[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-15620":193,"$fo56obyVAyABOdMjZVkvfIIzgQVG1xncVU1lKVdUlveY":213},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":51,"course":195,"lesson":95,"title":196,"cat":197,"pic":198,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":199,"tags":200,"metadata":13,"featured":195,"status":4,"views":205,"subdate":206,"up_date":207,"first_name":208,"last_name":209,"avatar":13,"cat_title":210,"subdate_jalali":211,"update_jalali":212},15620,0,"فرمان شاه و مهر سلطنتی: دستور رسمی شاه و نشانهٔ تأیید و اعتبار حکومتی.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fpc0z5cEBJafA6ye8wtAv_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"فرمان شاه و مهر سلطنتی: دستور رسمی شاه و نشانهٔ تأیید و اعتبار حکومتی\" dir=\"rtl\" id=\"article-core\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: 'IRANSans',Tahoma,'Times New Roman',serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">فرمان شاه و مهر سلطنتی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">دستور رسمی شاه و نشانهٔ تأیید و اعتبار حکومتی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">فرمان شاه، نوشتهٔ رسمی است که پادشاه برای اعلام یک تصمیم مهم صادر می‌کرد. مهر سلطنتی نیز مانند یک امضای ویژه، به آن نوشته اعتبار می‌بخشید. در این مقاله با سه کلیدواژهٔ «فرمان»، «مهر سلطنتی» و «اعتبار حکومتی» آشنا می‌شوید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">فرمان و مهر سلطنتی چیست؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرمان، نوشته‌ای رسمی است که شاه برای اعلام یک دستور یا تصمیم بزرگ می‌نوشت. این دستور می‌توانست دربارهٔ جنگ، صلح، انتصاب وزیران، بخشش مالیات یا حتی تغییر یک قانون باشد. فرمان مانند یک نامهٔ بسیار مهم بود که فقط شاه حق نوشتن آن را داشت. اما آنچه این نامه را از بقیهٔ نامه‌ها جدا می‌کرد، «مهر سلطنتی» بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مهر سلطنتی، یک ابزار ویژه بود که معمولاً از سنگ، عقیق یا فلزهای گران‌بها ساخته می‌شد و نقش آن روی فرمان یا کاغذهای مهم حک می‌شد. این مهر، نشان می‌داد که فرمان واقعاً از طرف شاه صادر شده است و کسی آن را جعل نکرده است. در واقع، مهر سلطنتی مانند امضای امروزی بود؛ اما بسیار محکم‌تر و رسمی‌تر. کسی که مهر سلطنتی را در دست داشت، می‌توانست به نام شاه فرمان بدهد. به همین دلیل، این مهر همیشه نزدیک‌ترین فرد به شاه، مانند وزیر اعظم یا نگهبان مخصوص، نگهداری می‌شد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسهٔ فرمان و مهر سلطنتی با تصمیم‌گیری مدرسه\" role=\"region\" style=\"border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; overflow: auto\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مفهوم\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">در دربار شاه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">در زندگی مدرسه\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دستور یا تصمیم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فرمان شاه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اعلامیهٔ مدیر مدرسه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نشانهٔ تأیید\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مهر سلطنتی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">امضای مدیر و مهر مدرسه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نگهدارنده\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">وزیر اعظم یا نگهبان مهر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">معاون یا منشی مدرسه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">فرمان و مهر در زندگی روزمرهٔ ما\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شاید فکر کنید فرمان و مهر سلطنتی فقط به تاریخ مربوط است، ولی نمونهٔ کوچک‌تر آن را هر روز می‌بینید. مثلاً وقتی مدیر مدرسه، بخشنامه‌ای را اعلام می‌کند و روی آن را با مهر مدرسه مهر می‌زند، در واقع دارد همان کار را انجام می‌دهد. مهر مدرسه نشان می‌دهد که آن بخشنامه، واقعی و رسمی است. یا وقتی پدر یا مادرتان برای شما یک برگهٔ اجازهٔ خروج از مدرسه را امضا می‌کنند، امضای آنها مانند همان مهر سلطنتی، به برگه اعتبار می‌بخشد. فرمان شاه