[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-13751":3,"categoryMenus":26,"$f_ogw1xiUYT8e8m9kXLkFmdH1bpW7MxsXzJSS7_1FArc":214},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":5,"views":18,"subdate":19,"up_date":20,"first_name":21,"last_name":22,"avatar":12,"cat_title":23,"subdate_jalali":24,"update_jalali":25},13751,1,61,0,133,"آلودگی محیط زیست: کثیف شدن هوا، آب یا خاک بر اثر فعالیت‌های انسانی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8ArENdtPXFMxndkuioB6_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"آلودگی محیط زیست: هوا، آب و خاک\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">آلودگی محیط زیست: وقتی هوا، آب و خاک به دلیل فعالیت‌های ما کثیف می‌شوند\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">بررسی ساده و علمی سوزاندن سوخت‌های فسیلی و تأثیر آن بر زندگی روزمره\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"seo-summary\" style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">خلاصهٔ مقاله:\u003C\u002Fstrong> انسان‌ها با سوزاندن سوخت‌های فسیلی مثل بنزین و نفت، هوا را دودآلود می‌کنند. این دودها باعث بیماری و باران اسیدی می‌شوند. مواد آلاینده به آب و خاک هم راه پیدا می‌کنند و به گیاهان، جانوران و حتی لباس‌های ما آسیب می‌رسانند. در این مقاله می‌خوانیم که چگونه \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">آلودگی هوا\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">آلودگی آب\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">آلودگی خاک\u003C\u002Fspan> ایجاد می‌شود و هر کدام چه پیامدهایی برای ما دانش‌آموزان دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">هوا چگونه کثیف می‌شود؟ تأثیر دود کارخانه‌ها و خودروها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید همهٔ ماشین‌های شهر یک‌جا دود سیاه از لولهٔ اگزوزشان بیرون بفرستند. این دود در واقع مخلوطی از گازهای سمی است که بیشتر آن از \u003Cstrong>سوزاندن سوخت‌های فسیلی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> مثل بنزین، گازوئیل و نفت به دست می‌آید. وقتی هوا کثیف می‌شود، ذرات ریز وارد بینی و ریه‌های ما می‌شوند و باعث سرفه، آلرژی و تنگی نفس می‌گردند. حتی ممکن است باعث بیماری‌های قلبی هم بشوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>یک مثال ساده: فرض کنید در حیاط خانه، مقداری کاغذ و چوب خشک بسوزانید. دودی که می‌بینید، همان گازهای آلاینده را دارد. حالا همین اتفاق را در مقیاس بزرگ در نیروگاه‌ها و کارخانه‌ها تصور کنید. سالانه میلیون‌ها تن گاز \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کربن دی‌اکسید\u003C\u002Fspan>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> وارد هوا می‌شود که به گرم شدن زمین کمک می‌کند. همچنین گازهایی مانند \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">دی‌اکسید گوگرد\u003C\u002Fspan>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> باعث باران اسیدی می‌شوند که به ساختمان‌ها و درختان صدمه می‌زند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه آلاینده‌های اصلی هوا\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع آلاینده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">منبع اصلی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">اثر روی انسان\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کربن مونوکسید\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اگزوز خودروها\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کاهش اکسیژن خون\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دی‌اکسید گوگرد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سوخت نیروگاه‌ها\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آسیب به ریه و باران اسیدی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ذرات معلق (دود و گردوغبار)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ترافیک، کارخانه‌ها، آتش‌سوزی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آسم، آلرژی و مشکلات قلبی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">آب و خاک هم