[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-13600":193,"$fB2pkWu_nmUWrhipaNLtSK1YZusnTfS4RtP67zGAdrEs":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},13600,61,0,129,"صورت کهن و امروزی فعل: شکل قدیمی فعل که در متن‌های گذشته به کار می‌رفته است و شکل رایج و قابل فهم فعل در فارسی امروز",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNFuKa8G0H4tKrULx5jxv_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"سفر واژگان: از همی دار و همی طلب تا بدار و بطلب\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">سفر واژگان: از «همی دار» و «همی طلب» تا «بدار» و «بطلب»\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">نگاهی به دگردیسی فعل‌های کهن فارسی و شکل امروزی آن‌ها با مثال‌های شیرین و جدول‌های خواندنی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"seo-summary\" style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">در متن‌های کهن فارسی، فعل‌هایی مانند «همی دار» و «همی طلب» به کار می‌رفته‌اند که به معنی «نگاه دار» و «جستجو کن» هستند. امروزه به جای آن‌ها از «بدار» و «بطلب» استفاده می‌کنیم. این مقاله به بررسی تفاوت این دو شکل فعل (کهن و امروزی) می‌پردازد و با مثال‌های ملموس برای دانش‌آموزان دبستان، درک این تغییر تاریخی را آسان می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۱. آشنایی با فعل‌های کهن: «همی دار» و «همی طلب»\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>سال‌های دور، در کتاب‌های کهن مانند \u003Cstrong>شاهنامه\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>گلستان سعدی\u003C\u002Fstrong>، نویسندگان از کلمهٔ \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">«همی دار»\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">«همی طلب»\u003C\u002Fspan> استفاده می‌کردند. «همی» یک پیشوند بود که نشان می‌داد کار \u003Cstrong>مداوم\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>تکرار شونده\u003C\u002Fstrong> است. مثلاً وقتی می‌گفتند «همی دار» یعنی «مرتب نگاه دار» یا «همواره نگهبان باش». «همی طلب» هم یعنی «پیوسته جستجو کن».\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک بهتر، به این جملهٔ ساده توجه کن: \u003Cem>"مردم آن روزگار، \u003Cstrong>همی دار\u003C\u002Fstrong> آتش را در خانه‌ها."\u003C\u002Fem> یعنی مردم آن زمان، همواره آتش را در خانه‌ها نگاه می‌داشتند. یا جملهٔ دیگر: \u003Cem>"پادشاه \u003Cstrong>همی طلب\u003C\u002Fstrong> دانش از هر سرزمین."\u003C\u002Fem> یعنی پادشاه پیوسته دانش را از هر سرزمینی جستجو می‌کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه شکل کهن و امروزی فعل\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فعل کهن\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">معنی ساده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فعل امروزی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">همی دار\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مداوم نگاه دار، همواره نگهبان باش\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بدار\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">همی طلب\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیوسته جستجو کن، مرتب بخواه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بطلب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۲. شکل امروزی فعل‌ها: «بدار» و «بطلب»\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>امروزه در فارسی ساده و روان، به جای «همی دار» و «همی طلب» از \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">«بدار»\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">«بطلب»\u003C\u002Fspan> استفاده می‌کنیم. «بدار» از بن فعل «داشتن» گرفته شده و یک دستور یا خواهش است (مثل «بدار این کتاب را» یعنی «این کتاب را نگاه دار»). «بطلب» هم از بن «طلبیدن» به معنی «بخواه» یا «جستجو کن». دیگر خبری از پیشوند «همی» نیست، چون امروز برای نشان دادن کار مداوم از قیدهایی مثل «همیشه» یا «پیوسته» استفاده می‌کنیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مثال امروزی: \u003Cem>"لطفاً مدادت را \u003Cstrong>بدار\u003C\u002Fstrong> تا گم نشود."\u003C\u002Fem> یا \u003Cem>"اگر به علم علاقه داری، آن را \u003Cstrong>بطلب\u003C\u002Fstrong>."\u003C\u002Fem> در این جمله‌ها، دیگر نیازی به «همی» نیست و شکل فعل کوتاه‌تر و ساده‌تر شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"formula-box\" style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکتهٔ زبانی:\u003C\u002Fstrong> در گذر زمان، زبان فارسی برای راحت‌تر شدن، پیشوند «همی» را حذف کرده و فقط بن فعل را به شکل امری یا التزامی به کار می‌برد. این تغییر را می‌توان با فرمول ساده نشان داد: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\text{همی} + \\text{بن فعل} \\rightarrow \\text{ب} + \\text{بن فعل} $\u003C\u002Fspan> یعنی «همی دار» تبدیل به «بدار» و «همی طلب» تبدیل به «بطلب» شده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۳. کاربرد عملی: چگونه در نوشته‌های خود از این فعل‌ها استفاده کنیم؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>وقتی می‌خواهیم جمله‌ای بنویسیم یا داستانی بگوییم، بهتر است از شکل امروزی فعل استفاده کنیم تا همهٔ دوستانمان متوجه منظورمان شوند. اما اگر روزی کتاب قدیمی خواندید و کلمهٔ «همی دار» یا «همی طلب» را دیدید، نترسید! فقط بدانید نویسندهٔ قدیمی می‌خواسته بگوید «پیوسته نگاه دار» یا «مدام جستجو کن».