[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-13656":193,"$fJe3tKFjL1CWSFXL1AgU34D3X_Q02z1u51CZjI1fS4hU":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},13656,61,0,129,"ابونصر مشکان کیست؟ استاد و سرپرست ابوالفضل بیهقی در دیوان رسایل غزنوی.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhmyWk4ndeQezD1pVTG6E_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"ابونصر مشکان؛ استاد و سرپرست ابوالفضل بیهقی در دیوان رسایل غزنوی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">ابونصر مشکان؛ استاد و سرپرست ابوالفضل بیهقی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">دبیر باسابقه دیوان رسالت در دوران سلطان محمود و مسعود غزنوی و استاد فرزانه تاریخ‌نگار بزرگ ایران، ابوالفضل بیهقی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">خلاصه مقاله:\u003C\u002Fstrong> ابونصر مشکان (منصور بن مشکان) یکی از برجسته‌ترین دبیران و مشاوران دربار غزنوی در سدهٔ پنجم هجری بود. او به مدت نزدیک به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">30\u003C\u002Fspan> سال ریاست دیوان رسالت (دبیرخانهٔ سلطنتی) را بر عهده داشت. مهم‌ترین نقش او در تاریخ، استادی و سرپرستی ابوالفضل بیهقی، نویسندهٔ کتاب ارزشمند «تاریخ بیهقی» است. بیهقی نزدیک به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">19\u003C\u002Fspan> سال شاگردی او را کرد و همواره از او با احترام و به عنوان «استاد» یاد می‌کرده است. ابونصر مشکان فردی دوراندیش، راستگو و با تدبیر بود که حتی در مسائل خصوصی با سلطان مشورت می‌کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ابونصر مشکان کیست؟ آشنایی با دبیر بزرگ دربار غزنوی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ابونصر مشکان که نام کامل او «منصور بن مشکان» و لقبش «شیخ عمید» بود، یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های دربار غزنویان در سدهٔ پنجم هجری (برابر با سدهٔ یازدهم میلادی) به شمار می‌رود. او نزدیک به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">30\u003C\u002Fspan> سال از زندگی خود را به عنوان رئیس «دیوان رسالت» [\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>] خدمت کرد. دیوان رسالت در آن زمان مانند یک وزارتخانهٔ مهم بود که نامه‌های رسمی دولت در آن نوشته می‌شد و به امور خارجی و داخلی کشور رسیدگی می‌کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>به عبارت ساده‌تر، ابونصر مشکان را می‌توان «مدیر دفتر مرکزی» یا «رئیس دبیرخانهٔ سلطان» در نظر گرفت. او مسئول نوشتن نامه‌های مهم پادشاه به کشورهای دیگر و همچنین ثبت و ضبط فرمان‌های سلطنتی بود. این شغل به قدری مهم بود که فقط افراد باسواد، باهوش و بسیار مورد اعتماد می‌توانستند آن را بر عهده بگیرند .\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">نکته جالب:\u003C\u002Fstrong> برخی از مورخان قدیم معتقدند «مشکان» نام روستایی بوده که ابونصر در آن به دنیا آمده است. بعضی دیگر نیز می‌گویند «مشکان» نام پدر اوست. اما آنچه مسلم است، این است که ابونصر به دلیل مهارت بالایش در نویسندگی و سیاست، به این مقام والا رسید .\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نقش استادی: رابطهٔ ابونصر مشکان و ابوالفضل بیهقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مهم‌ترین دلیلی که امروز نام ابونصر مشکان را می‌شناسیم، به خاطر شاگرد معروفش، «ابوالفضل بیهقی» است. بیهقی نویسندهٔ کتاب گرانبهای «تاریخ بیهقی» است که یکی از ارزشمندترین کتاب‌های تاریخی و ادبی ایران به شمار می‌رود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>ابوالفضل بیهقی زمانی که جوان بود، وارد دیوان رسالت شد و زیر نظر ابونصر مشکان مشغول به کار گردید. بیهقی به مدت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">19\u003C\u002Fspan> سال شاگردی ابونصر را کرد و در این مدت، تمام فنون نویسندگی، سیاست‌مداری و حتی تاریخ‌نگاری را از استاد خود آموخت. بیهقی در کتاب خود بارها از ابونصر با عنوان «استاد» و «پیر فرزانه» یاد کرده و تأکید می‌کند که آنچه می‌داند، حاصل تعلیمات اوست .