[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-13928":3,"categoryMenus":26,"$fcsO5jsDU-n4ky0CTfM6ImbJDYTsCHs5_cMYdvT8UwnQ":214},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":5,"views":18,"subdate":19,"up_date":20,"first_name":21,"last_name":22,"avatar":12,"cat_title":23,"subdate_jalali":24,"update_jalali":25},13928,1,61,0,133,"شباهت‌های فرهنگی: دین، زبان، جشن‌ها و رسوم مشترک بین ایران و کشورهای همسایه.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FnmbwxOmZ80JaZCXDrJcA_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"شباهت‌های فرهنگی: دین، زبان، جشن‌ها و رسوم مشترک بین ایران و کشورهای همسایه\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">شباهت‌های فرهنگی ایران با همسایه‌ها؛ از یک سفره تا یک آسمان\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">دین، زبان، جشن‌ها و رسوم مشترک؛ چگونه کشورهای همسایه مانند خانواده‌ای بزرگ شده‌اند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"seo-summary\" style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">خلاصهٔ مقاله:\u003C\u002Fstrong> در این مقاله می‌خوانیم که ایران با کشورهای همسایه مانند ترکیه، افغانستان، پاکستان، عراق و جمهوری آذربایجان چه شباهت‌های فرهنگی دارد. دین مشترک (اسلام\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">[1]\u003C\u002Fspan>)، زبان‌های نزدیک به هم (فارسی، ترکی، اردو، پشتو)، جشن‌های نوروز و عید فطر، و رسم‌هایی مانند مهمان‌نوازی و احترام به بزرگ‌ترها.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۱. دین مشترک؛ ستون اصلی پیوند فرهنگی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>بیشتر مردم ایران و کشورهای همسایه مانند \u003Cstrong>عراق، ترکیه، افغانستان، پاکستان و جمهوری آذربایجان\u003C\u002Fstrong> مسلمان هستند. یعنی به یک کتاب آسمانی (قرآن) اعتقاد دارند و خدا را یکتا می‌دانند. نماز خواندن، روزه گرفتن در ماه رمضان و رفتن به مسجد از کارهای مشترک آن‌هاست. حتی بسیاری از آن‌ها به شهر مکه در عربستان سفر می‌کنند تا مراسم حج را به جای آورند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مثال ملموس:\u003C\u002Fspan> تصور کن دو دوست داری؛ یکی در تهران زندگی می‌کند و دیگری در بغداد. هر دوی آن‌ها در ماه رمضان از خوردن و آشامیدن در طول روز خودداری می‌کنند و وقتی اذان مغرب می‌شود، با هم خرما می‌خورند. این یعنی دین مشترک، آن‌ها را شبیه هم کرده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۲. زبان‌های نزدیک به هم؛ ریشه‌ای از یک خانواده\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>زبان فارسی در ایران، \u003Cstrong>دری\u003C\u002Fstrong> در افغانستان و \u003Cstrong>تاجیکی\u003C\u002Fstrong> در تاجیکستان بسیار شبیه هم هستند. مردم این کشورها می‌توانند بدون مترجم با هم حرف بزنند. همچنین زبان ترکی آذربایجانی در ایران و جمهوری آذربایجان تقریباً یکسان است. در پاکستان هم واژه‌های فارسی زیادی در زبان اردو وجود دارد. مثلاً «سلام»، «تشکر»، «خدا حافظ» در این کشورها شنیده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه واژه‌های مشترک\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">واژهٔ فارسی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">معادل در زبان اردو (پاکستان)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">معادل در ترکی آذربایجانی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کتاب\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کتاب\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کیتاب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مادر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مادر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آنا\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">برادر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بھائی (با تلفظ نزدیک)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قارداش\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۳. جشن‌های مشترک؛ روزهای شادی در یک تقویم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>جشن \u003Cstrong>نوروز\u003C\u002Fstrong> که اول بهار است، در ایران، افغانستان، تاجیکستان، ترکیه، جمهوری آذربایجان و حتی بخش‌هایی از پاکستان و عراق برگزار می‌شود. سفره هفت‌سین، دید و بازدید، عیدی دادن و پختن غذاهای مخصوص مانند سبزی‌پلو با ماهی در همهٔ این کشورها دیده می‌شود. همچنین عید فطر (پایان ماه رمضان) و عید قربان در همهٔ کشورهای مسلمان همسایه ایران جشن گرفته می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"note\" style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکتهٔ جالب:\u003C\u002Fstrong> در ترکیه به نوروز «نوروز» می‌گویند و در جمهوری آذربایجان «نوروز بایرامی». در افغانستان هم کشتی محلی و بزکشی از رسوم نوروز است. پس بچه‌های همسایه هم مثل ما هفت‌سین می‌چینند!