از آلودگی بی نصیب نمی‌مانند\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>آلودگی هوا فقط در آسمان نمی‌ماند. ذرات آلاینده همراه با باران به زمین می‌ریزند و وارد رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و حتی آب آشامیدنی می‌شوند. گازهای اسیدی مثل دی‌اکسید گوگرد و اکسیدهای نیتروژن\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> در ابرها حل می‌شوند و بارانی درست می‌کنند که مانند سرکه یا آب لیمو ترش است. این \u003Cstrong>باران اسیدی\u003C\u002Fstrong> به آب و خاک آسیب می‌زند. برای مثال، ماهی‌ها و قورباغه‌های کوچک در آب‌های اسیدی نمی‌توانند زنده بمانند. از طرف دیگر، مواد نفتی که از کارخانه‌ها یا تعمیرگاه‌ها وارد زمین می‌شوند، خاک را برای مدت طولانی سمی می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"formula-box\" style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکتهٔ علمی ساده:\u003C\u002Fstrong> واکنش شیمیایی تشکیل باران اسیدی را می‌توان به شکل زیر نشان داد (فقط برای آشنایی): \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$SO_2 + H_2O \\rightarrow H_2SO_3$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nیعنی گاز دی‌اکسید گوگرد با آب ترکیب می‌شود و اسید سولفورو تولید می‌کند که باران را اسیدی می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>آلودگی خاک یعنی مواد سمی مثل سرب، جیوه و نفت خام در زمین نفوذ کنند. وقتی خاک کثیف باشد، سبزیجات و میوه‌هایی که در آن رشد می‌کنند نیز آلوده می‌شوند. اگر کودکی هویج آلوده بخورد، ممکن است دچار مسمومیت شود. همچنین کرم‌های خاکی که برای حاصلخیزی زمین مفید هستند، در خاک سمی می‌میرند و زنجیرهٔ غذایی به هم می‌ریزد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مثال عینی: آلودگی در زندگی روزانهٔ ما\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>حتماً دیده‌اید که صبح زود در فصل سرما، دود غلیظی از دودکش خانه‌ها بلند می‌شود. این دود ناشی از سوزاندن نفت یا گازوئیل در بخاری‌های قدیمی است. همین دود وارد هوای حیاط مدرسه شما می‌شود و روی برگ درختان می‌نشیند. اگر بعد از چند روز به برگ‌ها دست بزنید، لایهٔ سیاه و چربی‌مانندی روی انگشتان شما می‌ماند. این یعنی ذرات آلاینده به گیاه هم چسبیده‌اند و روزن‌های برگ را می‌بندند؛ در نتیجه گیاه نمی‌تواند به خوبی نفس بکشد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مثال دیگر: نزدیکی یک جایگاه پمپ بنزین یا تعمیرگاه ماشین را در نظر بگیرید. گاهی بنزین یا روغن روی زمین می‌ریزد و نفوذ می‌کند. بعد از باران، این مواد سمی به چاه‌ها و جوی‌های آب می‌رسند و آب آشامیدنی منطقه را ناسالم می‌کنند. برای همین است که می‌گویند نریختن روغن ماشین در زمین و تحویل آن به مراکز بازیافت کار بسیار مهمی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌های مفهومی (سه پرسش و پاسخ)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 10px; margin-left: 12px; margin-right: 12px; margin-top: 10px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">پرسش ۱:\u003C\u002Fstrong> آیا همیشه دود یعنی آلودگی؟ دود بخاری خانهٔ ما که بوی بدی ندارد، ضرر دارد؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong style=\"color: #ffb600\">پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، بسیاری از آلاینده‌ها بی‌بو هستند. گاز کربن مونوکسید بی‌بوست اما بسیار سمی است و باعث خواب‌آلودگی و سردرد می‌شود. دودی که می‌بینید، حتی اگر بوی تندی ندهد، باز هم حاوی ذرات ریز است که به ریه آسیب می‌زند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 10px; margin-left: 12px; margin-right: 12px; margin-top: 10px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">پرسش ۲:\u003C\u002Fstrong> چرا نمی‌توانیم به سادگی همهٔ کارخانه‌ها را تعطیل کنیم تا هوا تمیز شود؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong style=\"color: #ffb600\">پاسخ:\u003C\u002Fstrong> کارخانه‌ها برای ما خوراک، پوشاک، اتومبیل و وسایل مدرسه تولید می‌کنند. تعطیلی آن‌ها زندگی را مختل می‌کند. راه حل، استفاده از فیلترهای دودکش، جایگزینی سوخت‌های پاک مثل انرژی خورشیدی و بادی و کاهش مصرف