\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه نقش ابونصر و بیهقی\" class=\"table-wrapper\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مقایسه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ابونصر مشکان (استاد)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ابوالفضل بیهقی (شاگرد)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نقش در دربار\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رئیس دیوان رسالت (مدیر دبیرخانه)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دبیر و معاون (دستیار استاد)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اثر مشهور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نامه‌ها و اسناد دیوانی (متاسفانه از بین رفته)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کتاب «تاریخ بیهقی» (باقی مانده)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ویژگی اصلی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دوراندیشی و مشاوره با سلطان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نویسندگی و تاریخ‌نگاری دقیق\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مهارت‌ها و ویژگی‌های اخلاقی ابونصر مشکان\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ابونصر مشکان فقط یک کارمند ساده نبود؛ او یک سیاست‌مدار کارکشته و فردی بسیار باهوش و با اخلاق بود. بیهقی در کتاب خود صفات زیادی را برای استادش برمی‌شمارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul style=\"list-style-position: outside; padding-right: 18px\">\r\n \u003Cli>\u003Cstrong style=\"color: #344054\">دوراندیش:\u003C\u002Fstrong> ابونصر می‌توانست آینده را پیش‌بینی کند. او بارها به سلطان مسعود هشدار داد که اگر با طایفهٔ «ترکمانان» [\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>] (که دشمنان غزنویان بودند) درست برخورد نکند، روزی بر تخت پادشاهی او چیره خواهند شد. متاسفانه سلطان به حرف او گوش نداد و چند سال بعد، ترکمانان واقعاً به قلمرو غزنویان حمله کردند .\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong style=\"color: #344054\">راستگویی (صداقت):\u003C\u002Fstrong> ابونصر از گفتن حقیقت حتی به پادشاه نمی‌ترسید. یک بار سلطان محمود دستور داد که از مردم مالیات سنگینی بگیرند تا باغ شخصی سلطان بزرگ‌تر شود. ابونصر صریحاً گفت این کار ظلم است و سلطان را از این کار منصرف کرد .\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong style=\"color: #344054\">شجاعت:\u003C\u002Fstrong> او در برابر تصمیمات نادرست پادشاه می‌ایستاد. بیهقی می‌گوید یک بار ابونصر چنان نامهٔ تندی به سلطان مسعود نوشت که تا به حال هیچ کس جرأت آن را نداشت .\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong style=\"color: #344054\">شعر و ادب:\u003C\u002Fstrong> ابونصر علاوه بر سیاست، شاعر و ادیب بزرگی نیز بود. او نامه‌های رسمی را به دو زبان فارسی و عربی با فصاحت و بلاغت کامل می‌نوشت و اشعار زیبایی نیز می‌سرود .\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مثال عینی: داستان مشورت سلطان با ابونصر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای اینکه متوجه شوید ابونصر چقدر به سلطان نزدیک و محرم اسرار بود، به یک مثال تاریخی توجه کنید. سلطان محمود غزنوی که از قدرتمندترین پادشاهان زمان خود بود، در مسائل خصوصی زندگی‌اش نیز با ابونصر مشورت می‌کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>روزی سلطان محمود به ابونصر گفت که می‌خواهد با خواهر «ایاز» (یکی از نزدیکانش) ازدواج کند. سلطان از او نظر خواست که این کار درست است یا نه. ابونصر با کمال آرامش به سلطان مشاوره داد و نظر خود را بیان کرد . این نشان می‌دهد که ابونصر فقط یک کارمند نبود، بلکه «مشاور ارشد» و دوست صمیمی خانوادهٔ سلطنتی هم به شمار می‌رفت. به عبارت ساده‌تر، سلطان محمود آنقدر به ابونصر اعتماد داشت که داستان دل تنگی‌هایش را شب‌ها برای او تعریف می‌کرد .\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌های مفهومی (پرسش و پاسخ)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">سوال: چرا امروز کتابی از خود ابونصر مشکان در دست نیست، اما کتاب شاگردش (تاریخ بیهقی) معروف شده است؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: ابونصر مشکان بیشتر «مدیر» و «نامه‌نگار» بود تا «تاریخ‌نگار». او کتابی به نام «مقامات» داشت که متاسفانه در طول جنگ‌ها و آشوب‌های تاریخی از بین رفته است. اما شاگردش بیهقی، حرفهٔ اصلی خود را «نوشتن تاریخ» قرار داد. بیهقی تمام تجربیاتش را در کتاب بزرگ «تاریخ بیهقی» جمع‌آوری کرد. همانطور که یک نقاش معروف ممکن است استادی داشته باشد که تابلویی از او باقی نمانده، اما شاگردش شاهکارهایی خلق کرده باشد. اهمیت ابونصر در این است که آن دانش و تجربه را به