خانوادگی-شناسنامه-و-تعلق-به-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14870\u002Fهویت-فردی-و-ملی-شناخت-رسمی-فرد-از-راه-نام-نام-خانوادگی-شناسنامه-و-تعلق-به-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14870\u002Fهویت-فردی-و-ملی-شناخت-رسمی-فرد-از-راه-نام-نام-خانوادگی-شناسنامه-و-تعلق-به-کشور",{"id":261,"title":262,"cat":10,"pic":263,"up_date":264,"title_url":265,"url":266,"legacy_url":267,"cat_title":24,"update_jalali":227},14871,"حقوق خانوادگی: برخورداری فرزند از محبت، توجه، حمایت، مراقبت و زندگی خانوادگی سالم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLV6ckVNb9K05bKdVeQqJ_200.png","2026-09-01 02:09:10","حقوق-خانوادگی-برخورداری-فرزند-از-محبت-توجه-حمایت-مراقبت-و-زندگی-خانوادگی-سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14871\u002Fحقوق-خانوادگی-برخورداری-فرزند-از-محبت-توجه-حمایت-مراقبت-و-زندگی-خانوادگی-سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14871\u002Fحقوق-خانوادگی-برخورداری-فرزند-از-محبت-توجه-حمایت-مراقبت-و-زندگی-خانوادگی-سالم",{"id":269,"title":270,"cat":10,"pic":271,"up_date":272,"title_url":273,"url":274,"legacy_url":275,"cat_title":24,"update_jalali":227},14872,"حقوق پایهٔ زندگی: برخورداری از خوراک، پوشاک، مسکن، درمان، سلامت و امکانات ضروری زندگی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHuXkyJRP3jNBTN39rKcc_200.png","2026-09-01 02:05:57","حقوق-پایه-زندگی-برخورداری-از-خوراک-پوشاک-مسکن-درمان-سلامت-و-امکانات-ضروری-زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14872\u002Fحقوق-پایه-زندگی-برخورداری-از-خوراک-پوشاک-مسکن-درمان-سلامت-و-امکانات-ضروری-زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14872\u002Fحقوق-پایه-زندگی-برخورداری-از-خوراک-پوشاک-مسکن-درمان-سلامت-و-امکانات-ضروری-زندگی",{"id":277,"title":278,"cat":10,"pic":279,"up_date":280,"title_url":281,"url":282,"legacy_url":283,"cat_title":24,"update_jalali":227},14873,"حق آموزش و شکوفایی استعداد: برخورداری فرد از یادگیری و فرصت رشد توانایی‌های خود برای زندگی فردی و اجتماعی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpKVdgF4a7jm03Yco7zBi_200.png","2026-09-01 02:03:10","حق-آموزش-و-شکوفایی-استعداد-برخورداری-فرد-از-یادگیری-و-فرصت-رشد-تواناییهای-خود-برای-زندگی-فردی-و-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14873\u002Fحق-آموزش-و-شکوفایی-استعداد-برخورداری-فرد-از-یادگیری-و-فرصت-رشد-تواناییهای-خود-برای-زندگی-فردی-و-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14873\u002Fحق-آموزش-و-شکوفایی-استعداد-برخورداری-فرد-از-یادگیری-و-فرصت-رشد-تواناییهای-خود-برای-زندگی-فردی-و-اجتماعی",{"id":285,"title":286,"cat":10,"pic":287,"up_date":288,"title_url":289,"url":290,"legacy_url":291,"cat_title":24,"update_jalali":227},14874,"عدالت و احترام در مدرسه: برخورد برابر و منصفانه با دانش‌آموزان و دوری از تمسخر، تهدید، تبعیض و تنبیه بدنی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F26qWN6gdUOObtdwod6SR_200.png","2026-09-01 01:59:15","عدالت-و-احترام-در-مدرسه-برخورد-برابر-و-منصفانه-با-دانشآموزان-و-دوری-از-تمسخر-تهدید-تبعیض-و-تنبیه-بدنی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14874\u002Fعدالت-و-احترام-در-مدرسه-برخورد-برابر-و-منصفانه-با-دانشآموزان-و-دوری-از-تمسخر-تهدید-تبعیض-و-تنبیه-بدنی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14874\u002Fعدالت-و-احترام-در-مدرسه-برخورد-برابر-و-منصفانه-با-دانشآموزان-و-دوری-از-تمسخر-تهدید-تبعیض-و-تنبیه-بدنی",{"id":293,"title":294,"cat":10,"pic":295,"up_date":296,"title_url":297,"url":298,"legacy_url":299,"cat_title":24,"update_jalali":227},14875,"حق بیان محترمانهٔ نظر: امکان مطرح کردن مؤدبانهٔ دیدگاه دربارهٔ مسائل درسی، آموزشی یا اجتماعی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQGbdg6JobQlw2IvkjzL2_200.png","2026-09-01 01:55:54","حق-بیان-محترمانه-نظر-امکان-مطرح-کردن-مؤدبانه-دیدگاه-درباره-مسائل-درسی-آموزشی-یا-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14875\u002Fحق-بیان-محترمانه-نظر-امکان-مطرح-کردن-مؤدبانه-دیدگاه-درباره-مسائل-درسی-آموزشی-یا-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14875\u002Fحق-بیان-محترمانه-نظر-امکان-مطرح-کردن-مؤدبانه-دیدگاه-درباره-مسائل-درسی-آموزشی-یا-اجتماعی",{"id":301,"title":302,"cat":10,"pic":303,"up_date":304,"title_url":305,"url":306,"legacy_url":307,"cat_title":24,"update_jalali":227},14876,"محیط زندگی سالم: محیطی پاک، ایمن و مناسب برای زندگی فرد و جامعه.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBDyGIW9gjFLeO4Q2vMRe_200.png","2026-09-01 01:51:19","محیط-زندگی-سالم-محیطی-پاک-ایمن-و-مناسب-برای-زندگی-فرد-و-جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14876\u002Fمحیط-زندگی-سالم-محیطی-پاک-ایمن-و-مناسب-برای-زندگی-فرد-و-جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14876\u002Fمحیط-زندگی-سالم-محیطی-پاک-ایمن-و-مناسب-برای-زندگی-فرد-و-جامعه",{"id":309,"title":310,"cat":10,"pic":311,"up_date":312,"title_url":313,"url":314,"legacy_url":315,"cat_title":24,"update_jalali":227},14877,"اموال عمومی: دارایی‌های متعلق به همهٔ مردم که باید برای استفادهٔ همگانی حفظ شوند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhZ7xpswBpnu2X3VFwy1C_200.png","2026-09-01 01:49:04","اموال-عمومی-داراییهای-متعلق-به-همه-مردم-که-باید-برای-استفاده-همگانی-حفظ-شوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14877\u002Fاموال-عمومی-داراییهای-متعلق-به-همه-مردم-که-باید-برای-استفاده-همگانی-حفظ-شوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14877\u002Fاموال-عمومی-داراییهای-متعلق-به-همه-مردم-که-باید-برای-استفاده-همگانی-حفظ-شوند"]