\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۴. رسوم مشترک در زندگی روزمره\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مهمان‌نوازی در همهٔ کشورهای همسایه ایران یک اصل است. اگر به خانهٔ کسی در پاکستان یا ترکیه بروی، حتماً به تو چای و شیرینی تعارف می‌کنند. همچنین احترام به بزرگ‌ترها، دست‌بوسی، پوشیدن لباس‌های محلی مانند کلاه نمدی یا دستار، و خوردن غذاهایی مانند \u003Cstrong>کوفته، پلو، آش و کباب\u003C\u002Fstrong> در تمام این کشورها رایج است. حتی رسم «خواستگاری» و «عروسی‌های پرجمعیت» در ایران و افغانستان و عراق بسیار شبیه هم است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۵. یک مثال عینی: جشن سده و چهارشنبه‌سوری در همسایگی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>جشن سده (جشن آتش) در ایران و افغانستان برگزار می‌شود. در تاجیکستان نیز آتش روشن می‌کنند و شادی می‌کنند. چهارشنبه‌سوری در ایران خیلی معروف است، اما در جمهوری آذربایجان هم شب چهارشنبهٔ آخر سال، از روی آتش می‌پرند. در ترکیه نیز رسم‌هایی مانند «قاشق‌زنی» (شبیه قاشق‌زنی ما) در شب عید نوروز وجود دارد. این شباهت‌ها نشان می‌دهد که فرهنگ‌های ما در طول هزاران سال با هم قاطی شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"faq\" style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Ch4 style=\"color: #344054; font-size: 17px\">چالش‌های مفهومی (پرسش و پاسخ)\u003C\u002Fh4>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 10px; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #24292f; font-weight: 700\">پرسش ۱: آیا همهٔ مردم کشورهای همسایه ایران مسلمان هستند؟ پس چرا بعضی جاها جشن‌های متفاوت دارند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: نه، همه مسلمان نیستند. مثلاً در ارمنستان و گرجستان (همسایهٔ ایران) بیشتر مردم مسیحی هستند. ولی در کشورهای همسایهٔ جنوبی و غربی مانند عراق و پاکستان و افغانستان، اکثریت مسلمان هستند. حتی در میان مسلمانان هم چند دسته وجود دارد (شیعه و سنی\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">[2]\u003C\u002Fspan>)، ولی جشن‌های اصلی مثل عید فطر را همه با هم جشن می‌گیرند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 10px; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #24292f; font-weight: 700\">پرسش ۲: چرا زبان در افغانستان با ایران فرق دارد، اما خیلی شبیه است؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: چون هر دو زبان از یک ریشهٔ کهن به نام «زبان‌های ایرانی خاوری» آمده‌اند. در تاریخ، مردم این سرزمین‌ها با هم دادوستد داشتند و در یک امپراتوری بزرگ (مثل امپراتوری هخامنشی و ساسانی) زندگی می‌کردند. بنابراین واژه‌های مشترک زیادی دارند. مثل اینکه دو برادر باشند که در دو شهر مختلف زندگی می‌کنند، ولی هنوز هم شباهت زیادی به هم دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 10px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #24292f; font-weight: 700\">پرسش ۳: آیا نوروز فقط جشن ایرانیان است؟ پس چرا ترکیه و پاکستان آن را جشن می‌گیرند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: نوروز ریشه در فرهنگ کهن ایرانی دارد، اما در طول تاریخ به کشورهای دیگر هم راه پیدا کرده است. ترکیه بعد از پذیرفتن فرهنگ اسلامی و ارتباط با ایران، نوروز را به عنوان جشن بهار پذیرفت. در پاکستان هم مسلمانانی که از هند به آن منطقه مهاجرت کردند، نوروز را با خود بردند. امروزه سازمان ملل متحد نوروز را به عنوان «روز جهانی نوروز» ثبت کرده است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"summary-box\" style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">نکات کلیدی مقاله:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul style=\"list-style-position: outside; padding-right: 18px\">\r\n \u003Cli>دین اسلام، مهم‌ترین عامل شباهت فرهنگی بین ایران و همسایگان مسلمان مانند عراق، ترکیه، افغانستان و پاکستان است.