[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-12342":193,"$fR0QZDZrDTQtUUBVrrvHjQmyOQ-BO3pqJDKro6nQAo6M":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},12342,61,0,14209,"مهندسی اجتماعی: یک ترفند است که در آن هکرها با حرف زدن و فریب دادن ما، سعی می‌کنند اطلاعات محرمانه ما را بگیرند.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUdMdRDQQlOahdG4dE29G_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مهندسی اجتماعی: هنر فریب انسانی در تهدیدات سایبری\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">مهندسی اجتماعی: چگونه هکرها با حرف زدن ما را فریب می‌دهند؟\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">نفوذ بدون کدنویسی: آشنایی با روش‌های فریب و دفاع روانی در برابر حملات مبتنی بر تعامل انسانی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">خلاصهٔ کلیدی:\u003C\u002Fstrong> مهندسی اجتماعی حملاتی است که در آن هکرها به جای هک فنی، از اعتماد، ترس و کنجکاوی افراد سوءاستفاده می‌کنند. در این مقاله می‌آموزیم که چگونه با یک تماس تلفنی یا یک ایمیل ساده، اطلاعات محرمانه‌ای مانند رمز عبور یا جزئیات کارت بانکی افشا می‌شود. تکنیک‌هایی مانند \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فیشینگ\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کیفishing\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیش‌متن‌سازی\u003C\u002Fspan> به همراه مثال‌های واقعی و روش‌های مقابله، محورهای اصلی این مقاله هستند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۱. مهندسی اجتماعی چیست و چه تفاوتی با هک فنی دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در دنیای امنیت سایبری، بسیاری تصور می‌کنند هکرها حتماً باید نرم‌افزارهای پیچیده بنویسند یا از آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری استفاده کنند. اما مهندسی اجتماعی\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan> اصلاً به کدنویسی نیاز ندارد. به زبان ساده، مهندسی اجتماعی ترفندی است که در آن هکر یا کلاهبردار، با حرف زدن، دروغ گفتن، وانمود کردن به شخص دیگر یا ساختن یک موقعیت اضطراری، شما را مجبور می‌کند تا خودتان اطلاعات محرمانه را در اختیار او بگذارید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای مثال، فرض کنید ایمیلی دریافت می‌کنید با عنوان «هشدار امنیتی: رمز عبور شما منقضی شده است». در این ایمیل از شما خواسته می‌شود روی لینکی کلیک کنید و رمز جدید وارد کنید. صفحه‌ای که باز می‌شود، دقیقاً شبیه صفحهٔ ورود به سرویس ایمیل شماست. این یک حملهٔ \u003Cstrong>فیشینگ\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan> است، یعنی نوعی مهندسی اجتماعی که در آن هویت یک شرکت معتبر جعل می‌شود. تفاوت اصلی هک فنی با مهندسی اجتماعی در جدول زیر آمده است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه هک فنی و مهندسی اجتماعی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">هک فنی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مهندسی اجتماعی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ابزار اصلی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کد، بدافزار، آسیب‌پذیری نرم‌افزار\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تلفن، ایمیل، گفتگو، اعتماد روانی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هدف\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیستم، شبکه، نرم‌افزار\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ذهن و احساسات انسان\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیاز به مهارت فنی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بالا (نیازمند دانش برنامه‌نویسی)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پایین (نیازمند مهارت ارتباطی)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>همانطور که مشاهده می‌کنید، مهندسی اجتماعی از ضعیف‌ترین حلقهٔ امنیت یعنی «انسان» بهره می‌برد. به همین دلیل برخی کارشناسان می‌گویند: \u003Cstrong>امن‌ترین دیوار آتش نیز در برابر یک تماس تلفنی دوستانه از طرف «پشتیبانی بانک» فرو می‌ریزد.