نیز دقیقاً به همین شکل بود؛ با این تفاوت که تصمیم‌های آن بسیار بزرگ‌تر و سرنوشت‌سازتر بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از جالب‌ترین نمونه‌ها، فرمانی است که شاه برای تعیین یک وزیر جدید صادر می‌کرد. روی آن فرمان، جملات بلندی نوشته می‌شد و در پایان، مهر سلطنتی نقش می‌بست. اگر آن مهر نبود، هیچ‌کس فرمان را باور نمی‌کرد و وزیر نمی‌توانست کارش را آغاز کند. پس مهر مانند یک کلید بود که درِ قدرت را باز می‌کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های چالشی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 14px; margin-left: 12px; margin-right: 12px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"color: #344054; font-weight: 700\">پرسش اول: اگر مهر سلطنتی گم می‌شد، چه اتفاقی می‌افتاد؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085\">پاسخ: این یک اتفاق بسیار بد بود. چون هر کسی که مهر را پیدا می‌کرد، می‌توانست به نام شاه فرمان صادر کند و مردم هم فکر می‌کردند آن فرمان واقعی است. به همین دلیل، مهر سلطنتی را در جای بسیار امنی مانند صندوقچه‌های فلزی بزرگ یا درون دیوارهای کاخ نگهداری می‌کردند و فقط چند نفر از نزدیکان شاه از جای آن باخبر بودند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"color: #344054; font-weight: 700\">پرسش دوم: آیا همهٔ فرمان‌ها یک شکل بودند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085\">پاسخ: خیر. بعضی فرمان‌ها بسیار کوتاه بودند، مثلاً فرمان عفو یک زندانی که فقط یک جمله داشت. اما بعضی دیگر مانند فرمان اعلام جنگ یا بستن پیمان صلح، بسیار بلند بودند و روی پوست آهو یا کاغذهای بزرگ نوشته می‌شدند. در هر صورت، همهٔ آنها در پایان دارای مهر سلطنتی بودند تا اعتبار پیدا کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"color: #344054; font-weight: 700\">پرسش سوم: مهر سلطنتی با مهر معمولی چه تفاوتی داشت؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085\">پاسخ: مهر سلطنتی بسیار بزرگ‌تر و پرنقش‌ونگارتر بود. روی آن معمولاً نام شاه، یک شیر یا خورشید، یا جمله‌ای مانند «شاهنشاه جهان» حک می‌شد. همچنین جنس آن از سنگ‌های گران‌بها یا فلزات محکم بود، در حالی که مهرهای معمولی از چوب یا موم ساده ساخته می‌شدند. به علاوه، هیچ‌کس اجازه نداشت از مهر سلطنتی برای کارهای شخصی استفاده کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-left: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نتیجه\u003C\u002Fspan> فرمان شاه، نوشتهٔ رسمی و مهر سلطنتی، نشانهٔ اعتبار آن بود. این دو مثل یک نامه و امضای ویژه عمل می‌کردند که بدون آن‌ها، هیچ دستوری ارزش نداشت. امروز نیز در مدرسه، اداره یا حتی خانه، از امضا و مهر برای رسمی کردن کارها استفاده می‌کنیم. پس می‌توان گفت که فرمان و مهر، اولین شکل «امضای دیجیتال» تاریخ بودند؛ فقط با این تفاوت که به جای صفحهٔ نمایش، روی پوست یا کاغذ نقش می‌بستند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[201,202,203,204],"پایهٔ هفتم","مطالعات اجتماعی هفتم","فرمان شاه","مهر سلطنتی",118,"2026-06-23 16:57:52","2026-08-26 10:58:09","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F04\u002F2","10:58 1405\u002F06\u002F4",{"tests":214,"papers":215,"files":216,"questions":217,"exams":218,"tutorials":219,"blogs":220},[],[],[],[],[],[],[221,230,238,246,254,262,270,278,286,294,302,310],{"id":222,"title":223,"cat":197,"pic":224,"up_date":225,"title_url":226,"url":227,"legacy_url":228,"cat_title":210,"update_jalali":229},14866,"حق و مسئولیت: برخورداری انسان از شایستگی‌های انسانی همراه با انجام وظیفه در برابر خود، دیگران، جامعه، محیط زندگی و خداوند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLFwAKTKcG71VqEQ4o8yC_200.png","2026-09-01 12:36:26","حق-و-مسئولیت-برخورداری-انسان-از-شایستگیهای-انسانی-همراه-با-انجام-وظیفه-در-برابر-خود-دیگران-جامعه-محیط-زندگی-و-خداوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14866\u002Fحق-و-مسئولیت-برخورداری-انسان-از-شایستگیهای-انسانی-همراه-با-انجام-وظیفه-در-برابر-خود-دیگران-جامعه-محیط-زندگی-و-خداوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14866\u002Fحق-و-مسئولیت-برخورداری-انسان-از-شایستگیهای-انسانی-همراه-با-انجام-وظیفه-در-برابر-خود-دیگران-جامعه-محیط-زندگی-و-خداوند","1405\u002F06\u002F10",{"id":231,"title":232,"cat":197,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":210,"update_jalali":229},14867,"حقوق