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>زبان فارسی با دری (افغانستان) و تاجیکی (تاجیکستان) تقریباً یکی است و با زبان اردو (پاکستان) واژه‌های مشترک زیادی دارد.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>نوروز، عید فطر و عید قربان در اغلب کشورهای همسایه جشن گرفته می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>مهمان‌نوازی، غذاهای مشترک (پلو، کباب، کوفته) و رسم احترام به بزرگ‌ترها در همهٔ این کشورها دیده می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>حتی در تفاوت‌های مذهبی (شیعه و سنی)، جشن‌های اصلی و ارزش‌های اخلاقی مشترک باقی می‌ماند.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در این بخش توضیح کوتاه برخی کلمات و اختصاراتی که در متن آمده است، داده می‌شود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">1\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>اسلام\u003C\u002Fstrong>: دینی که به پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) نسبت داده می‌شود و مسلمانان به یکتا بودن خدا و روز قیامت اعتقاد دارند. (معادل انگلیسی: Islam)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>شیعه و سنی\u003C\u002Fstrong>: دو گروه بزرگ از مسلمانان. شیعیان معتقدند جانشین پیامبر باید از خاندان او باشد و سنی‌ها به انتخاب مردم برای جانشینی باور دارند. (انگلیسی: Shia and Sunni)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">3\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>نوروز\u003C\u002Fstrong>: جشن آغاز سال خورشیدی در اول بهار که ریشه در ایران باستان دارد. (انگلیسی: Nowruz)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">4\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>قاشق‌زنی\u003C\u002Fstrong>: رسمی در شب چهارشنبه‌سوری یا جشن‌های محلی که در آن افراد با قاشق به کاسه می‌زنند و پشت در خانه‌ها می‌روند تا شیرینی یا پول بگیرند. (انگلیسی: Spoon-banging tradition)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>فرمول نمادین همبستگی فرهنگی:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$C = \\frac{(D + L + F)}{3}$\u003C\u002Fspan> که در آن \u003Cstrong>C\u003C\u002Fstrong> نشانهٔ همبستگی فرهنگی، \u003Cstrong>D\u003C\u002Fstrong> درجهٔ باورهای دینی مشترک، \u003Cstrong>L\u003C\u002Fstrong> شباهت زبانی و \u003Cstrong>F\u003C\u002Fstrong> میزان جشن‌های مشترک را نشان می‌دهد. هرچه این عدد بزرگتر باشد، دو کشور بیشتر شبیه هم هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"پایهٔ ششم","مطالعات اجتماعی ششم","شباهت‌های فرهنگی",316,"2026-05-25 00:27:18","2026-08-08 13:18:31","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F03\u002F4","13:18 1405\u002F05\u002F17",{"status":5,"data":27},[28,67,127,145,165],{"id":5,"title":29,"list_order":5,"items":30},"آشنایی",[31,36,40,44,51,55,59,63],{"id":32,"link":33,"type":34,"slug":12,"title":35},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":37,"link":38,"type":34,"slug":12,"title":39},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":41,"link":42,"type":34,"slug":12,"title":43},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":45,"link":46,"type":47,"slug":48,"handler":49,"title":50},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":52,"link":53,"type":34,"slug":12,"title":54},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":56,"link":57,"type":34,"slug":12,"title":58},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":60,"link":61,"type":34,"slug":12,"title":62},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":64,"link":65,"type":34,"slug":12,"title":66},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":68,"title":69,"list_order":5,"items":70},2,"المپیادها",[71,75,79,83,87,91,95,99,103,107,111,115,119,123],{"id":72,"link":73,"type":34,"slug":12,"title":74},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":76,"link":77,"type":34,"slug":12,"title":78},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":80,"link":81,"type":34,"slug":12