[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-12350":193,"$fQH_YGPht5UQ6JFjY9vlexM_liBtTJjMKBBmdMgGq1tY":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},12350,61,0,14209,"حافظه پنهان مرورگر: جایی در رایانه است که مرورگر اطلاعات وب‌سایت‌ها را برای مدتی در آن ذخیره می‌کند تا دفعه بعد که به آن سایت می‌رویم، سریع‌تر باز شود.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FGchOCsAUbG6OcvhncZTg_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"حافظه پنهان مرورگر\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">حافظه پنهان مرورگر (کش): ذخیره‌سازی هوشمند برای سرعت بیشتر\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">آشنایی با مفهوم، انواع، مزایا، چالش‌ها و روش مدیریت کش در مرورگرهای مختلف\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">خلاصه\u003C\u002Fstrong> — حافظه پنهان مرورگر یا «کش»\u003Cspan style=\"font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">[1]\u003C\u002Fspan> مکانی در رایانه است که مرورگر وب، داده‌های سایت‌ها را به صورت موقت در آن ذخیره می‌کند. این کار باعث می‌شود دفعه بعدی که از همان سایت بازدید می‌کنید، صفحه سریع‌تر بارگذاری شود. کش می‌تواند شامل تصاویر، فایل‌های سی‌اس‌اس، جاوااسکریپت و حتی پاسخ‌های سرور باشد. در این مقاله با انواع کش، تفاوت آن با حافظهٔ پنهان دی‌ان‌اس\u003Cspan style=\"font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">[2]\u003C\u002Fspan> و کوکی‌ها\u003Cspan style=\"font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">[3]\u003C\u002Fspan>، روش مشاهده و پاک کردن کش، و چالش‌های مفهومی آن آشنا می‌شوید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کش مرورگر چیست و چگونه کار می‌کند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>وقتی برای اولین بار به یک وب‌سایت مراجعه می‌کنید، مرورگر شما بسیاری از فایل‌های آن سایت (مانند لوگو، قالب‌بندی، و اسکریپت‌ها) را دانلود کرده و در پوشه‌ای خاص روی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">هارددیسک\u003C\u002Fspan> یا حافظه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">اس‌اس‌دی\u003C\u002Fspan> ذخیره می‌کند. به این پوشه، «حافظه پنهان مرورگر» می‌گویند. در بازدیدهای بعدی، مرورگر به جای دانلود دوبارهٔ همهٔ فایل‌ها، ابتدا بررسی می‌کند که آیا نسخهٔ ذخیره‌شدهٔ آنها هنوز معتبر است یا نه. اگر معتبر باشد، فایل‌ها را از کش خوانده و بارگذاری صفحه بسیار سریع‌تر انجام می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مثالی ساده: تصور کنید کتابخانه‌ای دارید که کتاب‌های پرمخاطب را روی یک قفسهٔ نزدیک به در ورودی قرار می‌دهد. دفعهٔ اول که کتابی را می‌خواهید، باید به انبار اصلی بروید (دانلود از سرور). اما دفعهٔ دوم، آن کتاب را همان دم دست روی قفسهٔ نزدیک پیدا می‌کنید (کش). این قفسهٔ نزدیک، همان حافظهٔ پنهان مرورگر شماست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">نکته فنی:\u003C\u002Fstrong> هر فایل ذخیره‌شده در کش، دارای یک «سرآیند تاریخ انقضا»\u003Cspan style=\"font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">[4]\u003C\u002Fspan> یا برچسب زمانی است. سرور مشخص می‌کند که این فایل تا چه زمانی معتبر باقی می‌ماند. مثلاً لوگوی سایت ممکن است برای یک هفته معتبر باشد، در حالی که صفحهٔ اصلی ممکن است فقط \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۰\u003C\u002Fspan> دقیقه معتبر بماند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع حافظه پنهان در مرورگر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در مرورگرهای مدرن، انواع مختلفی از کش وجود دارد که هر کدام وظیفهٔ خاصی را بر عهده دارند. درک این تفاوت‌ها به مدیریت بهتر وب‌گردی کمک می‌کند. جدول زیر مهم‌ترین انواع کش را مقایسه می‌کند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول انواع کش مرورگر\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع