[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-13802":3,"categoryMenus":26,"$fscdbZpOohUrhm5gfkUYYscD3SZRcdPpJrWZF3rguYkA":214},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":5,"views":18,"subdate":19,"up_date":20,"first_name":21,"last_name":22,"avatar":12,"cat_title":23,"subdate_jalali":24,"update_jalali":25},13802,1,61,0,133,"مینیاتور (خرده‌نگاره): نقاشی‌های بسیار کوچک و ظریف و زیبا که در کتاب‌ها و روی دیوارها می‌کشیدند.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXsnQZm3JhfHoRUcSuQlz_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مینیاتور؛ نقاشی‌های کوچک و زیبا در دل کتاب‌ها\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">مینیاتور (خرده‌نگاره): هنر نقاشی‌های کوچک و ظریف در کتاب‌ها و دیوارها\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">آشنایی با نقاشی‌های ریز و پرجزئیات که کتاب‌های قدیمی را به نگارخانه‌های کوچک تبدیل می‌کردند\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> در این مقاله با هنر مینیاتور (خرده‌نگاره) آشنا می‌شوید. مینیاتورها نقاشی‌های بسیار کوچک و دقیقی هستند که هنرمندان گذشته در کتاب‌ها و روی دیوارها می‌کشیدند. یاد می‌گیرید که این نقاشی‌ها چگونه ساخته می‌شدند، از چه رنگ‌هایی استفاده می‌کردند و چرا این هنر تا به امروز ارزشمند باقی مانده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مینیاتور چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مینیاتور یا \u003Cstrong>خرده‌نگاره\u003C\u002Fstrong> به نقاشی‌های بسیار ریز و کوچک گفته می‌شود که معمولاً در کتاب‌های خطی (کتاب‌هایی که با دست نوشته می‌شدند) و گاهی روی دیوار کاخ‌ها کشیده می‌شدند. کلمه «مینیاتور» ریشه لاتین دارد و به معنای «رنگ قرمز» است\u003Cspan style=\"display: inline-block; font-size: 0.7em; line-height: 1; vertical-align: super\">1\u003C\u002Fspan>، زیرا در گذشته از رنگ قرمز برای این نقاشی‌ها زیاد استفاده می‌کردند. ویژگی اصلی مینیاتور \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ریزبودن و جزئیات زیاد\u003C\u002Fspan> است. تصور کنید نقاشی‌ای به اندازه یک جلد دفتر کوچک، اما پر از چهره‌های آدم‌ها، درختان، حیوانات و حتی داستان‌های بلند!\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک بهتر، به کتاب داستان کودکتان نگاه کنید. حالا فرض کنید تصاویر آن کتاب آنقدر کوچک باشند که با ذره‌بین هم بتوانید جزئیات را ببینید. مثلاً یک نقاش مینیاتور می‌تواند در فاصله‌ای به اندازه یک بند انگشت، صورت \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سه یا چهار آدم\u003C\u002Fspan> را با حالات مختلف چهره بکشد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"ویژگی‌های مینیاتور\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح ساده\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اندازه کوچک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بسیاری از مینیاتورها کوچک‌تر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> سانتیمتر هستند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جزییات زیاد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حتی موها و لباس‌ها با دقت کامل کشیده می‌شوند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رنگ‌های طبیعی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رنگ‌ها را از سنگ‌ها، گیاهان و حشرات می‌ساختند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بدون سایه و حجم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تصاویر تخت هستند و سایه ندارند (مانند نقاشی بچه‌ها).\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">رنگ‌ها و ابزار ساخت مینیاتور در گذشته\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>هنرمندان مینیاتور برای کشیدن این نقاشی‌های ظریف از ابزارهای بسیار ساده اما دقیقی استفاده می‌کردند. قلم‌موهای آنها از موی گربه یا سنجاب ساخته می‌شد و آنقدر باریک بود که بتواند خطوطی به نازکی یک دهم میلی‌متر بکشد. رنگ‌ها هم بسیار جالب بودند: آنها از\u003Cspan style=\"display: inline-block; font-size: 0.7em; line-height: 1; vertical-align: super\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>سنگ لاجورد\u003C\u002Fstrong> (برای