,"title":82},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":84,"link":85,"type":34,"slug":12,"title":86},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":88,"link":89,"type":34,"slug":12,"title":90},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":92,"link":93,"type":34,"slug":12,"title":94},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":96,"link":97,"type":34,"slug":12,"title":98},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":100,"link":101,"type":34,"slug":12,"title":102},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":104,"link":105,"type":34,"slug":12,"title":106},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":108,"link":109,"type":34,"slug":12,"title":110},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":112,"link":113,"type":34,"slug":12,"title":114},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":116,"link":117,"type":34,"slug":12,"title":118},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":120,"link":121,"type":34,"slug":12,"title":122},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":124,"link":125,"type":34,"slug":12,"title":126},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":128,"title":129,"list_order":5,"items":130},3,"نمونه و تیزهوشان",[131,135,140],{"id":132,"link":133,"type":34,"slug":12,"title":134},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":136,"link":137,"type":47,"slug":138,"handler":138,"title":139},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":141,"link":142,"type":47,"slug":143,"handler":143,"title":144},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":146,"title":147,"list_order":5,"items":148},7,"کتابهای درسی",[149,153,157,161],{"id":150,"link":151,"type":34,"slug":12,"title":152},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":154,"link":155,"type":34,"slug":12,"title":156},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":158,"link":159,"type":34,"slug":12,"title":160},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":162,"link":163,"type":34,"slug":12,"title":164},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":32,"title":166,"list_order":32,"items":167},"پیشنهاد ویژه",[168,173,178,183,188,193,198,202,206,210],{"id":169,"link":170,"type":47,"slug":171,"handler":171,"title":172},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":174,"link":175,"type":47,"slug":176,"handler":176,"title":177},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":179,"link":180,"type":47,"slug":181,"handler":181,"title":182},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":184,"link":185,"type":47,"slug":186,"handler":186,"title":187},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":189,"link":190,"type":47,"slug":191,"handler":191,"title":192},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":194,"link":195,"type":34,"slug":196,"title":197},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":199,"link":200,"type":34,"slug":12,"title":201},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":203,"link":204,"type":34,"slug":12,"title":205},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":207,"link":208,"type":34,"slug":12,"title":209},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":211,"link":212,"type":34,"slug":12,"title":213},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":10,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":23,"update_jalali":230},13661,"نیاز به دوستی: احساسی درونی در انسان‌ها که باعث می‌شود به دنبال برقراری ارتباط با دیگران و داشتن دوست باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fvt0bCzW4J8Sn3O5elE7w_200.png","2026-08-16 13:26:45","نیاز-به-دوستی-احساسی-درونی-در-انسانها-که-باعث-میشود-به-دنبال-برقراری-ارتباط-با-دیگران-و-داشتن-دوست-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13661\u002Fنیاز-به-دوستی-احساسی-درونی-در-انسانها-که-باعث-میشود-به-دنبال-برقراری-ارتباط-با-دیگران-و-داشتن-دوست-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13661\u002Fنیاز-به-دوستی-احساسی-درونی-در-انسانها-که-باعث-میشود-به-دنبال-برقراری-ارتباط-با-دیگران-و-داشتن-دوست-باشند","1405\u002F05\u002F25",{"id":232,"title":233,"cat":10,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":23,"update_jalali":230},13662,"همفکری: با هم فکر کردن و نظرهای خود را با یکدیگر در میان گذاشتن برای رسیدن به یک نتیجه بهتر.