[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-16062":3,"categoryMenus":27,"$fQTJo9COclbzKdIb7_u-9eewIcaTyO8kqu5mJRxHOpdg":212},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":18,"views":19,"subdate":20,"up_date":21,"first_name":22,"last_name":23,"avatar":12,"cat_title":24,"subdate_jalali":25,"update_jalali":26},16062,2,4,0,140,"بوذرجمهر: وزیر و شخصیت دانای دورهٔ ساسانی در روایت‌های تاریخی و ادبی.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FddffpBqoyYeWvqDWq42B_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"بوذرجمهر: وزیر و شخصیت دانای دورهٔ ساسانی در روایت‌های تاریخی و ادبی\" dir=\"rtl\" id=\"article-core\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: 'IRANSans',Tahoma,'Times New Roman',serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">بوذرجمهر؛ وزیر دانای دوران ساسانی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">نگاهی به داستان زندگی، دانایی و نقش او در شاهنامه و تاریخ ایران\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چکیده:\u003C\u002Fstrong> بوذرجمهر یکی از وزیران دانا و فرزانهٔ دوران شاهنشاهی ساسانی بود. او در داستان‌های تاریخی و ادبیات فارسی، به‌ویژه در \u003Cstrong>شاهنامهٔ فردوسی\u003C\u002Fstrong>، نماد خرد و دوراندیشی شناخته می‌شود. در این مقاله با سه ویژگی مهم او آشنا می‌شویم: \u003Cstrong>دانایی\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>دوری از خودخواهی\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>خدمت به مردم\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">بوذرجمهر چه کسی بود و چه ویژگی‌هایی داشت؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">بوذرجمهر، که در برخی کتاب‌ها با نام «بزرگ‌مهر» هم آمده، وزیر خردمند انوشیروان، پادشاه نامدار ساسانی بود. او به خاطر \u003Cstrong>دانش بسیار\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>راست‌گویی\u003C\u002Fstrong> اش شهرت داشت. در آن زمان، پادشاهان برای ادارهٔ کشور به وزیران دانا نیاز داشتند. بوذرجمهر نمونهٔ یک وزیر خوب است؛ کسی که نه تنها به فکر خودش بود، بلکه به فکر همهٔ مردم و آبادانی کشور بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">یکی از معروف‌ترین داستان‌های او، ماجرای \u003Cstrong>چیستان‌های\u003C\u002Fstrong> او با پادشاه است. انوشیروان از او پرسش‌هایی دربارهٔ زندگی و خرد می‌پرسید و بوذرجمهر با پاسخ‌های سنجیده و پندآموزش، پادشاه را شگفت‌زده می‌کرد. او نشان می‌داد که \u003Cstrong>خرد\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>اندیشه\u003C\u002Fstrong> از هر ثروتی بزرگ‌تر است. در شاهنامه، فردوسی بارها از بوذرجمهر به عنوان نماد خرد و دوراندیشی یاد کرده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نکته\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">در ادبیات فارسی، بوذرجمهر نماد \u003Cstrong>خردگرایی\u003C\u002Fstrong> است. او به ما یادآوری می‌کند که برای حل مشکلات، باید از عقل و دانش خود استفاده کنیم، نه زور و خشونت.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مثل بوذرجمهر در زندگی روزمره\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">شاید بپرسید: «بوذرجمهر به درد زندگی امروز من چه می‌خورد؟» بیایید چند مثال ساده بزنیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul style=\"color: #667085; list-style: none; padding: 0\">\r\n \u003Cli style=\"padding: 4px 0 4px 20px; position: relative; : \">• وقتی در گروه‌بندی کلاس، به جای اینکه فقط خودتان کار را انجام دهید، به همه کمک می‌کنید تا بهترین نتیجه به دست آید، شما مثل بوذرجمهر \u003Cstrong>دوراندیشی\u003C\u002Fstrong> کرده‌اید.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli style=\"padding: 4px 0 4px 20px; position: relative; : \">• وقتی در یک بازی، به جای تقلب، راه حل منصفانه‌ای پیدا می‌کنید که همه از آن خوشحال شوند، شما \u003Cstrong>راست‌گویی\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>خردمندی\u003C\u002Fstrong> بوذرجمهر را به کار گرفته‌اید.