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۲. رایج‌ترین روش‌های فریب در مهندسی اجتماعی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>هکرهای حوزهٔ مهندسی اجتماعی از تکنیک‌های روانشناختی متنوعی استفاده می‌کنند. در این بخش به چهار روش بسیار رایج اشاره می‌کنیم که هر روزه میلیون‌ها نفر را هدف قرار می‌دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>فیشینگ از طریق ایمیل:\u003C\u002Fstrong> هکر یک ایمیل رسمی به نظر می‌رسد که از طرف یک سازمان معتبر (مانند اداره پست، بانک یا شبکهٔ اجتماعی) ارسال شده است. در ایمیل لینکی قرار دارد که شما را به سایت جعلی هدایت می‌کند. این روش را می‌توان با فرمول ریاضی ساده‌ای نیز نشان داد. احتمال موفقیت فیشینگ به تعداد ایمیل‌های ارسالی بستگی دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; direction: ltr; display: inline-block; font-size: 13px; padding: 12px 14px; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$P_{success} = 1 - (1 - p)^n$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>در اینجا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$p$\u003C\u002Fspan> احتمال کلیک یک نفر روی لینک جعلی و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$n$\u003C\u002Fspan> تعداد افرادی است که ایمیل را دریافت می‌کنند. اگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$p = 0.01$\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$n = 10000$\u003C\u002Fspan> باشد، آنگاه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$P_{success} \\approx 1$\u003C\u002Fspan> یعنی تقریباً حتماً حداقل یک نفر فریب می‌خورد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>کیفیشینگ (Voice Phishing):\u003C\u002Fstrong> در این روش هکر با شما تماس می‌گیرد و وانمود می‌کند که از طرف یک سازمان امنیتی یا بانک صحبت می‌کند. او می‌گوید: «کارت بانکی شما مسدود شده، لطفاً شماره کارت و رمز دوم را اعلام کنید.» فرد اضطرابی می‌شود و اطلاعات را می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پیش‌متن‌سازی (Pretexting):\u003C\u002Fstrong> هکر ابتدا یک داستان یا سناریوی جعلی می‌سازد. برای مثال، خود را به عنوان همکار جدید شرکت معرفی می‌کند و از شما می‌خواهد رمز وای‌فای یا شمارهٔ داخلی مدیر را به او بگویید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>طعمه گذاری (Baiting):\u003C\u002Fstrong> هکر یک حافظهٔ فلش (یواس‌بی) را در پارکینگ شرکت رها می‌کند. روی آن برچسب «لیست حقوق ماهیانه» زده شده. یک کارمند کنجکاو آن را به رایانهٔ خود وصل می‌کند و بدافزار نصب می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۳. داستان واقعی: چگونه یک نوجوان یک شرکت مخابراتی را فریب داد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۲۰۲۰\u003C\u002Fspan> یک نوجوان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۷\u003C\u002Fspan> ساله با تلفن با پشتیبانی یک اپراتور مخابراتی تماس گرفت. او خود را مهندس ارشد شبکه معرفی کرد و گفت که برای رفع یک خرابی فوری، نیاز به کد تأیید دارد که به گوشی مدیرعامل شرکت فرستاده شده است. او با اعتماد به نفس و استفاده از اصطلاحات تخصصی، مأمور پشتیبانی را متقاعد کرد که کد را برایش بخواند. کمتر از یک ساعت بعد، تمام تماس‌های تلفنی مدیرعامل به شمارهٔ هکر هدایت می‌شد. این مثال نشان می‌دهد که حتی کارمندان آموزش‌دیده نیز ممکن است قربانی \u003Cstrong>مهندسی اجتماعی مبتنی بر جعل هویت\u003C\u002Fstrong> شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>نکتهٔ جالب این است که هکرها از اصل \u003Cstrong>کمک‌رسانی\u003C\u002Fstrong> در روانشناسی استفاده می‌کنند. بیشتر انسان‌ها دوست دارند به دیگران کمک کنند، به‌ویژه وقتی طرف مقابل با اعتمادبه‌نفس و به زبان فنی صحبت می‌کند. این میل درونی به کمک، بزرگترین نقطهٔ نفوذ برای حملات مهندسی اجتماعی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۴. چالش‌های مفهومی: سوالاتی که شاید برایتان پیش بیاید\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 800\">❓ آیا فقط افراد بی‌سواد یا کم‌تجربه فریب مهندسی اجتماعی را می‌خورند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>خیر. آمارها نشان داده که حتی متخصصان امنیت سایبری نیز در شرایط خستگی، استرس یا عجله می‌توانند فریب بخورند. بسیاری از حملات موفق، مدیران ارشد و مهندسان ارشد را هدف قرار داده‌اند. هکر از هر احساسی مانند ترس، طمع یا کنجکاوی استفاده می‌کند. در یک حملهٔ معروف، هکری خود را به عنوان کارمند بخش فناوری اطلاعات معرفی کرد و از مدیر مالی خواست رمز خود را «برای به‌روزرسانی امنیتی» دوباره وارد کند. مدیر مالی که فردی تحصیل‌کرده بود، این کار را انجام داد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 800\">❓ آیا آنتی‌ویروس یا فایروال می‌تواند جلوی مهندسی اجتماعی را بگیرد؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>به هیچ وجه. آنتی‌ویروس فقط فایل‌های مخرب را شناسایی می‌کند، در حالی که مهندسی اجتماعی شما را متقاعد می‌کند خودتان اطلاعات را بدهید یا بدافزار را اجرا کنید. تنها راه دفاع، آگاهی، آموزش و رعایت پروتکل‌های اعتبارسنجی هویت است. مثلاً اگر کسی تلفنی از شما رمز خواست، بگویید بعداً خودتان با شماره رسمی سازمان تماس می‌گیرید.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 800\">❓ چرا مهندسی اجتماعی این قدر موفق است؟ از نظر ریاضی چه تحلیلی دارد؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>دلیل اصلی این است که هرچه تعداد دفعات تلاش هکر بیشتر شود، احتمال فریب حداقل یک نفر به عدد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$1$\u003C\u002Fspan> نزدیک می‌شود. فرمول موفقیت در حملات گسترده چنین است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\lim_{n \\to \\infty} P_{success} = 1$\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>این حد ریاضی نشان می‌دهد اگر هکر به اندازهٔ کافی پیام بفرستد یا با افراد زیادی تماس بگیرد، تقریباً حتماً موفق می‌شود. همچنین اصول روانشناختی مانند \u003Cstrong>اقتدار\u003C\u002Fstrong> (حرف فرد مسئول را گوش می‌دهیم)، \u003Cstrong>کمیابی\u003C\u002Fstrong> (پیشنهاد محدود) و \u003Cstrong>تعهد\u003C\u002Fstrong> (وقتی قبول کردیم، ادامه می‌دهیم) در موفقیت این روش نقش دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۵. راهکارهای عملی و ساده برای مصون ماندن از حملات مهندسی اجتماعی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>محافظت در برابر مهندسی اجتماعی نیازمند تغییر عادات رفتاری است. در ادامه یک جدول از کارهای «هرگز انجام ندهید» و «همیشه انجام دهید» ارائه شده است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول راهکارهای مقابله با مهندسی اجتماعی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رفتار پرخطر (هرگز انجام ندهید)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رفتار ایمن (همیشه انجام دهید)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کلیک روی لینک‌های مشکوک ایمیل\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قبل از کلیک، آدرس لینک را بررسی کنید\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گفتن رمز عبور تلفنی به کسی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قاطعانه بگویید بعداً خودم تماس می‌گیرم\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">وصل کردن حافظهٔ فلش ناشناس به رایانه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فقط از وسایل ذخیره‌سازی شخصی و ضدعفونی شده استفاده کنید\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پرکردن فرم‌های آنلاین با اطلاعات محرمانه بدون بررسی امنیت صفحه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حتماً از وجود قفل سبز رنگ (گواهی اس‌اس‌ال) در نوار آدرس اطمینان حاصل کنید\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>یک قاعدهٔ طلایی نیز وجود دارد: \u003Cstrong>هیچ سازمان قانونی و هیچ بانکی هرگز از شما نمی‌خواهد رمز عبور، شماره کارت یا کدهای پیامکی را از طریق تلفن، ایمیل یا پیامک اعلام کنید.\u003C\u002Fstrong> اگر کسی چنین درخواستی کرد، بدون شک در حال اجرای یک حملهٔ مهندسی اجتماعی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">نکته نهایی:\u003C\u002Fstrong> مهندسی اجتماعی تهدیدی جدی است زیرا از نقاط ضعف طبیعی انسان مانند اعتماد، کنجکاوی، ترس از دست دادن، و تمایل به کمک‌کردن به دیگران بهره می‌برد. بهترین سپر دفاعی، شک سالم، آموزش مستمر، و راستی‌آزمایی هویت از طریق کانال‌های مستقل است. به یاد داشته باشید که هکرها نیازی به هک کردن رایانهٔ شما ندارند؛ کافی است شما را هک کنند. با آگاهی و هوشیاری، می‌توان این حلقهٔ ضعیف را به یکی از قوی‌ترین حلقه‌های امنیت تبدیل کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; line-height: 1.7\">\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>مهندسی اجتماعی (Social Engineering):\u003C\u002Fstrong> مجموعه تکنیک‌های مبتنی بر فریب و دستکاری روانی برای ترغیب افراد به افشای اطلاعات محرمانه یا انجام اقدامات امنیتی خطرناک.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>فیشینگ (Phishing):\u003C\u002Fstrong> روشی که در آن هکر با جعل هویت یک نهاد معتبر، از طریق ایمیل یا پیامک، کاربر را به سامانهٔ جعلی هدایت می‌کند تا اطلاعات ورود، مشخصات کارت بانکی یا سایر داده‌های حساس را وارد کند. کلمهٔ «فیشینگ» برگرفته از واژهٔ Fishing به معنای ماهیگیری است، زیرا هکر مانند یک ماهیگیر طعمه پهن می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>کیفیشینگ (Vishing - ترکیبی از Voice و Phishing):\u003C\u002Fstrong> نوعی حملهٔ مهندسی اجتماعی از طریق تماس تلفنی که در آن هکر با ایجاد یک وضعیت اضطراری و جعلی، قربانی را مجبور به افشای اطلاعات می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پیش‌متن‌سازی (Pretexting):\u003C\u002Fstrong> ساختن یک سناریوی دروغین و قابل باور برای فریب قربانی. هکر وارد نقش یک شخص خاص (همکار، افسر پلیس، کارمند پشتیبانی) می‌شود و با این پیش‌زمینه درخواست اطلاعات می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>طعمه گذاری (Baiting):\u003C\u002Fstrong> روشی که در آن هکر یک رسانهٔ فیزیکی مانند حافظهٔ فلش یا یک فایل جذاب (مثلاً آهنگ رایگان) را در دسترس قربانی قرار می‌دهد تا او را به اجرای بدافزار ترغیب کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"مهندسی اجتماعی","کار و فناوری ششم آزمایشی"," پایه ششم",113,"2026-04-23 19:03:32","2026-08-17 00:52:34","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1405\u002F02\u002F3","0:52 1405\u002F05\u002F26",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},12380,"وب جهانی: به همه وب‌سایت‌هایی که در اینترنت وجود دارند، می‌گویند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMpAArtaGYajsR2Xb0RBy_200.png","2026-09-13 10:52:45","وب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","1405\u002F06\u002F22",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":239},12033,"فناوری:  استفاده از علم و تجربه برای درست کردن یک چیز یا پیدا کردن یک راه‌حل که بتواند یک نیاز یا خواسته ما را برطرف کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUnZNixy4T7D4hbHQdeYm_200.png","2026-08-17 18:24:57","فناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","1405\u002F05\u002F26",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":211,"update_jalali":239},12034,"فناوری سخت: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک چیز فیزیکی و قابل لمس باشد، مثل یک وسیله یا ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezF1Ac0cZPOkT5lSVW7o_200.png","2026-08-17 18:21:41","فناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":211,"update_jalali":239},12035,"فناوری نرم: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک برنامه، روش یا راهکار باشد، نه یک وسیله فیزیکی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7osdfdT97zlnOzj9Ftrf_200.png","2026-08-17 18:18:49","فناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12035\u002Fفناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12035\u002Fفناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":211,"update_jalali":239},12036,"خلاقیت: یعنی از قوه تخیل خود استفاده کنیم و ایده‌های تازه و نو خلق کنیم تا بتوانیم مسائل مختلف زندگیمان را حل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOMK1buXry6FOOU28QSQ0_200.png","2026-08-17 18:16:00","خلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":211,"update_jalali":239},12037,"نوآوری: یعنی ایده‌های جدید و خلاقانه خود را عملی کنیم و یک محصول یا خدمت را برای اولین بار بسازیم یا آن را خیلی بهتر از قبل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWa5zWis1yzHNh28fgqk3_200.png","2026-08-17 18:13:26","نوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":211,"update_jalali":239},12038,"اختراع: یعنی برای اولین بار یک وسیله یا روش کاملاً جدید بسازیم که تا به حال وجود نداشته است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3kLRN85mzwSbfcdXKEPZ_200.png","2026-08-17 18:10:15","اختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":211,"update_jalali":239},12039,"محصول: به چیزی می‌گویند که در کارخانه یا توسط یک فرد ساخته می‌شود و ما می‌توانیم آن را بخریم و از آن استفاده کنیم، مثل تلویزیون یا دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAPhKhA9fedyLrTL62Y8C_200.png","2026-08-17 18:07:42","محصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":211,"update_jalali":239},12076,"تکامل فناوری: یعنی یک فناوری در طول زمان تغییر کند و پیشرفت نماید تا بهتر، قوی‌تر یا کارآمدتر شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F63tYXxHSZOsmfr3Wljd8_200.png","2026-08-17 18:05:14","تکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":211,"update_jalali":239},12077,"سنگ چخماق: نوعی سنگ سخت و تیز بوده که انسان‌های اولیه از آن برای درست کردن آتش یا ساخت ابزارهای تیز مثل تیغه استفاده می‌کردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXUXKcOvAHkDy2zjE9xTz_200.png","2026-08-17 18:02:47","سنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":211,"update_jalali":239},12078,"الهام گرفتن از طبیعت: یعنی وقتی دانشمندان و مخترعان به دقت به طبیعت، گیاهان و جانوران نگاه می‌کنند و از شکل، کار یا ویژگی آنها برای ساخت یک وسیله جدید ایده می‌گیرند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrpiYyAmwvcCjlKGMLHJi_200.png","2026-08-17 13:44:48","الهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":211,"update_jalali":239},12079,"آب‌گریزی: خاصیتی در برخی سطوح است که باعث می‌شود آب به شکل قطره روی آن بماند و داخل آن فرو نرود یا روی آن پخش نشود، مثل برگ نیلوفر آبی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoWcIwbgtFXOE2Xnlwzmk_200.png","2026-08-17 13:42:34","آبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی"]