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7ih0GAD02NWU6yquWuth_200.png","2026-08-16 13:25:08","همفکری-با-هم-فکر-کردن-و-نظرهای-خود-را-با-یکدیگر-در-میان-گذاشتن-برای-رسیدن-به-یک-نتیجه-بهتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13662\u002Fهمفکری-با-هم-فکر-کردن-و-نظرهای-خود-را-با-یکدیگر-در-میان-گذاشتن-برای-رسیدن-به-یک-نتیجه-بهتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13662\u002Fهمفکری-با-هم-فکر-کردن-و-نظرهای-خود-را-با-یکدیگر-در-میان-گذاشتن-برای-رسیدن-به-یک-نتیجه-بهتر",{"id":240,"title":241,"cat":10,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":23,"update_jalali":230},13663,"انتخاب دوست: فرآیندی که در آن افراد با دقت و توجه به ویژگی‌های اخلاقی دیگران، کسانی را برای دوستی برمی‌گزینند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4WkcRDzjEPA3egGrPSlB_200.png","2026-08-16 13:23:16","انتخاب-دوست-فرآیندی-که-در-آن-افراد-با-دقت-و-توجه-به-ویژگیهای-اخلاقی-دیگران-کسانی-را-برای-دوستی-برمیگزینند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13663\u002Fانتخاب-دوست-فرآیندی-که-در-آن-افراد-با-دقت-و-توجه-به-ویژگیهای-اخلاقی-دیگران-کسانی-را-برای-دوستی-برمیگزینند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13663\u002Fانتخاب-دوست-فرآیندی-که-در-آن-افراد-با-دقت-و-توجه-به-ویژگیهای-اخلاقی-دیگران-کسانی-را-برای-دوستی-برمیگزینند",{"id":248,"title":249,"cat":10,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":23,"update_jalali":230},13664,"صداقت در دوستی: راستگویی و یک‌رنگ بودن با دوست و رعایت حقوق او در همه حال، چه در حضور و چه در غیابش.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FPQCMfZ3B0ruqt1ai6kYA_200.png","2026-08-16 13:21:25","صداقت-در-دوستی-راستگویی-و-یکرنگ-بودن-با-دوست-و-رعایت-حقوق-او-در-همه-حال-چه-در-حضور-و-چه-در-غیابش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13664\u002Fصداقت-در-دوستی-راستگویی-و-یکرنگ-بودن-با-دوست-و-رعایت-حقوق-او-در-همه-حال-چه-در-حضور-و-چه-در-غیابش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13664\u002Fصداقت-در-دوستی-راستگویی-و-یکرنگ-بودن-با-دوست-و-رعایت-حقوق-او-در-همه-حال-چه-در-حضور-و-چه-در-غیابش",{"id":256,"title":257,"cat":10,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":23,"update_jalali":230},13665,"خیرخواهی: خوبی و خوشبختی دوست خود را خواستن و او را از کارهای بد و نامناسب بازداشتن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSYzZvlbJvSOOnfkjTvmm_200.png","2026-08-16 13:19:37","خیرخواهی-خوبی-و-خوشبختی-دوست-خود-را-خواستن-و-او-را-از-کارهای-بد-و-نامناسب-بازداشتن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13665\u002Fخیرخواهی-خوبی-و-خوشبختی-دوست-خود-را-خواستن-و-او-را-از-کارهای-بد-و-نامناسب-بازداشتن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13665\u002Fخیرخواهی-خوبی-و-خوشبختی-دوست-خود-را-خواستن-و-او-را-از-کارهای-بد-و-نامناسب-بازداشتن",{"id":264,"title":265,"cat":10,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":23,"update_jalali":230},13666,"یکرنگی (یک‌رو بودن): رفتار و گفتار ظاهری انسان با باطنش یکی باشد و با دوست خود دورویی و فریبکاری نکند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJgJIS9WIdP6dYgPXsHVu_200.png","2026-08-16 13:18:12","یکرنگی-یکرو-بودن-رفتار-و-گفتار-ظاهری-انسان-با-باطنش-یکی-باشد-و-با-دوست-خود-دورویی-و-فریبکاری-نکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13666\u002Fیکرنگی-یکرو-بودن-رفتار-و-گفتار-ظاهری-انسان-با-باطنش-یکی-باشد-و-با-دوست-خود-دورویی-و-فریبکاری-نکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13666\u002Fیکرنگی-یکرو-بودن-رفتار-و-گفتار-ظاهری-انسان-با-باطنش-یکی-باشد-و-با-دوست-خود-دورویی-و-فریبکاری-نکند",{"id":272,"title":273,"cat":10,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":23,"update_jalali":230},13667,"دوری