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli style=\"padding: 4px 0 4px 20px; position: relative; : \">• وقتی برای انجام تکالیف، برنامهٔ منظمی دارید و کارهای مهم را زودتر انجام می‌دهید، این هم همان \u003Cstrong>دوراندیشی\u003C\u002Fstrong> است که بوذرجمهر در ادارهٔ کشور داشت.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">بوذرجمهر به ما می‌آموزد که \u003Cstrong>خرد\u003C\u002Fstrong> یعنی بهترین راه را پیدا کردن و به نفع همه تصمیم گرفتن. او در کارهای بزرگ کشور همیشه به فکر مردم بود و همین او را به یک شخصیت ماندگار در تاریخ تبدیل کرده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسهٔ بوذرجمهر با افراد خودخواه\" role=\"region\" style=\"border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">بوذرجمهر (وزیر دانا)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">افراد خودخواه\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هدف از کار\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آبادانی کشور و خوشحالی مردم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رسیدن به خواستهٔ شخصی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نحوهٔ تصمیم‌گیری\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">با مشورت و اندیشه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بدون فکر کردن به دیگران\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نتیجهٔ کار\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیشرفت و آرامش جامعه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دوری دوستان و ایجاد مشکل\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌ها و پرسش‌های مفهومی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"border-radius: 12px; padding: 0\">\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #24292f; font-weight: bold\">پرسش ۱: آیا بوذرجمهر همیشه با پادشاه موافق بود؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">پاسخ: نه، او هرگاه که پادشاه کاری نادرست می‌خواست انجام دهد، با احترام اما صریح، نظر درست خود را می‌گفت. او نشان داد که \u003Cstrong>دوستی واقعی\u003C\u002Fstrong> یعنی گاهی به دوستمان بگوییم که کارش اشتباه است. مثل وقتی که دوست صمیمی‌تان می‌خواهد در مسابقه تقلب کند و شما او را از این کار بازمی‌دارید.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #24292f; font-weight: bold\">پرسش ۲: چرا بوذرجمهر به جای ثروت، خرد را بالاتر می‌دانست؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">پاسخ: چون او می‌دانست که ثروت ممکن است تمام شود یا دزدیده شود، اما \u003Cstrong>خرد\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>دانش\u003C\u002Fstrong> همیشه با انسان می‌ماند و به او کمک می‌کند تا در هر شرایطی راه درست را پیدا کند. درست مثل یک دوچرخه‌سواری ماهر که با دانش خود می‌تواند هر دوچرخه‌ای را تعمیر کند، اما یک دوچرخهٔ گران‌قیمت بدون دانش، به کار او نمی‌آید.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #24292f; font-weight: bold\">پرسش ۳: آیا فقط وزیران می‌توانند مانند بوذرجمهر باشند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">پاسخ: نه، هر کسی در هر جایگاهی می‌تواند با \u003Cstrong>خرد\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>دوراندیشی\u003C\u002Fstrong> کار کند. بوذرجمهر یک وزیر بود، اما ویژگی‌های او مثل راست‌گویی، مسئولیت‌پذیری و کمک به دیگران، برای همهٔ انسان‌ها در هر سن و شغلی مفید است. یک دانش‌آموز هم می‌تواند با این ویژگی‌ها، در کلاس و خانواده‌اش مثل بوذرجمهر باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"font-weight: bold\">نکتهٔ مهم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #24292f\">بوذرجمهر در روایت‌های تاریخی و ادبی ما، فقط یک وزیر قدیمی نیست؛ او یک \u003Cstrong>الگوی رفتاری\u003C\u002Fstrong> است. او نشان می‌دهد که با \u003Cstrong>خرد\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>راست‌گویی\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>دوری از خودخواهی\u003C\u002Fstrong> می‌توان بهترین دوست، بهترین هم‌کلاسی و بهترین کمک‌کننده برای خانواده و جامعه بود. به یاد داشته باشیم که هرکدام از ما می‌توانیم یک «بوذرجمهر» کوچک در زندگی خود باشیم.