رنگ آبی)، \u003Cstrong>زاج\u003C\u002Fstrong> (برای رنگ قرمز)، زردچوبه و زعفران (برای رنگ زرد) و حتی حشرات له‌شده (برای رنگ قرمز تیره) استفاده می‌کردند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>بیایید یک مثال ساده بزنیم: فرض کنید می‌خواهید رنگ سبز درست کنید. اگر امروز باشید، از یک شیشه رنگ سبز استفاده می‌کنید. اما در زمان قدیم، نقاش مینیاتور باید سنگ «مالاکیت» را می‌سابید و آن را با صمغ عربی مخلوط می‌کرد تا رنگ سبز به دست آید. این کار هفته‌ها طول می‌کشید! برای اینکه رنگ روی کاغذ نریزد، آن را با \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سفیده تخم‌مرغ\u003C\u002Fspan> مخلوط می‌کردند. به این روش «تمپرا» می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته ریاضی:\u003C\u002Fstrong> اگر هر نقاش برای تهیه رنگ آبی از سنگ لاجورد به اندازه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5\u003C\u002Fspan> گرم استفاده می‌کرد و قیمت هر گرم لاجورد در آن زمان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> سکه طلا بود، هزینه سنگ برای یک مینیاتور برابر بود با: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ 5 \\times 2 = 10 $\u003C\u002Fspan> سکه طلا. یعنی حتی رنگ‌ها بسیار گرانبها بودند!\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مینیاتور در کتاب‌ها: چگونه یک صفحه به نگارخانه تبدیل می‌شد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در زمان‌های قدیم که چاپخانه نبود، کتاب‌ها را با دست می‌نوشتند (به آنها «کتاب خطی» می‌گوییم). ثروتمندان و پادشاهان دوست داشتند کتاب‌هایشان زیبا باشد. بنابراین از نقاشان می‌خواستند تا لابه‌لای صفحات، نقاشی‌های کوچک و رنگارنگ بکشند. این نقاشی‌ها داستان کتاب را نشان می‌دادند. مثلاً اگر کتاب درباره جنگ بود، نقاشی یک نبرد بزرگ را در اندازه کوچک می‌کشید. به این کار می‌گویند «نگارگری». مینیاتور نوع خاصی از نگارگری است که اندازه آن بسیار کوچک است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>یک نمونه معروف: کتاب «شاهنامه» فردوسی که داستان پادشاهان ایران را روایت می‌کند، دارای مینیاتورهای بسیاری است. در یکی از این مینیاتورها که اندازه آن فقط \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">15\u003C\u002Fspan> در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> سانتیمتر است، بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">40\u003C\u002Fspan> سرباز، اسب‌ها، درختان، ابرها و یک قلعه بزرگ نقاشی شده است. تصور کنید که این همه جزئیات را در یک صفحه کوچک جای داده‌اند!\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌های مفهومی: پرسش و پاسخ درباره مینیاتور\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۱: چرا نقاشی‌های مینیاتور سایه و حجم (سه‌بعدی) ندارند؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: در هنر مینیاتور، هدف واقعی نشان دادن دنیا نبود. هدف نشان دادن \u003Cstrong>ایده‌آل\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>زیبایی\u003C\u002Fstrong> بود. اگر سایه می‌کشیدند، آن شیء غمگین یا سنگین به نظر می‌رسید. اما در مینیاتور همه چیز باید روشن، شاد و تخت باشد. مثل نقاشی فرشته‌ها که بدون سایه هستند. این سبک را «تخت‌نگاری» می‌نامند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۲: آیا مینیاتور فقط در ایران کشیده می‌شد؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: خیر. مینیاتور در کشورهای دیگر مانند هند (مینیاتور مغولی)، ترکیه (مینیاتور عثمانی) و حتی اروپا (کتاب‌های دعا) نیز دیده می‌شود. اما مینیاتور ایرانی به خاطر \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">رنگ‌های شفاف و خطوط نرم\u003C\u002Fspan> معروف است. هر کشور ویژگی‌های خاص خودش را دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۳: چرا امروز کمتر کسی مینیاتور می‌کشد؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: امروزه کتاب‌ها با چاپخانه و دستگاه‌های مدرن چاپ می‌شوند و دیگر نیازی به نقاشی دستی برای هر صفحه نیست. همچنین مینیاتور کشیدن زمان بسیار زیادی می‌برد. یک نقاشی کوچک ممکن است ماه‌ها طول بکشد. اما هنوز هنرمندانی هستند که این هنر را حفظ کرده‌اند و آثار زیبایی می‌آفرینند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربرد عملی: چگونه می‌توانیم یک مینیاتور ساده بکشیم؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اگر دوست دارید هنر مینیاتور را تجربه کنید، نگران ابزارهای گران‌قیمت نباشید! می‌توانید با وسایل ساده شروع کنید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>یک کاغذ آبرنگ (یا کاغذ ضخیم) به اندازه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">15\u003C\u002Fspan> سانتیمتر بردارید. سعی کنید یک گل یا یک پرنده را خیلی کوچک بکشید. مهم این است که رنگ‌ها را تخت (بدون سایه) بزنید و دور شکل‌ها را با خط نازک مشکی یا قهوه‌ای پررنگ کنید. این کار را «قلم‌گیری» می‌نامند. از رنگ‌های شاد مثل قرمز، لاجوردی، زرد و سبز استفاده کنید. پس از اتمام، نقاشی خود را در یک قاب کوچک بگذارید. تبریک می‌گویم، شما یک مینیاتور ساده ساخته‌اید!\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته پایانی:\u003C\u002Fstrong> مینیاتور مانند یک جعبه جواهر کوچک است. هر بار که به آن نگاه می‌کنید، جزئیات تازه‌ای کشف می‌کنید. این هنر به ما می‌آموزد که حتی در کوچک‌ترین فضاها هم می‌توان زیبایی آفرید. به یاد داشته باشید که هر مینیاتور، داستانی از گذشته را با خود حمل می‌کند – داستانی از پادشاهان، عاشقان، جنگجویان و زندگی روزمره مردم در روزگاران دور.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"display: inline-block; font-size: 0.7em; line-height: 1; vertical-align: super\">1\u003C\u002Fspan> معادل انگلیسی واژه «مینیاتور» واژه \u003Cem>Miniature\u003C\u002Fem> است که از کلمه لاتین \u003Cem>Miniare\u003C\u002Fem> به معنای «رنگ کردن با سرب قرمز» گرفته شده است.\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"display: inline-block; font-size: 0.7em; line-height: 1; vertical-align: super\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>سنگ لاجورد\u003C\u002Fstrong> (Lapis Lazuli): سنگی نیمه‌قیمتی با رنگ آبی تیره که از آن رنگدانه آبی گرانبها می‌ساختند. \u003Cstrong>زاج\u003C\u002Fstrong> (Alum): ماده معدنی سفید که برای تثبیت رنگ روی پارچه و کاغذ به کار می‌رفت. \u003Cstrong>تمپرا\u003C\u002Fstrong> (Tempera): روشی در نقاشی که در آن رنگدانه با مواد چسبنده طبیعی مانند زرده تخم‌مرغ مخلوط می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"پایهٔ ششم","مطالعات اجتماعی ششم","مینیاتور",84,"2026-05-20 02:36:41","2026-08-11 13:28:24","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F02\u002F30","13:28 1405\u002F05\u002F20",{"status":5,"data":27},[28,67,127,145,165],{"id":5,"title":29,"list_order":5,"items":30},"آشنایی",[31,36,40,44,51,55,59,63],{"id":32,"link":33,"type":34,"slug":12,"title":35},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":37,"link":38,"type":34,"slug":12,"title":39},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":41,"link":42,"type":34,"slug":12,"title":43},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":45,"link":46,"type":47,"slug":48,"handler":49,"title":50},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":52,"link":53,"type":34,"slug":12,"title":54},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":56,"link":57,"type":34,"slug":12,"title":58},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":60,"link":61,"type":34,"slug":12,"title":62},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":64,"link":65,"type":34,"slug":12,"title":66},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":68,"title":69,"list_order":5,"items":70},2,"المپیادها",[71,75,79,83,87,91,95,99,103,107,111,115,119,123],{"id":72,"link":73,"type":34,"slug":12,"title":74},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":76,"link":77,"type":34,"slug":12,"title":78},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":80,"link":81,"type":34,"slug":12,"title":82},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":84,"link":85,"type":34,"slug":12,"title":86},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":88,"link":89,"type":34,"slug":12,"title":90},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":92,"link":93,"type