[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-13484":193,"$fXn4a8bvMOxzHyzCiZL2TmF-hJbZgAuCheCSlS0cXfHk":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},13484,61,0,129,"تاریخ بلعمی: ترجمه و تألیف فارسی تاریخ طبری به قلم ابوعلی بلعمی.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfuWrijUSb4VQZ74Dk4Tu_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"تاریخ بلعمی: ترجمه و تألیف فارسی تاریخ طبری به قلم ابوعلی بلعمی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">تاریخ بلعمی: ترجمه و تألیف فارسی تاریخ طبری به قلم ابوعلی بلعمی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">آشنایی با نخستین ترجمهٔ فارسی تاریخ جهان، نوشتهٔ محمد بن جریر طبری، بازنویسی شده برای دانش‌آموزان دبستان\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> کتاب «تاریخ بلعمی» حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1100\u003C\u002Fspan> سال پیش توسط ابوعلی بلعمی نوشته شد. او کتاب بزرگ «تاریخ طبری» را از زبان عربی به فارسی ساده برگرداند و بخش‌هایی از آن را کوتاه یا روان‌تر کرد. این کتاب یکی از کهن‌ترین نثرهای فارسی است و داستان پیامبران، پادشاهان ایران باستان و وقایع مهم تاریخی را شامل می‌شود. در این مقاله می‌آموزیم که چگونه یک وزیر ایرانی، دانش تاریخ را برای همهٔ مردم قابل فهم ساخت.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تاریخ طبری چیست و چرا بلعمی آن را ترجمه کرد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>«تاریخ طبری» کتابی بسیار بزرگ به زبان عربی است که محمد بن جریر طبری، دانشمند بزرگ ایرانی، آن را نوشت. این کتاب مانند یک دایرة‌المعارف از رویدادهای جهان از آغاز آفرینش تا سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">915\u003C\u002Fspan> میلادی است. اما زبان عربی برای همهٔ مردم ایران در آن زمان ساده نبود. ابوعلی بلعمی که وزیر دانشمند سامانیان\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> بود، تصمیم گرفت این کتاب گران‌قدر را به فارسی روان برگرداند تا همه بتوانند از آن استفاده کنند. او کار ترجمه را در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">963\u003C\u002Fspan> میلادی (حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1100\u003C\u002Fspan> سال پیش) آغاز کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ابوعلی بلعمی؛ وزیری که نویسنده شد\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ابوعلی بلعمی تنها یک مترجم نبود؛ او بخش‌هایی از کتاب را تغییر داد، توضیحاتی به آن افزود و گاهی داستان‌های طولانی را کوتاه کرد. به همین دلیل به این کتاب «تألیف» می‌گویند نه فقط «ترجمه». برای نمونه، وقتی تاریخ طبری دربارهٔ پادشاهان ایران باستان مانند جمشید یا ضحاک صحبت می‌کند، بلعمی آنها را با داستان‌های فارسی قدیم (شاهنامهٔ فردوسی هم بعدها همین داستان‌ها را سرود) همراه می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> «تاریخ بلعمی» یکی از نخستین کتاب‌هایی است که نثر فارسی ساده را به ما نشان می‌دهد. اگر امروز بتوانیم به راحتی کتاب بخوانیم، تا اندازه‌ای مدیون زحمات افرادی مانند بلعمی هستیم که زبان علمی را برای مردم عادی ساده کردند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تفاوت تاریخ طبری و تاریخ بلعمی در یک نگاه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه تاریخ طبری و تاریخ بلعمی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تاریخ طبری (نسخهٔ عربی)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تاریخ بلعمی (نسخهٔ فارسی)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زبان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عربی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فارسی ساده (با واژه‌های کهن)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حجم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بسیار زیاد (چند جلد)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کوتاه‌تر و گزیده‌شده\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">توضیحات اضافه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کمتر (بیشتر روایت مستقیم)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دارد (بلعمی نظر خود را هم افزوده)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مخاطب\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دانشمندان و عرب‌زبانان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">همهٔ مردم ایرانی (از جمله کودکان و بزرگان)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">یک مثال ملموس از تاریخ بلعمی برای دانش‌آموز ابتدایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرض کنید می‌خواهید داستان حضرت آدم را برای دوست کوچکتان بگویید. تاریخ طبری این داستان را خیلی بلند و با جزئیات زیاد عربی نوشته است. اما بلعمی آن را به فارسی