از دوست بد: پرهیز کردن از دوستی با افرادی که ویژگی‌های ناپسندی دارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQTj3Y5TKiH3DLoYTwYOI_200.png","2026-08-16 13:16:06","دوری-از-دوست-بد-پرهیز-کردن-از-دوستی-با-افرادی-که-ویژگیهای-ناپسندی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13667\u002Fدوری-از-دوست-بد-پرهیز-کردن-از-دوستی-با-افرادی-که-ویژگیهای-ناپسندی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13667\u002Fدوری-از-دوست-بد-پرهیز-کردن-از-دوستی-با-افرادی-که-ویژگیهای-ناپسندی-دارند",{"id":280,"title":281,"cat":10,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":23,"update_jalali":230},13668,"سخن‌چینی: حرف‌های دیگران را با هدف ایجاد اختلاف و بدبینی بین دوستان نزد آن‌ها بردن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYYLW48L4ZFTcxvbitnpm_200.png","2026-08-16 13:13:09","سخنچینی-حرفهای-دیگران-را-با-هدف-ایجاد-اختلاف-و-بدبینی-بین-دوستان-نزد-آنها-بردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13668\u002Fسخنچینی-حرفهای-دیگران-را-با-هدف-ایجاد-اختلاف-و-بدبینی-بین-دوستان-نزد-آنها-بردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13668\u002Fسخنچینی-حرفهای-دیگران-را-با-هدف-ایجاد-اختلاف-و-بدبینی-بین-دوستان-نزد-آنها-بردن",{"id":288,"title":289,"cat":10,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":23,"update_jalali":230},13669,"آداب دوستی: مجموعه رفتارها و بایدها و نبایدهایی که برای حفظ و تقویت یک رابطه دوستانه باید رعایت کرد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQuH0mUyW9Lg7UV9v4ZFd_200.png","2026-08-16 13:11:02","آداب-دوستی-مجموعه-رفتارها-و-بایدها-و-نبایدهایی-که-برای-حفظ-و-تقویت-یک-رابطه-دوستانه-باید-رعایت-کرد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13669\u002Fآداب-دوستی-مجموعه-رفتارها-و-بایدها-و-نبایدهایی-که-برای-حفظ-و-تقویت-یک-رابطه-دوستانه-باید-رعایت-کرد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13669\u002Fآداب-دوستی-مجموعه-رفتارها-و-بایدها-و-نبایدهایی-که-برای-حفظ-و-تقویت-یک-رابطه-دوستانه-باید-رعایت-کرد",{"id":296,"title":297,"cat":10,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":23,"update_jalali":230},13670,"وفاداری: در دوستی ثابت قدم بودن و از دوست خود در غیابش دفاع کردن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrHl26wFcru4eb9dyWQxP_200.png","2026-08-16 01:27:20","وفاداری-در-دوستی-ثابت-قدم-بودن-و-از-دوست-خود-در-غیابش-دفاع-کردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13670\u002Fوفاداری-در-دوستی-ثابت-قدم-بودن-و-از-دوست-خود-در-غیابش-دفاع-کردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13670\u002Fوفاداری-در-دوستی-ثابت-قدم-بودن-و-از-دوست-خود-در-غیابش-دفاع-کردن",{"id":304,"title":305,"cat":10,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":23,"update_jalali":230},13671,"عیب‌جویی: به دنبال اشتباهات و نقص‌های دوست گشتن و آن‌ها را به رخش کشیدن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNK8ZhaLKfDWvsvrnWHLb_200.png","2026-08-16 01:24:53","عیبجویی-به-دنبال-اشتباهات-و-نقصهای-دوست-گشتن-و-آنها-را-به-رخش-کشیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13671\u002Fعیبجویی-به-دنبال-اشتباهات-و-نقصهای-دوست-گشتن-و-آنها-را-به-رخش-کشیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13671\u002Fعیبجویی-به-دنبال-اشتباهات-و-نقصهای-دوست-گشتن-و-آنها-را-به-رخش-کشیدن",{"id":312,"title":313,"cat":10,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":23,"update_jalali":230},13672,"بخشش (گذشت): از اشتباه و خطای دوست خود چشم‌پوشی کردن وقتی از کار خود پشیمان است و عذرخواهی می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FILGWOBfokpUSpGNGuQb7_200.png","2026-08-16 01:20:48","بخشش-گذشت-از-اشتباه-و-خطای-دوست-خود-چشمپوشی-کردن-وقتی-از-کار-خود-پشیمان-است-و-عذرخواهی-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13672\u002Fبخشش-گذشت-از-اشتباه-و-خطای-دوست-خود-چشمپوشی-کردن-وقتی-از-کار-خود-پشیمان-است-و-عذرخواهی-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13672\u002Fبخشش-گذشت-از-اشتباه-و-خطای-دوست-خود-چشمپوشی-کردن-وقتی-از-کار-خود-پشیمان-است-و-عذرخواهی-میکند"]