کش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">محتوای ذخیره‌شده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مدت ماندگاری معمول\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کش منابع ایستا\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تصاویر، فایل‌های سی‌اس‌اس، جاوااسکریپت، فونت‌ها\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">چند روز تا یک سال\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کش صفحه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">محتوای اچ‌تی‌ام‌ال\u003Cspan style=\"font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">[5]\u003C\u002Fspan> کامل صفحه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">چند دقیقه تا چند ساعت\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کش ای‌پی‌آی\u003Cspan style=\"font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">[6]\u003C\u002Fspan> و پاسخ‌های سرور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">داده‌های دریافتی از سرور (مثلاً وضعیت آب و هوا)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">چند دقیقه\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کش سرویس‌کارگر\u003Cspan style=\"font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">[7]\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">منابع برنامه‌های پیشرو (اجرای آفلاین)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مشخص شده توسط برنامه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مثال عملی: تفاوت بارگذاری با کش و بدون کش\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرض کنید یک وب‌سایت خبری دارای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۵۰\u003C\u002Fspan> تصویر و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۳\u003C\u002Fspan> فایل سی‌اس‌اس است. بدون کش، مرورگر برای هر بار بازدید باید همهٔ \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۵۳\u003C\u002Fspan> فایل را دوباره دانلود کند. با فعال بودن کش، در بازدید دوم تنها فایل‌هایی دانلود می‌شوند که تغییر کرده‌اند (مثلاً دو تصویر جدید). این تفاوت در زمان بارگذاری صفحه، به خصوص در اینترنت‌های کم‌سرعت، بسیار چشمگیر است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">رابطهٔ ریاضی صرفه‌جویی در زمان:\u003C\u002Fstrong> اگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$T_{download}$\u003C\u002Fspan> زمان دانلود هر فایل و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$N$\u003C\u002Fspan> تعداد کل فایل‌ها باشد، در حالت بدون کش زمان بارگذاری برابر است با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$T_{total}=N \\times T_{download}$\u003C\u002Fspan>. در حالت استفاده از کش، اگر فقط \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$k$\u003C\u002Fspan> فایل تغییر کرده باشند، زمان بارگذاری برابر است با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$T_{cache}=k \\times T_{download}$\u003C\u002Fspan>. بنابراین کاهش زمان برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(N-k) \\times T_{download}$\u003C\u002Fspan> خواهد بود. برای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$N=53$\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$k=2$\u003C\u002Fspan>، کش باعث کاهش زمان به اندازهٔ \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$51 \\times T_{download}$\u003C\u002Fspan> می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تفاوت کش مرورگر با کوکی و کش دی‌ان‌اس\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>بسیاری از کاربران مفاهیم کش مرورگر، کوکی‌ها و کش دی‌ان‌اس را با هم اشتباه می‌گیرند. در حالی که هر سه برای بهبود سرعت یا تجربهٔ کاربری طراحی شده‌اند، اما کاربرد و محل ذخیرهٔ متفاوتی دارند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul style=\"list-style-position: outside; padding-right: 