روان کوتاه می‌کند: «آدم را از خاک بیافرید و فرشتگان گفتند سجده کنید. همه سجده کردند جز ابلیس که سرپیچی نمود.» شما به راحتی می‌توانید این جمله را بفهمید و برای دیگران تعریف کنید. این کار بلعمی مثل این است که یک مقالهٔ سخت دانشگاهی را به زبانی ساده برای دانش‌آموزان دبستان بازنویسی کنیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌های مفهومی (پرسش و پاسخ)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پرسش ۱: آیا تاریخ بلعمی همان تاریخ طبری است یا کتابی جداست؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: کتابی جدا اما برگرفته از تاریخ طبری است. بلعمی کتاب را ترجمه و تلخیص کرد و بخش‌هایی را به سلیقهٔ خود افزود. پس نمی‌توان گفت کاملاً همان است، بلکه «نسخهٔ فارسیِ بازنویسی شده» نام می‌گیرد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پرسش ۲: چرا بعضی داستان‌های تاریخ بلعمی با کتاب‌های دیگر فرق دارد؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: چون بلعمی گاهی از منابع شفاهی یا داستان‌های ایرانی که نزد مردم رایج بود استفاده کرد. در آن زمان کتاب‌های زیادی به فارسی نبود و بلعمی برای جذاب‌تر شدن کتاب، روایت‌های محلی را هم وارد کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پرسش ۳: آیا تاریخ بلعمی برای یادگیری زبان فارسی قدیم مناسب است؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: بله، بسیار مناسب است. این کتاب یکی از کهن‌ترین نمونه‌های نثر فارسی دری\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> است. کلمات و جمله‌های آن ساده‌تر از کتاب‌های هم‌دورهٔ خود است و برای آشنایی با فارسی هزار سال پیش عالی می‌باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چگونه تاریخ بلعمی به دست ما رسیده است؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>نسخهٔ اصلی تاریخ بلعمی مانند بسیاری از کتاب‌های قدیمی از بین رفته بود، اما خوشبختانه چندین نسخهٔ خطی در کتابخانه‌های ایران، ترکیه و اروپا پیدا شده است. دانشمندان این نسخه‌ها را مقایسه و تصحیح کردند و امروز می‌توانیم نسخهٔ چاپی آن را بخوانیم. هر صفحه از این کتاب مانند یک سفر در زمان است که ما را به دوران سامانیان\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> می‌برد، زمانی که دانشمندان تلاش می‌کردند فارسی را به یک زبان علمی تبدیل کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>دستاوردهای کلیدی مقاله:\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n- تاریخ بلعمی نخستین ترجمهٔ فارسی مهم از تاریخ طبری است که به قلم ابوعلی بلعمی در حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1100\u003C\u002Fspan> سال پیش نوشته شد.\u003Cbr>\r\n- این کتاب زبان عربی را به فارسی ساده تبدیل کرد و داستان‌های پیامبران و پادشاهان ایران را برای همه قابل فهم ساخت.\u003Cbr>\r\n- تفاوت اصلی تاریخ بلعمی با تاریخ طبری در زبان، حجم، و افزودن توضیحات تازه توسط بلعمی است.\u003Cbr>\r\n- امروزه نسخه‌های تصحیح‌شدهٔ این کتاب در دسترس علاقه‌مندان به تاریخ و زبان فارسی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> سامانیان: نام یک دودمان ایرانی که در سده‌های چهارم و پنجم هجری (حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">900\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1000\u003C\u002Fspan> میلادی) در خراسان و ماوراءالنهر (بخارا و سمرقند امروزی) فرمانروایی می‌کردند و از زبان و ادب فارسی پشتیبانی می‌نمودند. (معادل انگلیسی: Samanid dynasty)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> فارسی دری: گویشی از زبان فارسی که در سده‌های سوم تا پنجم هجری در شرق ایران رواج داشت و پایهٔ زبان فارسی امروزی است. (معادل انگلیسی: Dari Persian)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>واژهٔ تخصصی:\u003C\u002Fstrong> مترجم (Translator) – کسی که نوشته‌ای را از زبانی به زبان دیگر برمی‌گرداند. بلعمی هم یک مترجم بود، اما چون مطلب را تغییر داد به او «مؤلف» (Author) نیز می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ ششم","فارسی ششم","تاریخ بلعمی",177,"2026-05-13 20:35:19","2026-08-05 10:34:13","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F02\u002F23","10:34 1405\u002F05\u002F14",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},809,"قافیه چیست و چطور در شعر پیدا می‌شود؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FbtyGksVKTh321fK5VEoq_200.png","2026-08-05 11:41:14","قافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F809\u002Fقافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F809\u002Fقافیه-چیست-و-چطور-در-شعر-پیدا-میشود","1405\u002F05\u002F14",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},13474,"شیخ محمود شبستری کیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDVmK9aLni13NXnWhzHKf_200.png","2026-08-05 