":34,"slug":12,"title":94},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":96,"link":97,"type":34,"slug":12,"title":98},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":100,"link":101,"type":34,"slug":12,"title":102},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":104,"link":105,"type":34,"slug":12,"title":106},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":108,"link":109,"type":34,"slug":12,"title":110},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":112,"link":113,"type":34,"slug":12,"title":114},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":116,"link":117,"type":34,"slug":12,"title":118},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":120,"link":121,"type":34,"slug":12,"title":122},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":124,"link":125,"type":34,"slug":12,"title":126},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":128,"title":129,"list_order":5,"items":130},3,"نمونه و تیزهوشان",[131,135,140],{"id":132,"link":133,"type":34,"slug":12,"title":134},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":136,"link":137,"type":47,"slug":138,"handler":138,"title":139},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":141,"link":142,"type":47,"slug":143,"handler":143,"title":144},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":146,"title":147,"list_order":5,"items":148},7,"کتابهای درسی",[149,153,157,161],{"id":150,"link":151,"type":34,"slug":12,"title":152},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":154,"link":155,"type":34,"slug":12,"title":156},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":158,"link":159,"type":34,"slug":12,"title":160},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":162,"link":163,"type":34,"slug":12,"title":164},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":32,"title":166,"list_order":32,"items":167},"پیشنهاد ویژه",[168,173,178,183,188,193,198,202,206,210],{"id":169,"link":170,"type":47,"slug":171,"handler":171,"title":172},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":174,"link":175,"type":47,"slug":176,"handler":176,"title":177},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":179,"link":180,"type":47,"slug":181,"handler":181,"title":182},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":184,"link":185,"type":47,"slug":186,"handler":186,"title":187},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":189,"link":190,"type":47,"slug":191,"handler":191,"title":192},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":194,"link":195,"type":34,"slug":196,"title":197},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":199,"link":200,"type":34,"slug":12,"title":201},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":203,"link":204,"type":34,"slug":12,"title":205},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":207,"link":208,"type":34,"slug":12,"title":209},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":211,"link":212,"type":34,"slug":12,"title":213},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":10,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":23,"update_jalali":230},13661,"نیاز به دوستی: احساسی درونی در انسان‌ها که باعث می‌شود به دنبال برقراری ارتباط با دیگران و داشتن دوست باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fvt0bCzW4J8Sn3O5elE7w_200.png","2026-08-16 13:26:45","نیاز-به-دوستی-احساسی-درونی-در-انسانها-که-باعث-میشود-به-دنبال-برقراری-ارتباط-با-دیگران-و-داشتن-دوست-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13661\u002Fنیاز-به-دوستی-احساسی-درونی-در-انسانها-که-باعث-میشود-به-دنبال-برقراری-ارتباط-با-دیگران-و-داشتن-دوست-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13661\u002Fنیاز-به-دوستی-احساسی-درونی-در-انسانها-که-باعث-میشود-به-دنبال-برقراری-ارتباط-با-دیگران-و-داشتن-دوست-باشند","1405\u002F05\u002F25",{"id":232,"title":233,"cat":10,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":23,"update_jalali":230},13662,"همفکری: با هم فکر کردن و نظرهای خود را با یکدیگر در میان گذاشتن برای رسیدن به یک نتیجه بهتر.