شاگردش منتقل کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">سوال: آیا ابونصر مشکان به مرگ طبیعی از دنیا رفت یا مسموم شد؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: در منابع تاریخی در این باره اختلاف نظر وجود دارد. بیهقی که خود شاهد ماجرا بود، می‌گوید ابونصر دچار بیماری «لقوه» یا فلج شد و طبیب سلطان بالای سر او آمد، اما نتوانست کاری بکند و او از دنیا رفت . ولی بعضی از مورخان دیگر نوشته‌اند که شاید سلطان مسعود که در اواخر با ابونصر مشکل پیدا کرده بود، دستور مسموم کردن او را داده باشد. بیهقی به دلیل احترامی که برای سلطان قائل بود، مستقیماً به این موضوع اشاره نمی‌کند و می‌گوید: «مرا با این حرف‌ها کاری نیست» .\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">سوال: دیوان رسالت چه فرقی با وزارت داشت؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: در حکومت غزنویان، «وزیر» بالاترین مقام کشوری بود و مثل نخست‌وزیر امروزی به همهٔ امور کشور (اقتصاد، جنگ، کشاورزی و...) رسیدگی می‌کرد. اما «رئیس دیوان رسالت» یا «دبیر خاص» مسئولیت خاص‌تری داشت: او مسئول نوشتن و تنظیم همهٔ نامه‌های بین‌المللی و فرمان‌های سلطنتی بود. می‌توان گفت وزیر مانند «مدیرعامل» کل شرکت بود، در حالی که ابونصر مشکان مانند «مدیر روابط عمومی و دفتر» ویژهٔ مدیرعامل عمل می‌کرد که به تمام اسرار و نامه‌های محرمانه دسترسی داشت.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">نکات کلیدی مقاله:\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cul style=\"list-style-position: outside; margin-bottom: 0; padding-right: 18px\">\r\n \u003Cli>ابونصر مشکان رئیس دبیرخانه (دیوان رسالت) غزنویان به مدت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">30\u003C\u002Fspan> سال بود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>او به مدت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">19\u003C\u002Fspan> سال استاد و سرپرست ابوالفضل بیهقی، نویسندهٔ کتاب معروف «تاریخ بیهقی» بود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>ابونصر فردی دوراندیش، صادق و شجاع بود که حتی به پادشاهان قدرتمندی مثل محمود و مسعود غزنوی نصیحت می‌کرد.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>او در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">431\u003C\u002Fspan> هجری قمری (برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1040\u003C\u002Fspan> میلادی) از دنیا رفت و در غزنی (افغانستان امروزی) به خاک سپرده شد.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>اگرچه کتاب خود ابونصر از بین رفته است، اما نقل قول‌ها و اطلاعات ارزشمند او در کتاب بیهقی باقی مانده است.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>دیوان رسالت:\u003C\u002Fstrong> یکی از ادارات مهم در حکومت‌های قدیم ایران بود که وظیفهٔ تنظیم و نوشتن نامه‌های رسمی، معاهدات (قراردادها) با کشورهای دیگر و فرمان‌های سلطنتی را بر عهده داشت. معادل انگلیسی آن Chancery یا Royal Secretariat است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ترکمانان (سلجوقیان):\u003C\u002Fstrong> طایفه‌ای از ترک‌ها بودند که از منطقه‌ای به نام «ترکستان» به سمت ایران حرکت کردند. آن‌ها در زمان سلطان مسعود غزنوی بسیار قدرتمند شدند و نهایتاً موفق شدند حکومت غزنویان را شکست دهند و امپراتوری بزرگ سلجوقی را تأسیس کنند. معادل انگلیسی آن Turkmens یا Seljuqs است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ ششم","فارسی ششم","ابونصر مشکان کیست؟",243,"2026-05-17 01:26:15","2026-07-28 21:48:37","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F02\u002F27","21:48 1405\u002F05\u002F6",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},809,"قافیه چیست و چطور در شعر پیدا می‌شود؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FbtyGksVKTh321fK5VEoq_200.png","2026-08-05 11:41:14","قافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F809\u002Fقافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F809\u002Fقافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","1405\u002F05\u002F14",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},13474,"شیخ محمود شبستری کیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDVmK9aLni13NXnWhzHKf_200.png","2026-08-05 