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"پایهٔ هفتم","مطالعات اجتماعی هفتم","بوذرجمهر",1,1265,"2026-06-27 21:18:11","2026-08-26 02:00:33","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F04\u002F6","2:00 1405\u002F06\u002F4",{"status":18,"data":28},[29,68,125,143,163],{"id":18,"title":30,"list_order":18,"items":31},"آشنایی",[32,37,41,45,52,56,60,64],{"id":33,"link":34,"type":35,"slug":12,"title":36},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":38,"link":39,"type":35,"slug":12,"title":40},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":42,"link":43,"type":35,"slug":12,"title":44},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":46,"link":47,"type":48,"slug":49,"handler":50,"title":51},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":53,"link":54,"type":35,"slug":12,"title":55},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":57,"link":58,"type":35,"slug":12,"title":59},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":61,"link":62,"type":35,"slug":12,"title":63},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":65,"link":66,"type":35,"slug":12,"title":67},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":5,"title":69,"list_order":18,"items":70},"المپیادها",[71,74,78,82,86,90,94,98,102,106,110,114,117,121],{"id":6,"link":72,"type":35,"slug":12,"title":73},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":75,"link":76,"type":35,"slug":12,"title":77},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":79,"link":80,"type":35,"slug":12,"title":81},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":83,"link":84,"type":35,"slug":12,"title":85},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":87,"link":88,"type":35,"slug":12,"title":89},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":91,"link":92,"type":35,"slug":12,"title":93},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":95,"link":96,"type":35,"slug":12,"title":97},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":99,"link":100,"type":35,"slug":12,"title":101},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":103,"link":104,"type":35,"slug":12,"title":105},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":107,"link":108,"type":35,"slug":12,"title":109},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":111,"link":112,"type":35,"slug":12,"title":113},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":8,"link":115,"type":35,"slug":12,"title":116},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":118,"link":119,"type":35,"slug":12,"title":120},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":122,"link":123,"type":35,"slug":12,"title":124},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":126,"title":127,"list_order":18,"items":128},3,"نمونه و تیزهوشان",[129,133,138],{"id":130,"link":131,"type":35,"slug":12,"title":132},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":134,"link":135,"type":48,"slug":136,"handler":136,"title":137},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":139,"link":140,"type":48,"slug":141,"handler":141,"title":142},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":144,"title":145,"list_order":18,"items":146},7,"کتابهای