[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-13490":193,"$fh-3NlJAQOxE9Y6YscY4u0iMbiTXkNODGDFoZ4DIbfxA":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},13490,61,0,129,"هم‌خانواده: گروهی از واژه‌ها که از یک ریشه‌اند و چند حرف اصلی مشترک دارند.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fe3jcTXzlDM66EgyeqSWY_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"هم‌خانواده: گروهی از واژه‌ها که از یک ریشه‌اند و چند حرف اصلی مشترک دارند\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">هم‌خانواده: گروهی از واژه‌ها که از یک ریشه‌اند و چند حرف اصلی مشترک دارند\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">آشنایی با واژه‌های هم‌خانواده (ریشه‌های مشترک) در زبان فارسی – کلید درک بهتر معنی واژه‌ها\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصهٔ مقاله:\u003C\u002Fstrong> در این مقاله می‌آموزیم که «واژه‌های هم‌خانواده» چه هستند. واژه‌های هم‌خانواده از یک ریشه (چند حرف اصلی مشترک) ساخته می‌شوند و به هم مرتبط هستند. با مثال‌های ساده مانند «دَر، دَرْد، دَرمان» یا «نوشتن، نویسنده، نوشتار» مفهوم ریشه و خانوادهٔ واژه را فرا می‌گیریم. همچنین می‌بینیم که شناخت هم‌خانواده‌ها چگونه به ما کمک می‌کند معنی واژه‌های تازه را بهتر حدس بزنیم و دایرهٔ واژگان\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">[1]\u003C\u002Fspan> خود را گسترش دهیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ریشهٔ مشترک چیست؟ بازشناسی هستهٔ اصلی واژه‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>هر واژه در زبان فارسی مانند یک ساختمان است که از چند بخش ساخته می‌شود. مهم‌ترین بخش آن «ریشه» نام دارد. ریشه چند حرف اصلی است که معنی پایه و اولیه را می‌رساند. برای نمونه، ریشهٔ «نوش» در واژه‌های زیر دیده می‌شود: \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نوشتن\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نویسنده\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نوشتار\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نوشته\u003C\u002Fspan>. همهٔ این واژه‌ها یک یا چند حرف اولیه مشترک دارند (ن، و، ش) و معنی آن‌ها به «نوشتن» و «ثبت کردن» مربوط می‌شود. به چنین گروهی از واژه‌ها می‌گوییم «هم‌خانواده». پیدا کردن ریشه به ما کمک می‌کند بدون نگاه کردن به فرهنگ لغت، معنی نزدیک واژه را حدس بزنیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکتهٔ مهم:\u003C\u002Fstrong> گاهی حروف ریشه تغییر کوچکی می‌کنند، مثلاً «گرفت» و «گیرنده» هر دو ریشهٔ «گیر\u002Fگرفت» را دارند. تغییر یک حرف باعث نمی‌شود آن‌ها از خانوادهٔ خود خارج شوند؛ بلکه باید به نزدیکی معنی توجه کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سه نمونهٔ ملموس از خانوادهٔ واژه‌ها در زندگی روزمره\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای اینکه بهتر متوجه شوید، به چند خانوادهٔ واژه که هر روز به کار می‌برید توجه کنید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul style=\"list-style-position: outside; padding-right: 18px\">\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>خانوادهٔ «دَر»:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">دَر\u003C\u002Fspan> (جایی برای عبور)، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">دَرْد\u003C\u002Fspan> (آسیب و ناراحتی)، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">دَرْمان\u003C\u002Fspan> (چیزی که درد را از بین می‌برد).\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>خانوادهٔ «بین»:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">بینایی\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">بیننده\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">میان‌بینی\u003C\u002Fspan> (دیدن چیزی در میان دو چیز).\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>خانوادهٔ «خور»:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">خوراک\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">خورندگی\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">خورشید\u003C\u002Fspan> (چیزی که می‌خورد و می‌درخشد، در زبان قدیم به معنی خورندهٔ نور).\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>وقتی یکی از این واژه‌ها را یاد می‌گیرید، در حقیقت چندین واژه را همزمان یاد گرفته‌اید! این کار مثل پیدا کردن گنج است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">جدول مقایسه: چند خانوادهٔ واژه با ریشهٔ مشترک\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول خانواده‌های واژه\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ریشهٔ مشترک\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">واژهٔ اول (نمونه)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">واژهٔ دوم (نمونه)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">واژهٔ سوم (نمونه)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کش\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کشیدن\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کشاورز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کشش\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساختن\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سازنده\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سازه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رَو\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رفتن\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رونده\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">روان (رونده)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربرد عملی: چطور از هم‌خانواده‌ها برای حدس زدن معنی استفاده کنیم؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرض کنید در کتاب داستان با واژهٔ «درماندگی» روبرو می‌شوید. شاید آن را قبلاً ندیده باشید. اما اگر ریشهٔ «دَر» و «مان» (ماندن) را بشناسید، می‌توانید حدس بزنید: «درماندگی» یعنی «حالتی که کسی در آن می‌ماند و راهی برای بیرون رفتن ندارد» (مانند در بسته). با این روش، به فرهنگ لغت کمتری نیاز پیدا می‌کنید و خواندن برای شما سریع‌تر و شیرین‌تر می‌شود. معلمان مدرسه همیشه تأکید می‌کنند که هنگام روبرو شدن با واژهٔ تازه، ابتدا به خانوادهٔ آن فکر کنید. مثلاً واژهٔ «خوشنویس» از دو بخش «خوش» + «نویس» ساخته شده است. «نویس» همان ریشهٔ «نوشتن» است. پس «خوشنویس» کسی است که خوش می‌نویسد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"faq\" style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌های مفهومی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 12px; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۱: آیا هر دو واژه‌ای که چند حرف مشترک دارند، حتماً هم‌خانواده هستند؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: نه، گاهی واژه‌ها تصادفاً چند حرف یکسان دارند ولی معنی آن‌ها به هم مربوط نیست. مانند «نَخ» (برای دوخت) و «نَخْچیر» (شکار). این دو واژه هم‌خانواده نیستند چون ریشهٔ متفاوتی دارند. شرط اصلی هم‌خانواده بودن، نزدیکی معنی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 12px; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۲: چه تعداد واژه می‌تواند در یک خانواده باشد؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: تعداد محدودی ندارد. برخی خانواده‌های بزرگ مانند خانوادهٔ «رفت» (رفتن، رفتگر، رفتوآمد، رونده، روش) بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> عضو دارند. هرچه واژه‌های بیشتری بسازید، دایرهٔ واژگان شما بزرگتر می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 12px; margin-bottom: 0px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۳: آیا در زبان‌های دیگر هم خانوادهٔ واژه داریم؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: بله، تقریباً همهٔ زبان‌های جهان این ویژگی را دارند. مثلاً در زبان انگلیسی واژهٔ \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">write\u003C\u002Fspan> (نوشتن)، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">writer\u003C\u002Fspan> (نویسنده) و \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">writing\u003C\u002Fspan> (نوشته) هم‌خانواده هستند. ریشهٔ مشترک آن‌ها «writ» است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکات کلیدی مقاله:\u003C\u002Fstrong> واژه‌های هم‌خانواده از یک ریشهٔ مشترک (چند حرف اصلی) ساخته می‌شوند و معنی نزدیک به هم دارند. شناخت این خانواده‌ها به درک بهتر متن، افزایش دایرهٔ واژگان و کاهش نیاز به فرهنگ لغت کمک می‌کند. با تمرین می‌توانیم ریشهٔ واژه‌های تازه را پیدا کنیم و به راحتی معنی آن‌ها را حدس بزنیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>[1] واژگان: جمع واژه، به معنی همهٔ کلماتی که یک فرد می‌داند و به کار می‌برد. معادل انگلیسی: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Vocabulary\u003C\u002Fspan>.\u003Cbr>\r\n[2] ریشه: بخش اصلی و بی‌تغییر یک واژه که معنی پایه را می‌رساند. معادل انگلیسی: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Root\u003C\u002Fspan>.\u003Cbr>\r\n[3] هم‌خانواده: گروهی از واژه‌ها با یک ریشه و پیوند معنایی. معادل انگلیسی: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Cognates\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Word family\u003C\u002Fspan>.\u003Cbr>\r\n[4] در نوشتن فرمول‌های زبانی از نماد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ \\text{ریشه} \\rightarrow \\text{خانواده} $\u003C\u002Fspan> برای نمایش رابطه استفاده می‌شود.