شخصی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">پرسش ۳:\u003C\u002Fstrong> آلودگی آب فقط برای ماهی‌ها ضرر دارد یا به انسان هم آسیب می‌رساند؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong style=\"color: #ffb600\">پاسخ:\u003C\u002Fstrong> انسان از راه آشامیدن آب آلوده، خوردن ماهی‌های سمی و حتی استحمام با آب ناسالم دچار بیماری می‌شود. موادی مانند سرب و جیوه بر مغز و دستگاه عصبی به ویژه در کودکان اثر بسیار بدی می‌گذارند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"summary-box\" style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">نکتهٔ پایانی:\u003C\u002Fstrong> سوزاندن سوخت‌های فسیلی (بنزین، گازوئیل، نفت و زغال‌سنگ) هم هوا را کثیف می‌کند، هم با باران اسیدی به آب و خاک آسیب می‌زند. هر یک از ما می‌توانیم با کم‌کردن استفاده از ماشین شخصی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و دوری از سوزاندن زباله در حیاط، به کاهش این آلودگی کمک کنیم. به یاد داشته باشیم که هوای پاک، آب زلال و خاک حاصلخیز، سرمایهٔ همهٔ موجودات زنده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>1. \u003Cstrong>سوخت‌های فسیلی (Fossil Fuels):\u003C\u002Fstrong> مواد قابل احتراقی مانند زغال‌سنگ، نفت و گاز طبیعی که از بقایای جانداران قدیمی در زیر زمین تشکیل شده‌اند.\u003Cbr>\r\n2. \u003Cstrong>کربن دی‌اکسید (Carbon Dioxide):\u003C\u002Fstrong> گازی بی‌بو که از سوختن کربن به دست می‌آید و یکی از گازهای گلخانه‌ای اصلی است.\u003Cbr>\r\n3. \u003Cstrong>دی‌اکسید گوگرد (Sulfur Dioxide):\u003C\u002Fstrong> گازی با بوی تند که از سوزاندن نفت و زغال سنگ حاوی گوگرد تولید می‌شود و عامل باران اسیدی است.\u003Cbr>\r\n4. \u003Cstrong>اکسیدهای نیتروژن (Nitrogen Oxides):\u003C\u002Fstrong> گروهی از گازهای سمی که در دمای بالا در موتور خودروها و نیروگاه‌ها تشکیل می‌شوند و به باران اسیدی و مه دود کمک می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"پایهٔ ششم","مطالعات اجتماعی ششم","آلودگی محیط زیست",100,"2026-05-19 17:53:37","2026-08-15 21:39:11","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F02\u002F29","21:39 1405\u002F05\u002F24",{"status":5,"data":27},[28,67,127,145,165],{"id":5,"title":29,"list_order":5,"items":30},"آشنایی",[31,36,40,44,51,55,59,63],{"id":32,"link":33,"type":34,"slug":12,"title":35},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":37,"link":38,"type":34,"slug":12,"title":39},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":41,"link":42,"type":34,"slug":12,"title":43},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":45,"link":46,"type":47,"slug":48,"handler":49,"title":50},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":52,"link":53,"type":34,"slug":12,"title":54},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":56,"link":57,"type":34,"slug":12,"title":58},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":60,"link":61,"type":34,"slug":12,"title":62},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":64,"link":65,"type":34,"slug":12,"title":66},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":68,"title":69,"list_order":5,"items":70},2,"المپیادها",[71,75,79,83,87,91,95,99,103,107,111,115,119,123],{"id":72,"link":73,"type":34,"slug":12,"title":74},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":76,"link":77,"type":34,"slug":12,"title":78},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":80,"link":81,"type":34,"slug":12,"title":82},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":84,"link":85,"type":34,"slug":12,"title":86},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":88,"link":89,"type":34,"slug":12,"title":90},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":92,"link":93,"type":34,"slug":12,"title":94},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":96,"link":97,"type":34,"slug":12,"title":98},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":100,"link":101,"type":34,"slug":12,"