18px\">\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>کش مرورگر:\u003C\u002Fstrong> فایل‌های ایستای وب‌سایت (تصاویر، سی‌اس‌اس و غیره) را روی هارددیسک ذخیره می‌کند تا بارگذاری مجدد سریع‌تر شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>کوکی‌ها:\u003C\u002Fstrong> اطلاعات کوچکی مانند وضعیت ورود کاربر، تنظیمات زبان و موارد ردیابی را ذخیره می‌کنند. کوکی‌ها معمولاً تاریخ انقضای کوتاه‌تری نسبت به کش دارند و محتوای اصلی سایت را شامل نمی‌شوند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>کش دی‌ان‌اس:\u003C\u002Fstrong> آدرس‌های اینترنتی (مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">example.com\u003C\u002Fspan>) را به آی‌پی\u003Cspan style=\"font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: super\">[8]\u003C\u002Fspan> عددی تبدیل می‌کند و این جفت‌ها را ذخیره می‌کند تا در بازدید بعدی نیازی به پرس و جوی مجدد از سرورهای دی‌ان‌اس نباشد.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌های مفهومی در مدیریت کش\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. چرا گاهی پس از به‌روزرسانی یک وب‌سایت، هنوز نسخهٔ قدیمی آن را می‌بینم؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مرورگر شما همچنان از نسخهٔ کش‌شدهٔ قدیمی استفاده می‌کند، زیرا سرآیند تاریخ انقضای آن فایل هنوز منقضی نشده است. راه حل: با فشردن کلیدهای \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">Ctrl+F5\u003C\u002Fspan> (در ویندوز) یا \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">Cmd+Shift+R\u003C\u002Fspan> (در مک) می‌توانید مرورگر را مجبور کنید همهٔ فایل‌ها را دوباره از سرور دریافت کند (بارگذاری اجباری بدون کش).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. آیا پاک کردن کش باعث حذف رمزهای عبور ذخیره‌شده یا تاریخچه می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>خیر. پاک کردن کش تنها فایل‌های موقت مانند تصاویر و فایل‌های سبک را حذف می‌کند. رمزهای عبور، تاریخچهٔ مرور، و کوکی‌ها معمولاً در بخش جداگانه‌ای تنظیم می‌شوند. با این حال، در برخی مرورگرها هنگام پاک کردن کش می‌توانید گزینهٔ «حذف کوکی‌ها» را نیز جداگانه انتخاب کنید. برای اطمینان، همیشه گزینهٔ «همهٔ زمان‌ها» یا «کل داده‌های سایت» را با دقت بررسی کنید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. اگر کش بیش از حد بزرگ شود، آیا رایانه را کند می‌کند؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>بله، در درازمدت. کش بسیار بزرگ می‌تواند فضای هارددیسک را اشغال کند و حتی فرآیند جستجوی فایل‌های درون کش را برای مرورگر زمان‌بر کند. مرورگرهای مدرن به طور خودکار اندازهٔ کش را محدود می‌کنند (معمولاً بین \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۵۰\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۵۰۰\u003C\u002Fspan> مگابایت). اما اگر احساس می‌کنید مرورگر کند شده است، می‌توانید به صورت دستی کش را از طریق تنظیمات مرورگر پاک کنید.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نحوه مشاهده و پاک کردن کش در مرورگرهای رایج\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای مدیریت کش، هر مرورگر مسیر مخصوص به خود را دارد. در ادامه گام‌های سریع برای سه مرورگر پرکاربرد آورده شده است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul style=\"list-style-position: outside; margin-bottom: 16px; padding-right: 18px\">\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>گوگل کروم:\u003C\u002Fstrong> منوی سه نقطه ← تنظیمات ← حریم خصوصی و امنیت ← پاک کردن داده‌های مرور ← محدوده زمانی «تمام زمان» ← تیک گزینه «تصاویر و فایل‌های ذخیره‌شده در کش» را بزنید ← پاک کردن داده.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>موزیلا فایرفاکس:\u003C\u002Fstrong> منوی سه خط ← تنظیمات ← حریم خصوصی و امنیت ← کوکی‌ها و داده‌های سایت ← پاک کردن داده ← تیک گزینه «محتوای وب ذخیره‌شده در کش» ← پاک کردن.