\u003Cbr>\r\n[5] برای نشان دادن افزایش تعداد واژه‌ها در یک خانواده می‌توان نوشت: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ n_{\\text{واژه}} \\ge 3 $\u003C\u002Fspan> که یعنی تعداد واژه‌ها از سه تا بیشتر است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ ششم","فارسی ششم","هم‌خانواده",545,"2026-05-13 21:16:50","2026-08-03 19:01:42","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F02\u002F23","19:01 1405\u002F05\u002F12",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},809,"قافیه چیست و چطور در شعر پیدا می‌شود؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FbtyGksVKTh321fK5VEoq_200.png","2026-08-05 11:41:14","قافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F809\u002Fقافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F809\u002Fقافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","1405\u002F05\u002F14",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},13474,"شیخ محمود شبستری کیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDVmK9aLni13NXnWhzHKf_200.png","2026-08-05 11:35:11","شیخ-محمود-شبستری-کیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13474\u002Fشیخ-محمود-شبستری-کیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13474\u002Fشیخ-محمود-شبستری-کیست",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},13475,"کتاب گلشن راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FcayKLZu4gfgP2TChq1Ab_200.png","2026-08-05 11:29:12","کتاب-گلشن-راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13475\u002Fکتاب-گلشن-راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13475\u002Fکتاب-گلشن-راز",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},13476,"قالب شعری مثنوی چیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fpu06CTcTLbDaG08T29S4_200.png","2026-08-05 11:23:24","قالب-شعری-مثنوی-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13476\u002Fقالب-شعری-مثنوی-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13476\u002Fقالب-شعری-مثنوی-چیست",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},13477,"جابه‌جایی اجزای جمله در شعر: تغییر جای معمول اجزای جمله برای زیباتر و موزون‌تر شدن شعر.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3HTZFv95upJb1HAbHiOg_200.png","2026-08-05 11:17:11","جابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13477\u002Fجابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13477\u002Fجابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},13478,"جمله: یک یا چند کلمه که پیام کاملی را از گوینده به شنونده برساند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOheiEuQZja5P0LoEEGcS_200.png","2026-08-05 11:11:08","جمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13478\u002Fجمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13478\u002Fجمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},13479,"جملهٔ خبری: جمله‌ای که خبری را بیان کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FK4jh4qO4FPEh6NpzkmOo_200.png","2026-08-05 11:05:27","جمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13479\u002Fجمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13479\u002Fجمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},13480,"جملهٔ پرسشی: جمله‌ای که در آن پرسشی مطرح شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fv3cgqaheI84qGCdW0vLt_200.png","2026-08-05 10:58:22","جمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13480\u002Fجمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13480\u002Fجمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},13481,"جملهٔ امری: جمله‌ای که در آن خواهش یا فرمان بیان شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQslFHIsWVCHGIc4g4EQd_200.png","2026-08-05 10:52:14","جمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13481\u002Fجمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13481\u002Fجمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},13482,"جملهٔ عاطفی: جمله‌ای که بیانگر احساس و عاطفه باشد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKo0nFLc115WMNwtinpsR_200.png","2026-08-05 10:46:18","جمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13482\u002Fجمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13482\u002Fجمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},13483,"ابوعلی بلعمی: نویسنده و وزیر ایرانی قرن چهارم هجری و از بزرگان تاریخ زبان و ادب فارسی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDBQAEr8yn60Pok8INkOF_200.png","2026-08-05 10:40:08","ابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13483\u002Fابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13483\u002Fابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},13484,"تاریخ بلعمی: ترجمه و تألیف فارسی تاریخ طبری به قلم ابوعلی بلعمی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfuWrijUSb4VQZ74Dk4Tu_200.png","2026-08-05 10:34:13","تاریخ-بلعمی-ترجمه-و-تألیف-فارسی-تاریخ-طبری-به-قلم-ابوعلی-بلعمی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13484\u002Fتاریخ-بلعمی-ترجمه-و-تألیف-فارسی-تاریخ-طبری-به-قلم-ابوعلی-بلعمی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13484\u002Fتاریخ-بلعمی-ترجمه-و-تألیف-فارسی-تاریخ-طبری-به-قلم-ابوعلی-بلعمی"]