title":102},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":104,"link":105,"type":34,"slug":12,"title":106},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":108,"link":109,"type":34,"slug":12,"title":110},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":112,"link":113,"type":34,"slug":12,"title":114},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":116,"link":117,"type":34,"slug":12,"title":118},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":120,"link":121,"type":34,"slug":12,"title":122},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":124,"link":125,"type":34,"slug":12,"title":126},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":128,"title":129,"list_order":5,"items":130},3,"نمونه و تیزهوشان",[131,135,140],{"id":132,"link":133,"type":34,"slug":12,"title":134},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":136,"link":137,"type":47,"slug":138,"handler":138,"title":139},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":141,"link":142,"type":47,"slug":143,"handler":143,"title":144},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":146,"title":147,"list_order":5,"items":148},7,"کتابهای درسی",[149,153,157,161],{"id":150,"link":151,"type":34,"slug":12,"title":152},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":154,"link":155,"type":34,"slug":12,"title":156},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":158,"link":159,"type":34,"slug":12,"title":160},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":162,"link":163,"type":34,"slug":12,"title":164},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":32,"title":166,"list_order":32,"items":167},"پیشنهاد ویژه",[168,173,178,183,188,193,198,202,206,210],{"id":169,"link":170,"type":47,"slug":171,"handler":171,"title":172},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":174,"link":175,"type":47,"slug":176,"handler":176,"title":177},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":179,"link":180,"type":47,"slug":181,"handler":181,"title":182},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":184,"link":185,"type":47,"slug":186,"handler":186,"title":187},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":189,"link":190,"type":47,"slug":191,"handler":191,"title":192},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":194,"link":195,"type":34,"slug":196,"title":197},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":199,"link":200,"type":34,"slug":12,"title":201},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":203,"link":204,"type":34,"slug":12,"title":205},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":207,"link":208,"type":34,"slug":12,"title":209},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":211,"link":212,"type":34,"slug":12,"title":213},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":10,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":23,"update_jalali":230},13661,"نیاز به دوستی: احساسی درونی در انسان‌ها که باعث می‌شود به دنبال برقراری ارتباط با دیگران و داشتن دوست باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fvt0bCzW4J8Sn3O5elE7w_200.png","2026-08-16 13:26:45","نیاز-به-دوستی-احساسی-درونی-در-انسانها-که-باعث-میشود-به-دنبال-برقراری-ارتباط-با-دیگران-و-داشتن-دوست-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13661\u002Fنیاز-به-دوستی-احساسی-درونی-در-انسانها-که-باعث-میشود-به-دنبال-برقراری-ارتباط-با-دیگران-و-داشتن-دوست-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13661\u002Fنیاز-به-دوستی-احساسی-درونی-در-انسانها-که-باعث-میشود-به-دنبال-برقراری-ارتباط-با-دیگران-و-داشتن-دوست-باشند","1405\u002F05\u002F25",{"id":232,"title":233,"cat":10,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":23,"update_jalali":230},13662,"همفکری: با هم فکر کردن و نظرهای خود را با یکدیگر در میان گذاشتن برای رسیدن به یک نتیجه بهتر.