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7ih0GAD02NWU6yquWuth_200.png","2026-08-16 13:25:08","همفکری-با-هم-فکر-کردن-و-نظرهای-خود-را-با-یکدیگر-در-میان-گذاشتن-برای-رسیدن-به-یک-نتیجه-بهتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13662\u002Fهمفکری-با-هم-فکر-کردن-و-نظرهای-خود-را-با-یکدیگر-در-میان-گذاشتن-برای-رسیدن-به-یک-نتیجه-بهتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13662\u002Fهمفکری-با-هم-فکر-کردن-و-نظرهای-خود-را-با-یکدیگر-در-میان-گذاشتن-برای-رسیدن-به-یک-نتیجه-بهتر",{"id":240,"title":241,"cat":10,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":23,"update_jalali":230},13663,"انتخاب دوست: فرآیندی که در آن افراد با دقت و توجه به ویژگی‌های اخلاقی دیگران، کسانی را برای دوستی برمی‌گزینند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4WkcRDzjEPA3egGrPSlB_200.png","2026-08-16 13:23:16","انتخاب-دوست-فرآیندی-که-در-آن-افراد-با-دقت-و-توجه-به-ویژگیهای-اخلاقی-دیگران-کسانی-را-برای-دوستی-برمیگزینند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13663\u002Fانتخاب-دوست-فرآیندی-که-در-آن-افراد-با-دقت-و-توجه-به-ویژگیهای-اخلاقی-دیگران-کسانی-را-برای-دوستی-برمیگزینند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13663\u002Fانتخاب-دوست-فرآیندی-که-در-آن-افراد-با-دقت-و-توجه-به-ویژگیهای-اخلاقی-دیگران-کسانی-را-برای-دوستی-برمیگزینند",{"id":248,"title":249,"cat":10,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":23,"update_jalali":230},13664,"صداقت در دوستی: راستگویی و یک‌رنگ بودن با دوست و رعایت حقوق او در همه حال، چه در حضور و چه در غیابش.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FPQCMfZ3B0ruqt1ai6kYA_200.png","2026-08-16 13:21:25","صداقت-در-دوستی-راستگویی-و-یکرنگ-بودن-با-دوست-و-رعایت-حقوق-او-در-همه-حال-چه-در-حضور-و-چه-در-غیابش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13664\u002Fصداقت-در-دوستی-راستگویی-و-یکرنگ-بودن-با-دوست-و-رعایت-حقوق-او-در-همه-حال-چه-در-حضور-و-چه-در-غیابش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13664\u002Fصداقت-در-دوستی-راستگویی-و-یکرنگ-بودن-با-دوست-و-رعایت-حقوق-او-در-همه-حال-چه-در-حضور-و-چه-در-غیابش",{"id":256,"title":257,"cat":10,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":23,"update_jalali":230},13665,"خیرخواهی: خوبی و خوشبختی دوست خود را خواستن و او را از کارهای بد و نامناسب بازداشتن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSYzZvlbJvSOOnfkjTvmm_200.png","2026-08-16 13:19:37","خیرخواهی-خوبی-و-خوشبختی-دوست-خود-را-خواستن-و-او-را-از-کارهای-بد-و-نامناسب-بازداشتن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13665\u002Fخیرخواهی-خوبی-و-خوشبختی-دوست-خود-را-خواستن-و-او-را-از-کارهای-بد-و-نامناسب-بازداشتن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13665\u002Fخیرخواهی-خوبی-و-خوشبختی-دوست-خود-را-خواستن-و-او-را-از-کارهای-بد-و-نامناسب-بازداشتن",{"id":264,"title":265,"cat":10,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":23,"update_jalali":230},13666,"یکرنگی (یک‌رو بودن): رفتار و گفتار ظاهری انسان با باطنش یکی باشد و با دوست خود دورویی و فریبکاری نکند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJgJIS9WIdP6dYgPXsHVu_200.png","2026-08-16 13:18:12","یکرنگی-یکرو-بودن-رفتار-و-گفتار-ظاهری-انسان-با-باطنش-یکی-باشد-و-با-دوست-خود-دورویی-و-فریبکاری-نکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13666\u002Fیکرنگی-یکرو-بودن-رفتار-و-گفتار-ظاهری-انسان-با-باطنش-یکی-باشد-و-با-دوست-خود-دورویی-و-فریبکاری-نکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13666\u002Fیکرنگی-یکرو-بودن-رفتار-و-گفتار-ظاهری-انسان-با-باطنش-یکی-باشد-و-با-دوست-خود-دورویی-و-فریبکاری-نکند",{"id":272,"title":273,"cat":10,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":23,"update_jalali":230},13667,"دوری از دوست بد: پرهیز کردن از دوستی با افرادی که