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>مایکروسافت اج:\u003C\u002Fstrong> منوی سه نقطه ← تنظیمات ← حریم خصوصی، جستجو و خدمات ← پاک کردن داده‌های مرور ← انتخاب «تمام زمان» ← تیک گزینه «تصاویر و فایل‌های ذخیره‌شده در کش» ← پاک کردن.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">توصیهٔ بهینه:\u003C\u002Fstrong> نیازی نیست هر روز کش را پاک کنید. کش کردن هر یک یا دو هفته یک بار برای رفع مشکلات نمایشی کافی است. برای سایت‌هایی که هر روز به آنها سر می‌زنید (مانند شبکه‌های اجتماعی)، کش را نگه دارید تا سرعت بالایی داشته باشید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">نکات پایانی\u003C\u002Fstrong> — حافظهٔ پنهان مرورگر یکی از ابزارهای کلیدی برای افزایش سرعت وب‌گردی و کاهش مصرف اینترنت است. با درک تفاوت کش با کوکی و کش دی‌ان‌اس، و یادگیری روش پاک کردن به‌موقع آن، می‌توانید هم از مزایای سرعت بهره‌مند شوید و هم از مشکلات ناشی از نمایش نسخه‌های قدیمی سایت جلوگیری کنید. به یاد داشته باشید که مرورگرها به طور پیش‌فرض کش را بهینه مدیریت می‌کنند، اما آگاهی از نحوهٔ دخالت دستی در مواقع خاص، یک مهارت مفید در عصر دیجیتال است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">[1] \u003Cstrong>کش (Cache):\u003C\u002Fstrong> حافظهٔ موقت با دسترسی سریع که نسخهٔ کپی‌شده از داده‌های پرتکرار را ذخیره می‌کند. معادل انگلیسی: Cache.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">[2] \u003Cstrong>دی‌ان‌اس (DNS):\u003C\u002Fstrong> سامانهٔ نام دامنه که نام‌های قابل فهم برای انسان (مانند google.com) را به آدرس‌های عددی آی‌پی تبدیل می‌کند. معادل انگلیسی: Domain Name System.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">[3] \u003Cstrong>کوکی (Cookie):\u003C\u002Fstrong> قطعه دادهٔ کوچکی که وب‌سایت در مرورگر کاربر ذخیره می‌کند تا وضعیت جلسه یا تنظیمات را به خاطر بسپارد. معادل انگلیسی: Cookie.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">[4] \u003Cstrong>سرآیند تاریخ انقضا (Expiration Header):\u003C\u002Fstrong> اطلاعاتی در پاسخ سرور که مشخص می‌کند یک فایل کش‌شده تا چه زمانی معتبر است. معادل انگلیسی: Expiration Header.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">[5] \u003Cstrong>اچ‌تی‌ام‌ال (HTML):\u003C\u002Fstrong> زبان نشانه‌گذاری ابرمتنی، زبان اصلی برای ساخت صفحات وب. معادل انگلیسی: HyperText Markup Language.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">[6] \u003Cstrong>ای‌پی‌آی (API):\u003C\u002Fstrong> رابط برنامه‌نویسی کاربردی که امکان ارتباط بین نرم‌افزارهای مختلف را فراهم می‌کند. معادل انگلیسی: Application Programming Interface.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">[7] \u003Cstrong>سرویس‌کارگر (Service Worker):\u003C\u002Fstrong> اسکریپتی که در پس‌زمینه مرورگر اجرا می‌شود و قابلیت‌هایی مانند کش صفحات برای اجرای آفلاین را مدیریت می‌کند. معادل انگلیسی: Service Worker.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">[8] \u003Cstrong>آی‌پی (IP):\u003C\u002Fstrong> پروتکل اینترنت، آدرس عددی منحصربه‌فرد هر دستگاه متصل به شبکه. معادل انگلیسی: Internet Protocol.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"حافظه پنهان مرورگر","کار و فناوری ششم آزمایشی"," پایه ششم",152,"2026-04-23 20:07:41","2026-08-17 00:31:56","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1405\u002F02\u002F3","0:31 1405\u002F05\u002F26",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},12380,"وب جهانی: به همه وب‌سایت‌هایی که در اینترنت وجود دارند، می‌گویند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMpAArtaGYajsR2Xb0RBy_200.png","2026-09-13 10:52:45","وب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","1405\u002F06\u002F22",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":239},12033,"فناوری:  استفاده از علم و تجربه برای درست کردن یک چیز یا پیدا کردن یک