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7ih0GAD02NWU6yquWuth_200.png","2026-08-16 13:25:08","همفکری-با-هم-فکر-کردن-و-نظرهای-خود-را-با-یکدیگر-در-میان-گذاشتن-برای-رسیدن-به-یک-نتیجه-بهتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13662\u002Fهمفکری-با-هم-فکر-کردن-و-نظرهای-خود-را-با-یکدیگر-در-میان-گذاشتن-برای-رسیدن-به-یک-نتیجه-بهتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13662\u002Fهمفکری-با-هم-فکر-کردن-و-نظرهای-خود-را-با-یکدیگر-در-میان-گذاشتن-برای-رسیدن-به-یک-نتیجه-بهتر",{"id":240,"title":241,"cat":10,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":23,"update_jalali":230},13663,"انتخاب دوست: فرآیندی که در آن افراد با دقت و توجه به ویژگی‌های اخلاقی دیگران، کسانی را برای دوستی برمی‌گزینند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4WkcRDzjEPA3egGrPSlB_200.png","2026-08-16 13:23:16","انتخاب-دوست-فرآیندی-که-در-آن-افراد-با-دقت-و-توجه-به-ویژگیهای-اخلاقی-دیگران-کسانی-را-برای-دوستی-برمیگزینند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13663\u002Fانتخاب-دوست-فرآیندی-که-در-آن-افراد-با-دقت-و-توجه-به-ویژگیهای-اخلاقی-دیگران-کسانی-را-برای-دوستی-برمیگزینند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13663\u002Fانتخاب-دوست-فرآیندی-که-در-آن-افراد-با-دقت-و-توجه-به-ویژگیهای-اخلاقی-دیگران-کسانی-را-برای-دوستی-برمیگزینند",{"id":248,"title":249,"cat":10,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":23,"update_jalali":230},13664,"صداقت در دوستی: راستگویی و یک‌رنگ بودن با دوست و رعایت حقوق او در همه حال، چه در حضور و چه در غیابش.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FPQCMfZ3B0ruqt1ai6kYA_200.png","2026-08-16 13:21:25","صداقت-در-دوستی-راستگویی-و-یکرنگ-بودن-با-دوست-و-رعایت-حقوق-او-در-همه-حال-چه-در-حضور-و-چه-در-غیابش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13664\u002Fصداقت-در-دوستی-راستگویی-و-یکرنگ-بودن-با-دوست-و-رعایت-حقوق-او-در-همه-حال-چه-در-حضور-و-چه-در-غیابش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13664\u002Fصداقت-در-دوستی-راستگویی-و-یکرنگ-بودن-با-دوست-و-رعایت-حقوق-او-در-همه-حال-چه-در-حضور-و-چه-در-غیابش",{"id":256,"title":257,"cat":10,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":23,"update_jalali":230},13665,"خیرخواهی: خوبی و خوشبختی دوست خود را خواستن و او را از کارهای بد و نامناسب بازداشتن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSYzZvlbJvSOOnfkjTvmm_200.png","2026-08-16 13:19:37","خیرخواهی-خوبی-و-خوشبختی-دوست-خود-را-خواستن-و-او-را-از-کارهای-بد-و-نامناسب-بازداشتن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13665\u002Fخیرخواهی-خوبی-و-خوشبختی-دوست-خود-را-خواستن-و-او-را-از-کارهای-بد-و-نامناسب-بازداشتن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13665\u002Fخیرخواهی-خوبی-و-خوشبختی-دوست-خود-را-خواستن-و-او-را-از-کارهای-بد-و-نامناسب-بازداشتن",{"id":264,"title":265,"cat":10,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":23,"update_jalali":230},13666,"یکرنگی (یک‌رو بودن): رفتار و گفتار ظاهری انسان با باطنش یکی باشد و با دوست خود دورویی و فریبکاری نکند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJgJIS9WIdP6dYgPXsHVu_200.png","2026-08-16 13:18:12","یکرنگی-یکرو-بودن-رفتار-و-گفتار-ظاهری-انسان-با-باطنش-یکی-باشد-و-با-دوست-خود-دورویی-و-فریبکاری-نکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13666\u002Fیکرنگی-یکرو-بودن-رفتار-و-گفتار-ظاهری-انسان-با-باطنش-یکی-باشد-و-با-دوست-خود-دورویی-و-فریبکاری-نکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13666\u002Fیکرنگی-یکرو-بودن-رفتار-و-گفتار-ظاهری-انسان-با-باطنش-یکی-باشد-و-با-دوست-خود-دورویی-و-فریبکاری-نکند",{"id":272,"title":273,"cat":10,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":23,"update_jalali":230},13667,"دوری از دوست بد: پرهیز کردن از دوستی با افرادی که ویژگی‌های ناپسندی دارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQTj3Y5TKiH3DLoYTwYOI_200.png","2026-08-16 