ویژگی‌های ناپسندی دارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQTj3Y5TKiH3DLoYTwYOI_200.png","2026-08-16 13:16:06","دوری-از-دوست-بد-پرهیز-کردن-از-دوستی-با-افرادی-که-ویژگیهای-ناپسندی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13667\u002Fدوری-از-دوست-بد-پرهیز-کردن-از-دوستی-با-افرادی-که-ویژگیهای-ناپسندی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13667\u002Fدوری-از-دوست-بد-پرهیز-کردن-از-دوستی-با-افرادی-که-ویژگیهای-ناپسندی-دارند",{"id":280,"title":281,"cat":10,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":23,"update_jalali":230},13668,"سخن‌چینی: حرف‌های دیگران را با هدف ایجاد اختلاف و بدبینی بین دوستان نزد آن‌ها بردن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYYLW48L4ZFTcxvbitnpm_200.png","2026-08-16 13:13:09","سخنچینی-حرفهای-دیگران-را-با-هدف-ایجاد-اختلاف-و-بدبینی-بین-دوستان-نزد-آنها-بردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13668\u002Fسخنچینی-حرفهای-دیگران-را-با-هدف-ایجاد-اختلاف-و-بدبینی-بین-دوستان-نزد-آنها-بردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13668\u002Fسخنچینی-حرفهای-دیگران-را-با-هدف-ایجاد-اختلاف-و-بدبینی-بین-دوستان-نزد-آنها-بردن",{"id":288,"title":289,"cat":10,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":23,"update_jalali":230},13669,"آداب دوستی: مجموعه رفتارها و بایدها و نبایدهایی که برای حفظ و تقویت یک رابطه دوستانه باید رعایت کرد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQuH0mUyW9Lg7UV9v4ZFd_200.png","2026-08-16 13:11:02","آداب-دوستی-مجموعه-رفتارها-و-بایدها-و-نبایدهایی-که-برای-حفظ-و-تقویت-یک-رابطه-دوستانه-باید-رعایت-کرد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13669\u002Fآداب-دوستی-مجموعه-رفتارها-و-بایدها-و-نبایدهایی-که-برای-حفظ-و-تقویت-یک-رابطه-دوستانه-باید-رعایت-کرد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13669\u002Fآداب-دوستی-مجموعه-رفتارها-و-بایدها-و-نبایدهایی-که-برای-حفظ-و-تقویت-یک-رابطه-دوستانه-باید-رعایت-کرد",{"id":296,"title":297,"cat":10,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":23,"update_jalali":230},13670,"وفاداری: در دوستی ثابت قدم بودن و از دوست خود در غیابش دفاع کردن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrHl26wFcru4eb9dyWQxP_200.png","2026-08-16 01:27:20","وفاداری-در-دوستی-ثابت-قدم-بودن-و-از-دوست-خود-در-غیابش-دفاع-کردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13670\u002Fوفاداری-در-دوستی-ثابت-قدم-بودن-و-از-دوست-خود-در-غیابش-دفاع-کردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13670\u002Fوفاداری-در-دوستی-ثابت-قدم-بودن-و-از-دوست-خود-در-غیابش-دفاع-کردن",{"id":304,"title":305,"cat":10,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":23,"update_jalali":230},13671,"عیب‌جویی: به دنبال اشتباهات و نقص‌های دوست گشتن و آن‌ها را به رخش کشیدن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNK8ZhaLKfDWvsvrnWHLb_200.png","2026-08-16 01:24:53","عیبجویی-به-دنبال-اشتباهات-و-نقصهای-دوست-گشتن-و-آنها-را-به-رخش-کشیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13671\u002Fعیبجویی-به-دنبال-اشتباهات-و-نقصهای-دوست-گشتن-و-آنها-را-به-رخش-کشیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13671\u002Fعیبجویی-به-دنبال-اشتباهات-و-نقصهای-دوست-گشتن-و-آنها-را-به-رخش-کشیدن",{"id":312,"title":313,"cat":10,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":23,"update_jalali":230},13672,"بخشش (گذشت): از اشتباه و خطای دوست خود چشم‌پوشی کردن وقتی از کار خود پشیمان است و عذرخواهی می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FILGWOBfokpUSpGNGuQb7_200.png","2026-08-16 01:20:48","بخشش-گذشت-از-اشتباه-و-خطای-دوست-خود-چشمپوشی-کردن-وقتی-از-کار-خود-پشیمان-است-و-عذرخواهی-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13672\u002Fبخشش-گذشت-از-اشتباه-و-خطای-دوست-خود-چشمپوشی-کردن-وقتی-از-کار-خود-پشیمان-است-و-عذرخواهی-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13672\u002Fبخشش-گذشت-از-اشتباه-و-خطای-دوست-خود-چشمپوشی-کردن-وقتی-از-کار-خود-پشیمان-است-و-عذرخواهی-میکند"]