\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>بیایید یک مثال کاربردی بزنیم: فرض کن معلم از تو می‌خواهد قانون کلاس را بنویسی. امروز می‌نویسی: \u003Cem>"همکلاسی خود را \u003Cstrong>بدار\u003C\u002Fstrong> و هرگز آزارش نده."\u003C\u002Fem> ولی اگر در زمان سعدی بودی، شاید می‌نوشتی: \u003Cem>"همی دار رفیق خویش و میازارش."\u003C\u002Fem> هر دو جمله یک معنی دارند؛ فقط شکل فعل فرق می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ctable aria-label=\"جدول نمونه جمله‌های کهن و امروزی\" border=\"1\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; overflow: auto; padding: 0; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جمله با فعل کهن\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جمله با فعل امروزی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تو همی دار امانت را.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تو امانت را بدار.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دانش‌آموز همی طلب نیکی از استاد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دانش‌آموز نیکی را از استاد بطلب.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پدر همی دار حقیقت را.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پدر حقیقت را بدار.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۴. چالش‌های مفهومی: پرسش و پاسخ\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۱: آیا امروزه هرگز نباید از «همی دار» استفاده کنیم؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: نه، لزومی ندارد. در زبان گفتاری و نوشتاری امروزی، «همی دار» بسیار قدیمی و نادر است. فقط در متون تاریخی یا شعر کهن ممکن است آن را ببینیم. برای ارتباط روزمره، همیشه از «بدار» و «بطلب» استفاده کنید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۲: چرا «همی» از زبان فارسی حذف شد؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: زبان‌ها همیشه ساده‌تر می‌شوند. مردم به مرور زمان «همی» را اضافه می‌دانستند و همان معنی را با قیدهایی مثل «همیشه» یا با خود فعل رساندند. مثلاً «همی روم» تبدیل شد به «می‌روم» یا «برو». این یک روند طبیعی در همهٔ زبان‌های زنده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۳: آیا «بدار» و «بطلب» فقط برای دستور دادن هستند؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: خیر. این فعل‌ها می‌توانند معنی خواهش، آرزو یا حتی توصیه هم بدهند. مثلاً «همیشه حقیقت را بطلب» یک توصیه است، نه یک دستور تند. در گذشته «همی طلب» هم همین کاربرد را داشت.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکتهٔ پایانی:\u003C\u002Fstrong> دانستن شکل کهن فعل‌ها مانند «همی دار» و «همی طلب» به ما کمک می‌کند متون قدیمی را بهتر بفهمیم و همچنین درک کنیم که زبان همیشه در حال تغییر است. امروز به سادگی می‌گوییم «بدار» و «بطلب» و منظورمان را می‌رسانیم. این تحول نشانهٔ پویایی و زیبایی فارسی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۵. پاورقی‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> پیشوند: در دستور زبان فارسی، پیشوند به حرف یا هجایی گفته می‌شود که اول کلمه می‌آید و معنی آن را تغییر می‌دهد (مثلاً «همی» در «همی دار»). معادل انگلیسی آن \u003Cem>Prefix\u003C\u002Fem> است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> بن فعل: ریشهٔ اصلی فعل که پس از برداشتن «ن» آخر مصدر به دست می‌آید. مثلاً بن فعل «داشتن» = «دار» و بن فعل «طلبیدن» = «طلب». معادل انگلیسی آن \u003Cem>Verb stem\u003C\u002Fem> است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> فعل امر: فعلی که برای دستور یا خواهش به کار می‌رود، مانند «بدار» و «بطلب». معادل انگلیسی آن \u003Cem>Imperative verb\u003C\u002Fem> است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> قید: کلمه‌ای که چگونگی انجام کار را نشان می‌دهد، مانند «همیشه» و «پیوسته». معادل انگلیسی آن \u003Cem>Adverb\u003C\u002Fem> است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ ششم","فارسی ششم","صورت کهن و امروزی فعل",932,"2026-05-16 01:41:56","2026-07-30 20:55:34","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F02\u002F26","20:55 1405\u002F05\u002F8",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},809,"قافیه چیست و چطور در شعر پیدا می‌شود؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FbtyGksVKTh321fK5VEoq_200.png","2026-08-05 