13:16:06","دوری-از-دوست-بد-پرهیز-کردن-از-دوستی-با-افرادی-که-ویژگیهای-ناپسندی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13667\u002Fدوری-از-دوست-بد-پرهیز-کردن-از-دوستی-با-افرادی-که-ویژگیهای-ناپسندی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13667\u002Fدوری-از-دوست-بد-پرهیز-کردن-از-دوستی-با-افرادی-که-ویژگیهای-ناپسندی-دارند",{"id":280,"title":281,"cat":10,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":23,"update_jalali":230},13668,"سخن‌چینی: حرف‌های دیگران را با هدف ایجاد اختلاف و بدبینی بین دوستان نزد آن‌ها بردن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYYLW48L4ZFTcxvbitnpm_200.png","2026-08-16 13:13:09","سخنچینی-حرفهای-دیگران-را-با-هدف-ایجاد-اختلاف-و-بدبینی-بین-دوستان-نزد-آنها-بردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13668\u002Fسخنچینی-حرفهای-دیگران-را-با-هدف-ایجاد-اختلاف-و-بدبینی-بین-دوستان-نزد-آنها-بردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13668\u002Fسخنچینی-حرفهای-دیگران-را-با-هدف-ایجاد-اختلاف-و-بدبینی-بین-دوستان-نزد-آنها-بردن",{"id":288,"title":289,"cat":10,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":23,"update_jalali":230},13669,"آداب دوستی: مجموعه رفتارها و بایدها و نبایدهایی که برای حفظ و تقویت یک رابطه دوستانه باید رعایت کرد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQuH0mUyW9Lg7UV9v4ZFd_200.png","2026-08-16 13:11:02","آداب-دوستی-مجموعه-رفتارها-و-بایدها-و-نبایدهایی-که-برای-حفظ-و-تقویت-یک-رابطه-دوستانه-باید-رعایت-کرد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13669\u002Fآداب-دوستی-مجموعه-رفتارها-و-بایدها-و-نبایدهایی-که-برای-حفظ-و-تقویت-یک-رابطه-دوستانه-باید-رعایت-کرد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13669\u002Fآداب-دوستی-مجموعه-رفتارها-و-بایدها-و-نبایدهایی-که-برای-حفظ-و-تقویت-یک-رابطه-دوستانه-باید-رعایت-کرد",{"id":296,"title":297,"cat":10,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":23,"update_jalali":230},13670,"وفاداری: در دوستی ثابت قدم بودن و از دوست خود در غیابش دفاع کردن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrHl26wFcru4eb9dyWQxP_200.png","2026-08-16 01:27:20","وفاداری-در-دوستی-ثابت-قدم-بودن-و-از-دوست-خود-در-غیابش-دفاع-کردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13670\u002Fوفاداری-در-دوستی-ثابت-قدم-بودن-و-از-دوست-خود-در-غیابش-دفاع-کردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13670\u002Fوفاداری-در-دوستی-ثابت-قدم-بودن-و-از-دوست-خود-در-غیابش-دفاع-کردن",{"id":304,"title":305,"cat":10,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":23,"update_jalali":230},13671,"عیب‌جویی: به دنبال اشتباهات و نقص‌های دوست گشتن و آن‌ها را به رخش کشیدن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNK8ZhaLKfDWvsvrnWHLb_200.png","2026-08-16 01:24:53","عیبجویی-به-دنبال-اشتباهات-و-نقصهای-دوست-گشتن-و-آنها-را-به-رخش-کشیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13671\u002Fعیبجویی-به-دنبال-اشتباهات-و-نقصهای-دوست-گشتن-و-آنها-را-به-رخش-کشیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13671\u002Fعیبجویی-به-دنبال-اشتباهات-و-نقصهای-دوست-گشتن-و-آنها-را-به-رخش-کشیدن",{"id":312,"title":313,"cat":10,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":23,"update_jalali":230},13672,"بخشش (گذشت): از اشتباه و خطای دوست خود چشم‌پوشی کردن وقتی از کار خود پشیمان است و عذرخواهی می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FILGWOBfokpUSpGNGuQb7_200.png","2026-08-16 01:20:48","بخشش-گذشت-از-اشتباه-و-خطای-دوست-خود-چشمپوشی-کردن-وقتی-از-کار-خود-پشیمان-است-و-عذرخواهی-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13672\u002Fبخشش-گذشت-از-اشتباه-و-خطای-دوست-خود-چشمپوشی-کردن-وقتی-از-کار-خود-پشیمان-است-و-عذرخواهی-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13672\u002Fبخشش-گذشت-از-اشتباه-و-خطای-دوست-خود-چشمپوشی-کردن-وقتی-از-کار-خود-پشیمان-است-و-عذرخواهی-میکند"]