راه‌حل که بتواند یک نیاز یا خواسته ما را برطرف کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUnZNixy4T7D4hbHQdeYm_200.png","2026-08-17 18:24:57","فناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","1405\u002F05\u002F26",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":211,"update_jalali":239},12034,"فناوری سخت: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک چیز فیزیکی و قابل لمس باشد، مثل یک وسیله یا ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezF1Ac0cZPOkT5lSVW7o_200.png","2026-08-17 18:21:41","فناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":211,"update_jalali":239},12035,"فناوری نرم: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک برنامه، روش یا راهکار باشد، نه یک وسیله فیزیکی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7osdfdT97zlnOzj9Ftrf_200.png","2026-08-17 18:18:49","فناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12035\u002Fفناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12035\u002Fفناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":211,"update_jalali":239},12036,"خلاقیت: یعنی از قوه تخیل خود استفاده کنیم و ایده‌های تازه و نو خلق کنیم تا بتوانیم مسائل مختلف زندگیمان را حل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOMK1buXry6FOOU28QSQ0_200.png","2026-08-17 18:16:00","خلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":211,"update_jalali":239},12037,"نوآوری: یعنی ایده‌های جدید و خلاقانه خود را عملی کنیم و یک محصول یا خدمت را برای اولین بار بسازیم یا آن را خیلی بهتر از قبل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWa5zWis1yzHNh28fgqk3_200.png","2026-08-17 18:13:26","نوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":211,"update_jalali":239},12038,"اختراع: یعنی برای اولین بار یک وسیله یا روش کاملاً جدید بسازیم که تا به حال وجود نداشته است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3kLRN85mzwSbfcdXKEPZ_200.png","2026-08-17 18:10:15","اختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":211,"update_jalali":239},12039,"محصول: به چیزی می‌گویند که در کارخانه یا توسط یک فرد ساخته می‌شود و ما می‌توانیم آن را بخریم و از آن استفاده کنیم، مثل تلویزیون یا دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAPhKhA9fedyLrTL62Y8C_200.png","2026-08-17 18:07:42","محصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":211,"update_jalali":239},12076,"تکامل فناوری: یعنی یک فناوری در طول زمان تغییر کند و پیشرفت نماید تا بهتر، قوی‌تر یا کارآمدتر شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F63tYXxHSZOsmfr3Wljd8_200.png","2026-08-17 18:05:14","تکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":211,"update_jalali":239},12077,"سنگ چخماق: نوعی سنگ سخت و تیز بوده که انسان‌های اولیه از آن برای درست کردن آتش یا ساخت ابزارهای تیز مثل تیغه استفاده می‌کردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXUXKcOvAHkDy2zjE9xTz_200.png","2026-08-17 18:02:47","سنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":211,"update_jalali":239},12078,"الهام گرفتن از طبیعت: یعنی وقتی دانشمندان و مخترعان به دقت به طبیعت، گیاهان و جانوران نگاه می‌کنند و از شکل، کار یا ویژگی آنها برای ساخت یک وسیله جدید ایده می‌گیرند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrpiYyAmwvcCjlKGMLHJi_200.png","2026-08-17 13:44:48","الهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":211,"update_jalali":239},12079,"آب‌گریزی: خاصیتی در برخی سطوح است که باعث می‌شود آب به شکل قطره روی آن بماند و داخل آن فرو نرود یا روی آن پخش نشود، مثل برگ نیلوفر آبی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoWcIwbgtFXOE2Xnlwzmk_200.png","2026-08-17 13:42:34","آبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی"]