11:41:14","قافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F809\u002Fقافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F809\u002Fقافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","1405\u002F05\u002F14",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},13474,"شیخ محمود شبستری کیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDVmK9aLni13NXnWhzHKf_200.png","2026-08-05 11:35:11","شیخ-محمود-شبستری-کیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13474\u002Fشیخ-محمود-شبستری-کیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13474\u002Fشیخ-محمود-شبستری-کیست",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},13475,"کتاب گلشن راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FcayKLZu4gfgP2TChq1Ab_200.png","2026-08-05 11:29:12","کتاب-گلشن-راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13475\u002Fکتاب-گلشن-راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13475\u002Fکتاب-گلشن-راز",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},13476,"قالب شعری مثنوی چیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fpu06CTcTLbDaG08T29S4_200.png","2026-08-05 11:23:24","قالب-شعری-مثنوی-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13476\u002Fقالب-شعری-مثنوی-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13476\u002Fقالب-شعری-مثنوی-چیست",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},13477,"جابه‌جایی اجزای جمله در شعر: تغییر جای معمول اجزای جمله برای زیباتر و موزون‌تر شدن شعر.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3HTZFv95upJb1HAbHiOg_200.png","2026-08-05 11:17:11","جابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13477\u002Fجابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13477\u002Fجابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},13478,"جمله: یک یا چند کلمه که پیام کاملی را از گوینده به شنونده برساند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOheiEuQZja5P0LoEEGcS_200.png","2026-08-05 11:11:08","جمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13478\u002Fجمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13478\u002Fجمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},13479,"جملهٔ خبری: جمله‌ای که خبری را بیان کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FK4jh4qO4FPEh6NpzkmOo_200.png","2026-08-05 11:05:27","جمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13479\u002Fجمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13479\u002Fجمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},13480,"جملهٔ پرسشی: جمله‌ای که در آن پرسشی مطرح شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fv3cgqaheI84qGCdW0vLt_200.png","2026-08-05 10:58:22","جمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13480\u002Fجمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13480\u002Fجمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},13481,"جملهٔ امری: جمله‌ای که در آن خواهش یا فرمان بیان شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQslFHIsWVCHGIc4g4EQd_200.png","2026-08-05 10:52:14","جمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13481\u002Fجمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13481\u002Fجمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},13482,"جملهٔ عاطفی: جمله‌ای که بیانگر احساس و عاطفه باشد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKo0nFLc115WMNwtinpsR_200.png","2026-08-05 10:46:18","جمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13482\u002Fجمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13482\u002Fجمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},13483,"ابوعلی بلعمی: نویسنده و وزیر ایرانی قرن چهارم هجری و از بزرگان تاریخ زبان و ادب فارسی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDBQAEr8yn60Pok8INkOF_200.png","2026-08-05 10:40:08","ابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13483\u002Fابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13483\u002Fابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},13484,"تاریخ بلعمی: ترجمه و تألیف فارسی تاریخ طبری به قلم ابوعلی بلعمی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfuWrijUSb4VQZ74Dk4Tu_200.png","2026-08-05 10:34:13","تاریخ-بلعمی-ترجمه-و-تألیف-فارسی-تاریخ-طبری-به-قلم-ابوعلی-بلعمی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13484\u002Fتاریخ-بلعمی-ترجمه-و-تألیف-فارسی-تاریخ-طبری-به-قلم-ابوعلی-بلعمی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13484\u002Fتاریخ-بلعمی-ترجمه-و-تألیف-فارسی-تاریخ-طبری-به-قلم-ابوعلی-بلعمی"]