درسی",[147,151,155,159],{"id":148,"link":149,"type":35,"slug":12,"title":150},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":152,"link":153,"type":35,"slug":12,"title":154},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":156,"link":157,"type":35,"slug":12,"title":158},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":160,"link":161,"type":35,"slug":12,"title":162},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":33,"title":164,"list_order":33,"items":165},"پیشنهاد ویژه",[166,171,176,181,186,191,196,200,204,208],{"id":167,"link":168,"type":48,"slug":169,"handler":169,"title":170},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":172,"link":173,"type":48,"slug":174,"handler":174,"title":175},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":177,"link":178,"type":48,"slug":179,"handler":179,"title":180},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":182,"link":183,"type":48,"slug":184,"handler":184,"title":185},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":187,"link":188,"type":48,"slug":189,"handler":189,"title":190},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":192,"link":193,"type":35,"slug":194,"title":195},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":197,"link":198,"type":35,"slug":12,"title":199},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":201,"link":202,"type":35,"slug":12,"title":203},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":205,"link":206,"type":35,"slug":12,"title":207},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":209,"link":210,"type":35,"slug":12,"title":211},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":213,"papers":214,"files":215,"questions":216,"exams":217,"tutorials":218,"blogs":219},[],[],[],[],[],[],[220,229,237,245,253,261,269,277,285,293,301,309],{"id":221,"title":222,"cat":10,"pic":223,"up_date":224,"title_url":225,"url":226,"legacy_url":227,"cat_title":24,"update_jalali":228},14866,"حق و مسئولیت: برخورداری انسان از شایستگی‌های انسانی همراه با انجام وظیفه در برابر خود، دیگران، جامعه، محیط زندگی و خداوند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLFwAKTKcG71VqEQ4o8yC_200.png","2026-09-01 12:36:26","حق-و-مسئولیت-برخورداری-انسان-از-شایستگیهای-انسانی-همراه-با-انجام-وظیفه-در-برابر-خود-دیگران-جامعه-محیط-زندگی-و-خداوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14866\u002Fحق-و-مسئولیت-برخورداری-انسان-از-شایستگیهای-انسانی-همراه-با-انجام-وظیفه-در-برابر-خود-دیگران-جامعه-محیط-زندگی-و-خداوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14866\u002Fحق-و-مسئولیت-برخورداری-انسان-از-شایستگیهای-انسانی-همراه-با-انجام-وظیفه-در-برابر-خود-دیگران-جامعه-محیط-زندگی-و-خداوند","1405\u002F06\u002F10",{"id":230,"title":231,"cat":10,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":24,"update_jalali":228},14867,"حقوق طبیعی انسان: حقوق بنیادینی مانند حیات، کرامت، آزادی و استفادهٔ درست از نعمت‌های الهی که به دلیل انسان بودن وجود دارد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fif5zIqwUSgIQqGLznNGa_200.png","2026-09-01 12:32:58","حقوق-طبیعی-انسان-حقوق-بنیادینی-مانند-حیات-کرامت-آزادی-و-استفاده-درست-از-نعمتهای-الهی-که-به-دلیل-انسان-بودن-وجود-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14867\u002Fحقوق-طبیعی-انسان-حقوق-بنیادینی-مانند-حیات-کرامت-آزادی-و-استفاده-درست-از-نعمتهای-الهی-که-به-دلیل-انسان-بودن-وجود-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14867\u002Fحقوق-طبیعی-انسان-حقوق-بنیادینی-مانند-حیات-کرامت-آزادی-و-استفاده-درست-از-نعمتهای-الهی-که-به-دلیل-انسان-بودن-وجود-دارد",{"id":238,"title":239,"cat":10,"pic":240,"up_date":241,"title_url":242,"url":243,"legacy_url":244,"cat_title":24,"update_jalali":228},14868,"حقوق