11:35:11","شیخ-محمود-شبستری-کیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13474\u002Fشیخ-محمود-شبستری-کیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13474\u002Fشیخ-محمود-شبستری-کیست",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},13475,"کتاب گلشن راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FcayKLZu4gfgP2TChq1Ab_200.png","2026-08-05 11:29:12","کتاب-گلشن-راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13475\u002Fکتاب-گلشن-راز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13475\u002Fکتاب-گلشن-راز",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},13476,"قالب شعری مثنوی چیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fpu06CTcTLbDaG08T29S4_200.png","2026-08-05 11:23:24","قالب-شعری-مثنوی-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13476\u002Fقالب-شعری-مثنوی-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13476\u002Fقالب-شعری-مثنوی-چیست",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},13477,"جابه‌جایی اجزای جمله در شعر: تغییر جای معمول اجزای جمله برای زیباتر و موزون‌تر شدن شعر.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3HTZFv95upJb1HAbHiOg_200.png","2026-08-05 11:17:11","جابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13477\u002Fجابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13477\u002Fجابهجایی-اجزای-جمله-در-شعر-تغییر-جای-معمول-اجزای-جمله-برای-زیباتر-و-موزونتر-شدن-شعر",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},13478,"جمله: یک یا چند کلمه که پیام کاملی را از گوینده به شنونده برساند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOheiEuQZja5P0LoEEGcS_200.png","2026-08-05 11:11:08","جمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13478\u002Fجمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13478\u002Fجمله-یک-یا-چند-کلمه-که-پیام-کاملی-را-از-گوینده-به-شنونده-برساند",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},13479,"جملهٔ خبری: جمله‌ای که خبری را بیان کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FK4jh4qO4FPEh6NpzkmOo_200.png","2026-08-05 11:05:27","جمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13479\u002Fجمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13479\u002Fجمله-خبری-جملهای-که-خبری-را-بیان-کند",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},13480,"جملهٔ پرسشی: جمله‌ای که در آن پرسشی مطرح شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fv3cgqaheI84qGCdW0vLt_200.png","2026-08-05 10:58:22","جمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13480\u002Fجمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13480\u002Fجمله-پرسشی-جملهای-که-در-آن-پرسشی-مطرح-شود",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},13481,"جملهٔ امری: جمله‌ای که در آن خواهش یا فرمان بیان شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQslFHIsWVCHGIc4g4EQd_200.png","2026-08-05 10:52:14","جمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13481\u002Fجمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13481\u002Fجمله-امری-جملهای-که-در-آن-خواهش-یا-فرمان-بیان-شود",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},13482,"جملهٔ عاطفی: جمله‌ای که بیانگر احساس و عاطفه باشد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKo0nFLc115WMNwtinpsR_200.png","2026-08-05 10:46:18","جمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13482\u002Fجمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13482\u002Fجمله-عاطفی-جملهای-که-بیانگر-احساس-و-عاطفه-باشد",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},13483,"ابوعلی بلعمی: نویسنده و وزیر ایرانی قرن چهارم هجری و از بزرگان تاریخ زبان و ادب فارسی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDBQAEr8yn60Pok8INkOF_200.png","2026-08-05 10:40:08","ابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13483\u002Fابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13483\u002Fابوعلی-بلعمی-نویسنده-و-وزیر-ایرانی-قرن-چهارم-هجری-و-از-بزرگان-تاریخ-زبان-و-ادب-فارسی",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},13485,"سعدی: شاعر و نویسندهٔ بزرگ ایرانی در قرن هفتم هجری قمری.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fr3DrXjZiJF18xdccRbLv_200.png","2026-08-05 10:28:35","سعدی-شاعر-و-نویسنده-بزرگ-ایرانی-در-قرن-هفتم-هجری-قمری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F13485\u002Fسعدی-شاعر-و-نویسنده-بزرگ-ایرانی-در-قرن-هفتم-هجری-قمری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F13485\u002Fسعدی-شاعر-و-نویسنده-بزرگ-ایرانی-در-قرن-هفتم-هجری-قمری"]