طبیعی انسان: حقوق بنیادینی مانند حیات، کرامت، آزادی و استفادهٔ درست از نعمت‌های الهی که به دلیل انسان بودن وجود دارد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fif5zIqwUSgIQqGLznNGa_200.png","2026-09-01 12:32:58","حقوق-طبیعی-انسان-حقوق-بنیادینی-مانند-حیات-کرامت-آزادی-و-استفاده-درست-از-نعمتهای-الهی-که-به-دلیل-انسان-بودن-وجود-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14867\u002Fحقوق-طبیعی-انسان-حقوق-بنیادینی-مانند-حیات-کرامت-آزادی-و-استفاده-درست-از-نعمتهای-الهی-که-به-دلیل-انسان-بودن-وجود-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14867\u002Fحقوق-طبیعی-انسان-حقوق-بنیادینی-مانند-حیات-کرامت-آزادی-و-استفاده-درست-از-نعمتهای-الهی-که-به-دلیل-انسان-بودن-وجود-دارد",{"id":239,"title":240,"cat":197,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":210,"update_jalali":229},14868,"حقوق اجتماعی: حقوقی که انسان در رابطه با خانواده، مدرسه، جامعه و کشور به دست می‌آورد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fb50U16q0SutR2NZWIlHN_200.png","2026-09-01 12:28:22","حقوق-اجتماعی-حقوقی-که-انسان-در-رابطه-با-خانواده-مدرسه-جامعه-و-کشور-به-دست-میآورد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14868\u002Fحقوق-اجتماعی-حقوقی-که-انسان-در-رابطه-با-خانواده-مدرسه-جامعه-و-کشور-به-دست-میآورد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14868\u002Fحقوق-اجتماعی-حقوقی-که-انسان-در-رابطه-با-خانواده-مدرسه-جامعه-و-کشور-به-دست-میآورد",{"id":247,"title":248,"cat":197,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":210,"update_jalali":229},14869,"تابعیت و قانون کشور: تعلق قانونی فرد به کشور و برخورداری از حقوق و وظایف بر پایهٔ قواعد رسمی آن کشور.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdG1205D3Ul1nUgBjJdIQ_200.png","2026-09-01 02:16:14","تابعیت-و-قانون-کشور-تعلق-قانونی-فرد-به-کشور-و-برخورداری-از-حقوق-و-وظایف-بر-پایه-قواعد-رسمی-آن-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14869\u002Fتابعیت-و-قانون-کشور-تعلق-قانونی-فرد-به-کشور-و-برخورداری-از-حقوق-و-وظایف-بر-پایه-قواعد-رسمی-آن-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14869\u002Fتابعیت-و-قانون-کشور-تعلق-قانونی-فرد-به-کشور-و-برخورداری-از-حقوق-و-وظایف-بر-پایه-قواعد-رسمی-آن-کشور",{"id":255,"title":256,"cat":197,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":210,"update_jalali":229},14870,"هویت فردی و ملی: شناخت رسمی فرد از راه نام، نام خانوادگی، شناسنامه و تعلق به کشور.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1AeTKhoQ2556DKP3ftdI_200.png","2026-09-01 02:12:04","هویت-فردی-و-ملی-شناخت-رسمی-فرد-از-راه-نام-نام-خانوادگی-شناسنامه-و-تعلق-به-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14870\u002Fهویت-فردی-و-ملی-شناخت-رسمی-فرد-از-راه-نام-نام-خانوادگی-شناسنامه-و-تعلق-به-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14870\u002Fهویت-فردی-و-ملی-شناخت-رسمی-فرد-از-راه-نام-نام-خانوادگی-شناسنامه-و-تعلق-به-کشور",{"id":263,"title":264,"cat":197,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":210,"update_jalali":229},14871,"حقوق خانوادگی: برخورداری فرزند از محبت، توجه، حمایت، مراقبت و زندگی خانوادگی سالم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLV6ckVNb9K05bKdVeQqJ_200.png","2026-09-01 02:09:10","حقوق-خانوادگی-برخورداری-فرزند-از-محبت-توجه-حمایت-مراقبت-و-زندگی-خانوادگی-سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14871\u002Fحقوق-خانوادگی-برخورداری-فرزند-از-محبت-توجه-حمایت-مراقبت-و-زندگی-خانوادگی-سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14871\u002Fحقوق-خانوادگی-برخورداری-فرزند-از-محبت-توجه-حمایت-مراقبت-و-زندگی-خانوادگی-سالم",{"id":271,"title":272,"cat":197,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":210,"update_jalali":229},14872,"حقوق پایهٔ زندگی: برخورداری از خوراک، پوشاک، مسکن، درمان، سلامت و امکانات ضروری زندگی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHuXkyJRP3jNBTN39rKcc_200.png","2026-09-01 