اجتماعی: حقوقی که انسان در رابطه با خانواده، مدرسه، جامعه و کشور به دست می‌آورد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fb50U16q0SutR2NZWIlHN_200.png","2026-09-01 12:28:22","حقوق-اجتماعی-حقوقی-که-انسان-در-رابطه-با-خانواده-مدرسه-جامعه-و-کشور-به-دست-میآورد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14868\u002Fحقوق-اجتماعی-حقوقی-که-انسان-در-رابطه-با-خانواده-مدرسه-جامعه-و-کشور-به-دست-میآورد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14868\u002Fحقوق-اجتماعی-حقوقی-که-انسان-در-رابطه-با-خانواده-مدرسه-جامعه-و-کشور-به-دست-میآورد",{"id":246,"title":247,"cat":10,"pic":248,"up_date":249,"title_url":250,"url":251,"legacy_url":252,"cat_title":24,"update_jalali":228},14869,"تابعیت و قانون کشور: تعلق قانونی فرد به کشور و برخورداری از حقوق و وظایف بر پایهٔ قواعد رسمی آن کشور.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdG1205D3Ul1nUgBjJdIQ_200.png","2026-09-01 02:16:14","تابعیت-و-قانون-کشور-تعلق-قانونی-فرد-به-کشور-و-برخورداری-از-حقوق-و-وظایف-بر-پایه-قواعد-رسمی-آن-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14869\u002Fتابعیت-و-قانون-کشور-تعلق-قانونی-فرد-به-کشور-و-برخورداری-از-حقوق-و-وظایف-بر-پایه-قواعد-رسمی-آن-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14869\u002Fتابعیت-و-قانون-کشور-تعلق-قانونی-فرد-به-کشور-و-برخورداری-از-حقوق-و-وظایف-بر-پایه-قواعد-رسمی-آن-کشور",{"id":254,"title":255,"cat":10,"pic":256,"up_date":257,"title_url":258,"url":259,"legacy_url":260,"cat_title":24,"update_jalali":228},14870,"هویت فردی و ملی: شناخت رسمی فرد از راه نام، نام خانوادگی، شناسنامه و تعلق به کشور.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1AeTKhoQ2556DKP3ftdI_200.png","2026-09-01 02:12:04","هویت-فردی-و-ملی-شناخت-رسمی-فرد-از-راه-نام-نام-خانوادگی-شناسنامه-و-تعلق-به-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14870\u002Fهویت-فردی-و-ملی-شناخت-رسمی-فرد-از-راه-نام-نام-خانوادگی-شناسنامه-و-تعلق-به-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14870\u002Fهویت-فردی-و-ملی-شناخت-رسمی-فرد-از-راه-نام-نام-خانوادگی-شناسنامه-و-تعلق-به-کشور",{"id":262,"title":263,"cat":10,"pic":264,"up_date":265,"title_url":266,"url":267,"legacy_url":268,"cat_title":24,"update_jalali":228},14871,"حقوق خانوادگی: برخورداری فرزند از محبت، توجه، حمایت، مراقبت و زندگی خانوادگی سالم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLV6ckVNb9K05bKdVeQqJ_200.png","2026-09-01 02:09:10","حقوق-خانوادگی-برخورداری-فرزند-از-محبت-توجه-حمایت-مراقبت-و-زندگی-خانوادگی-سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14871\u002Fحقوق-خانوادگی-برخورداری-فرزند-از-محبت-توجه-حمایت-مراقبت-و-زندگی-خانوادگی-سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14871\u002Fحقوق-خانوادگی-برخورداری-فرزند-از-محبت-توجه-حمایت-مراقبت-و-زندگی-خانوادگی-سالم",{"id":270,"title":271,"cat":10,"pic":272,"up_date":273,"title_url":274,"url":275,"legacy_url":276,"cat_title":24,"update_jalali":228},14872,"حقوق پایهٔ زندگی: برخورداری از خوراک، پوشاک، مسکن، درمان، سلامت و امکانات ضروری زندگی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHuXkyJRP3jNBTN39rKcc_200.png","2026-09-01 02:05:57","حقوق-پایه-زندگی-برخورداری-از-خوراک-پوشاک-مسکن-درمان-سلامت-و-امکانات-ضروری-زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14872\u002Fحقوق-پایه-زندگی-برخورداری-از-خوراک-پوشاک-مسکن-درمان-سلامت-و-امکانات-ضروری-زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14872\u002Fحقوق-پایه-زندگی-برخورداری-از-خوراک-پوشاک-مسکن-درمان-سلامت-و-امکانات-ضروری-زندگی",{"id":278,"title":279,"cat":10,"pic":280,"up_date":281,"title_url":282,"url":283,"legacy_url":284,"cat_title":24,"update_jalali":228},14873,"حق