11:35:11","شیخ-محمود-شبستری-کیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13474\u002Fشیخ-محمود-شبستری-کیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13474\u002Fشیخ-محمود-شبستری-کیست",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},13475,"کتاب گلشن راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FcayKLZu4gfgP2TChq1Ab_200.png","2026-08-05 11:29:12","کتاب-گلشن-راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13475\u002Fکتاب-گلشن-راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13475\u002Fکتاب-گلشن-راز",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},13476,"قالب شعری مثنوی چیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fpu06CTcTLbDaG08T29S4_200.png","2026-08-05 11:23:24","قالب-شعری-مثنوی-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13476\u002Fقالب-شعری-مثنوی-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13476\u002Fقالب-شعری-مثنوی-چیست",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},13477,"جابه‌جایی اجزای جمله در شعر: تغییر جای معمول اجزای جمله برای زیباتر و موزون‌تر شدن شعر.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3HTZFv95upJb1HAbHiOg_200.png","2026-08-05 11:17:11","جابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13477\u002Fجابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13477\u002Fجابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},13478,"جمله: یک یا چند کلمه که پیام کاملی را از گوینده به شنونده برساند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOheiEuQZja5P0LoEEGcS_200.png","2026-08-05 11:11:08","جمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13478\u002Fجمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13478\u002Fجمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},13479,"جملهٔ خبری: جمله‌ای که خبری را بیان کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FK4jh4qO4FPEh6NpzkmOo_200.png","2026-08-05 11:05:27","جمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13479\u002Fجمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13479\u002Fجمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},13480,"جملهٔ پرسشی: جمله‌ای که در آن پرسشی مطرح شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fv3cgqaheI84qGCdW0vLt_200.png","2026-08-05 10:58:22","جمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13480\u002Fجمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13480\u002Fجمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},13481,"جملهٔ امری: جمله‌ای که در آن خواهش یا فرمان بیان شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQslFHIsWVCHGIc4g4EQd_200.png","2026-08-05 10:52:14","جمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13481\u002Fجمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13481\u002Fجمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},13482,"جملهٔ عاطفی: جمله‌ای که بیانگر احساس و عاطفه باشد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKo0nFLc115WMNwtinpsR_200.png","2026-08-05 10:46:18","جمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13482\u002Fجمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13482\u002Fجمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},13483,"ابوعلی بلعمی: نویسنده و وزیر ایرانی قرن چهارم هجری و از بزرگان تاریخ زبان و ادب فارسی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDBQAEr8yn60Pok8INkOF_200.png","2026-08-05 10:40:08","ابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13483\u002Fابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13483\u002Fابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},13484,"تاریخ بلعمی: ترجمه و تألیف فارسی تاریخ طبری به قلم ابوعلی بلعمی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfuWrijUSb4VQZ74Dk4Tu_200.png","2026-08-05 10:34:13","تاریخ-بلعمی-ترجمه-و-تألیف-فارسی-تاریخ-طبری-به-قلم-ابوعلی-بلعمی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13484\u002Fتاریخ-بلعمی-ترجمه-و-تألیف-فارسی-تاریخ-طبری-به-قلم-ابوعلی-بلعمی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13484\u002Fتاریخ-بلعمی-ترجمه-و-تألیف-فارسی-تاریخ-طبری-به-قلم-ابوعلی-بلعمی"]