02:05:57","حقوق-پایه-زندگی-برخورداری-از-خوراک-پوشاک-مسکن-درمان-سلامت-و-امکانات-ضروری-زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14872\u002Fحقوق-پایه-زندگی-برخورداری-از-خوراک-پوشاک-مسکن-درمان-سلامت-و-امکانات-ضروری-زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14872\u002Fحقوق-پایه-زندگی-برخورداری-از-خوراک-پوشاک-مسکن-درمان-سلامت-و-امکانات-ضروری-زندگی",{"id":279,"title":280,"cat":197,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":210,"update_jalali":229},14873,"حق آموزش و شکوفایی استعداد: برخورداری فرد از یادگیری و فرصت رشد توانایی‌های خود برای زندگی فردی و اجتماعی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpKVdgF4a7jm03Yco7zBi_200.png","2026-09-01 02:03:10","حق-آموزش-و-شکوفایی-استعداد-برخورداری-فرد-از-یادگیری-و-فرصت-رشد-تواناییهای-خود-برای-زندگی-فردی-و-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14873\u002Fحق-آموزش-و-شکوفایی-استعداد-برخورداری-فرد-از-یادگیری-و-فرصت-رشد-تواناییهای-خود-برای-زندگی-فردی-و-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14873\u002Fحق-آموزش-و-شکوفایی-استعداد-برخورداری-فرد-از-یادگیری-و-فرصت-رشد-تواناییهای-خود-برای-زندگی-فردی-و-اجتماعی",{"id":287,"title":288,"cat":197,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":210,"update_jalali":229},14874,"عدالت و احترام در مدرسه: برخورد برابر و منصفانه با دانش‌آموزان و دوری از تمسخر، تهدید، تبعیض و تنبیه بدنی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F26qWN6gdUOObtdwod6SR_200.png","2026-09-01 01:59:15","عدالت-و-احترام-در-مدرسه-برخورد-برابر-و-منصفانه-با-دانشآموزان-و-دوری-از-تمسخر-تهدید-تبعیض-و-تنبیه-بدنی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14874\u002Fعدالت-و-احترام-در-مدرسه-برخورد-برابر-و-منصفانه-با-دانشآموزان-و-دوری-از-تمسخر-تهدید-تبعیض-و-تنبیه-بدنی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14874\u002Fعدالت-و-احترام-در-مدرسه-برخورد-برابر-و-منصفانه-با-دانشآموزان-و-دوری-از-تمسخر-تهدید-تبعیض-و-تنبیه-بدنی",{"id":295,"title":296,"cat":197,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":210,"update_jalali":229},14875,"حق بیان محترمانهٔ نظر: امکان مطرح کردن مؤدبانهٔ دیدگاه دربارهٔ مسائل درسی، آموزشی یا اجتماعی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQGbdg6JobQlw2IvkjzL2_200.png","2026-09-01 01:55:54","حق-بیان-محترمانه-نظر-امکان-مطرح-کردن-مؤدبانه-دیدگاه-درباره-مسائل-درسی-آموزشی-یا-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14875\u002Fحق-بیان-محترمانه-نظر-امکان-مطرح-کردن-مؤدبانه-دیدگاه-درباره-مسائل-درسی-آموزشی-یا-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14875\u002Fحق-بیان-محترمانه-نظر-امکان-مطرح-کردن-مؤدبانه-دیدگاه-درباره-مسائل-درسی-آموزشی-یا-اجتماعی",{"id":303,"title":304,"cat":197,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":210,"update_jalali":229},14876,"محیط زندگی سالم: محیطی پاک، ایمن و مناسب برای زندگی فرد و جامعه.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBDyGIW9gjFLeO4Q2vMRe_200.png","2026-09-01 01:51:19","محیط-زندگی-سالم-محیطی-پاک-ایمن-و-مناسب-برای-زندگی-فرد-و-جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14876\u002Fمحیط-زندگی-سالم-محیطی-پاک-ایمن-و-مناسب-برای-زندگی-فرد-و-جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14876\u002Fمحیط-زندگی-سالم-محیطی-پاک-ایمن-و-مناسب-برای-زندگی-فرد-و-جامعه",{"id":311,"title":312,"cat":197,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":210,"update_jalali":229},14877,"اموال عمومی: دارایی‌های متعلق به همهٔ مردم که باید برای استفادهٔ همگانی حفظ شوند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhZ7xpswBpnu2X3VFwy1C_200.png","2026-09-01 01:49:04","اموال-عمومی-داراییهای-متعلق-به-همه-مردم-که-باید-برای-استفاده-همگانی-حفظ-شوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F14877\u002Fاموال-عمومی-داراییهای-متعلق-به-همه-مردم-که-باید-برای-استفاده-همگانی-حفظ-شوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F14877\u002Fاموال-عمومی-داراییهای-متعلق-به-همه-مردم-که-باید-برای-استفاده-همگانی-حفظ-شوند"]