آموزش و شکوفایی استعداد: برخورداری فرد از یادگیری و فرصت رشد توانایی‌های خود برای زندگی فردی و اجتماعی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpKVdgF4a7jm03Yco7zBi_200.png","2026-09-01 02:03:10","حق-آموزش-و-شکوفایی-استعداد-برخورداری-فرد-از-یادگیری-و-فرصت-رشد-تواناییهای-خود-برای-زندگی-فردی-و-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14873\u002Fحق-آموزش-و-شکوفایی-استعداد-برخورداری-فرد-از-یادگیری-و-فرصت-رشد-تواناییهای-خود-برای-زندگی-فردی-و-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14873\u002Fحق-آموزش-و-شکوفایی-استعداد-برخورداری-فرد-از-یادگیری-و-فرصت-رشد-تواناییهای-خود-برای-زندگی-فردی-و-اجتماعی",{"id":286,"title":287,"cat":10,"pic":288,"up_date":289,"title_url":290,"url":291,"legacy_url":292,"cat_title":24,"update_jalali":228},14874,"عدالت و احترام در مدرسه: برخورد برابر و منصفانه با دانش‌آموزان و دوری از تمسخر، تهدید، تبعیض و تنبیه بدنی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F26qWN6gdUOObtdwod6SR_200.png","2026-09-01 01:59:15","عدالت-و-احترام-در-مدرسه-برخورد-برابر-و-منصفانه-با-دانشآموزان-و-دوری-از-تمسخر-تهدید-تبعیض-و-تنبیه-بدنی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14874\u002Fعدالت-و-احترام-در-مدرسه-برخورد-برابر-و-منصفانه-با-دانشآموزان-و-دوری-از-تمسخر-تهدید-تبعیض-و-تنبیه-بدنی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14874\u002Fعدالت-و-احترام-در-مدرسه-برخورد-برابر-و-منصفانه-با-دانشآموزان-و-دوری-از-تمسخر-تهدید-تبعیض-و-تنبیه-بدنی",{"id":294,"title":295,"cat":10,"pic":296,"up_date":297,"title_url":298,"url":299,"legacy_url":300,"cat_title":24,"update_jalali":228},14875,"حق بیان محترمانهٔ نظر: امکان مطرح کردن مؤدبانهٔ دیدگاه دربارهٔ مسائل درسی، آموزشی یا اجتماعی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQGbdg6JobQlw2IvkjzL2_200.png","2026-09-01 01:55:54","حق-بیان-محترمانه-نظر-امکان-مطرح-کردن-مؤدبانه-دیدگاه-درباره-مسائل-درسی-آموزشی-یا-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14875\u002Fحق-بیان-محترمانه-نظر-امکان-مطرح-کردن-مؤدبانه-دیدگاه-درباره-مسائل-درسی-آموزشی-یا-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14875\u002Fحق-بیان-محترمانه-نظر-امکان-مطرح-کردن-مؤدبانه-دیدگاه-درباره-مسائل-درسی-آموزشی-یا-اجتماعی",{"id":302,"title":303,"cat":10,"pic":304,"up_date":305,"title_url":306,"url":307,"legacy_url":308,"cat_title":24,"update_jalali":228},14876,"محیط زندگی سالم: محیطی پاک، ایمن و مناسب برای زندگی فرد و جامعه.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBDyGIW9gjFLeO4Q2vMRe_200.png","2026-09-01 01:51:19","محیط-زندگی-سالم-محیطی-پاک-ایمن-و-مناسب-برای-زندگی-فرد-و-جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14876\u002Fمحیط-زندگی-سالم-محیطی-پاک-ایمن-و-مناسب-برای-زندگی-فرد-و-جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14876\u002Fمحیط-زندگی-سالم-محیطی-پاک-ایمن-و-مناسب-برای-زندگی-فرد-و-جامعه",{"id":310,"title":311,"cat":10,"pic":312,"up_date":313,"title_url":314,"url":315,"legacy_url":316,"cat_title":24,"update_jalali":228},14877,"اموال عمومی: دارایی‌های متعلق به همهٔ مردم که باید برای استفادهٔ همگانی حفظ شوند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhZ7xpswBpnu2X3VFwy1C_200.png","2026-09-01 01:49:04","اموال-عمومی-داراییهای-متعلق-به-همه-مردم-که-باید-برای-استفاده-همگانی-حفظ-شوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14877\u002Fاموال-عمومی-داراییهای-متعلق-به-همه-مردم-که-باید-برای-استفاده-همگانی-حفظ-شوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14877\u002Fاموال-عمومی-داراییهای-متعلق-به-همه-مردم-که-باید-برای-استفاده-همگانی-حفظ-شوند"]