[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-12192":193,"$f3sgZHYlFtVlIkgD7VrWXQsdARp2fty_NVme-jGmAD2A":213},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":153,"subdate":206,"up_date":207,"first_name":208,"last_name":209,"avatar":13,"cat_title":210,"subdate_jalali":211,"update_jalali":212},12192,61,0,14209,"رایانه مخفی: به رایانه‌های بسیار کوچکی می‌گویند که درون وسایل مختلفی که اصلاً شبیه رایانه نیستند، کار گذاشته شده‌اند تا آن وسایل را هوشمند کنند، مثل داخل یخچال، ماشین لباسشویی یا حتی قاشق و چنگال.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FbsSWZLIiQUvdxNsXF8vj_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"رایانه مخفی: هوشمندسازی وسایل روزمره\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">رایانه مخفی: قلب تپندهٔ هوشمندی در وسایل روزمره\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">از یخچال خودتنظیم تا قاشقی که کالری غذا را اندازه می‌گیرد — آشنایی با ریزشتابنده‌ها و کاربردهای پنهان آنها\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">خلاصه:\u003C\u002Fstrong> در این مقاله می‌آموزید که «رایانه مخفی» یا همان ریزشتابندهٔ جاسازی‌شده، چگونه وسایل به‌ظاهر ساده مانند یخچال، ماشین لباسشویی و حتی قاشق و چنگال را به دستگاه‌هایی هوشمند تبدیل می‌کند. با مفاهیم پایه‌ای سخت‌افزارهای جاسازی‌شده، تفاوت میکروکنترلر و ریزپردازنده، نمونه‌های واقعی از خانه تا بیمارستان، و چالش‌های امنیتی و مصرف انرژی آشنا می‌شوید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ریزشتابندهٔ جاسازی‌شده چیست و چه فرقی با رایانهٔ شخصی دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>به دستگاهی به اندازهٔ یک دانه برنج فکر کنید که می‌تواند دستورالعمل‌های پیچیده را اجرا کند، داده‌ها را پردازش نماید و با حسگرهای پیرامون خود ارتباط برقرار سازد. این دستگاه همان \u003Cstrong>«رایانه مخفی»\u003C\u002Fstrong> یا به عبارت علمی‌تر «ریزشتابندهٔ جاسازی‌شده»\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-right: 6px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">میکروکنترلر\u003C\u002Fspan> است. برخلاف رایانهٔ شخصی شما که وظایف عمومی مانند اجرای بازی، ویرایش متن یا گشت‌وگذار در اینترنت را انجام می‌دهد، یک رایانهٔ مخفی تنها یک یا چند کار مشخص را با کارایی بالا و مصرف انرژی بسیار پایین انجام می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک بهتر، تفاوت‌های کلیدی این دو را در جدول زیر مقایسه می‌کنیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه رایانه مخفی و رایانه شخصی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رایانه مخفی (جاسازی‌شده)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رایانه شخصی (عمومی)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اندازه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ده‌ها سانتی‌متر (کیس، لپ‌تاپ)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مصرف توان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">معمولاً کمتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> وات\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بین \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">50\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">500\u003C\u002Fspan> وات\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیستم‌عامل\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اغلب بدون سیستم‌عامل یا سبک (RTOS\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; margin-right: 4px; vertical-align: baseline\">[1]\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ویندوز، مک‌اواس، لینوکس\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کاربری\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تک‌منظوره و اختصاصی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چندمنظوره و عمومی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>درون یک ماشین لباسشویی هوشمند، یک ریزشتابندهٔ جاسازی‌شده مدام وزن لباس‌ها را می‌سنجد، میزان کثیفی آب را اندازه می‌گیرد و بر اساس آن، مدت شستشو و مقدار مواد شوینده را تنظیم می‌کند. این کار بدون دخالت شما انجام می‌شود — درست مانند یک مغز کوچک که درون دستگاه پنهان شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">معماری داخلی: از تراشه تا حسگر و عملگر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یک رایانه مخفی معمولاً از سه بخش اصلی تشکیل شده است: \u003Cstrong>واحد پردازش مرکزی\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-right: 6px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">CPU\u003C\u002Fspan> (بسیار ساده‌تر از نمونهٔ رایانه‌های شخصی)، \u003Cstrong>حافظه\u003C\u002Fstrong> (برای ذخیرهٔ برنامه و داده‌های موقت) و \u003Cstrong>پورت‌های ورودی\u002Fخروجی\u003C\u002Fstrong> که به حسگرها و عملگرها متصل می‌شوند. حسگرها مانند چشم و گوش دستگاه عمل می‌کنند: مثلاً حسگر دما در یخچال، حسگر شتاب در قاشق هوشمند یا حسگر مجاورتی در شیرآلات اتوماتیک. عملگرها نیز دستورات را اجرا می‌کنند: باز کردن شیر آب، روشن کردن موتور یا نمایش عدد روی صفحهٔ کوچک.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">مثال عینی:\u003C\u002Fstrong> یک قاشق هوشمند که به افراد مبتلا به پارکینسون کمک می‌کند تا بدون لرزش غذا بخورند، درون خود یک ریز شتاب‌سنج\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; margin-right: 4px; vertical-align: baseline\">[2]\u003C\u002Fspan> و یک میکروکنترلر دارد. حسگر لرزش دست را تشخیص می‌دهد و میکروکنترلر فرمان می‌دهد تا موتورهای کوچک داخل دستهٔ قاشق، حرکتی برعکس لرزش ایجاد کنند. نتیجه: قاشق در فضای پایدار می‌ماند، گویی هرگز لرزشی وجود نداشته است. این فرایند در کمتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> میلی‌ثانیه انجام می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ریاضیات پنهان: فرمول ساده برای یک تصمیم هوشمند\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اگرچه رایانه‌های مخفی کارهای پیچیده انجام می‌دهند، اما منطق درونی آنها اغلب بر پایهٔ روابط سادهٔ ریاضی است. برای مثال، یک ترموستات هوشمند که دمای اتاق را روی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">T_{target}=22^{\\circ}C\u003C\u002Fspan> تنظیم کرده، از رابطهٔ زیر برای تصمیم‌گیری روشن یا خاموش کردن بخاری استفاده می‌کند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 8px; direction: ltr; display: inline-block; padding: 8px 12px; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Error = T_{target} - T_{current}$\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>اگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Error \\gt 0\u003C\u002Fspan> باشد، یعنی دمای فعلی از مقدار هدف کمتر است، بنابراین بخاری روشن می‌شود. اگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Error \\le 0\u003C\u002Fspan> باشد، بخاری خاموش می‌ماند. در سیستم‌های پیشرفته‌تر از فرمول‌های کنترلی مانند \u003Cstrong>تناسبی-انتگرالی-مشتق‌گیر\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; margin-right: 4px; vertical-align: baseline\">[3]\u003C\u002Fspan> استفاده می‌شود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 8px; direction: ltr; display: inline-block; padding: 8px 12px; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$u(t) = K_p e(t) + K_i \\int e(t) dt + K_d \\frac{de(t)}{dt}$\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>در این رابطه، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">e(t)\u003C\u002Fspan> همان خطا (اختلاف دمای هدف با دمای فعلی) در لحظهٔ \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">t\u003C\u002Fspan> است. میکروکنترلر با محاسبهٔ این فرمول (البته به صورت گسسته و عددی) می‌تواند پیش از اینکه دما خیلی کم یا خیلی زیاد شود، واکنش نشان دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربردهای عملی: از آشپزخانه تا بیمارستان\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>امروزه رایانه‌های مخفی در مکان‌هایی حضور دارند که شاید هرگز حدسش را نزنید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul style=\"list-style-position: outside; padding-right: 18px\">\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>یخچال هوشمند:\u003C\u002Fstrong> با حسگرهای تشخیص باز بودن درب، دوربین داخلی و میکروکنترلر، می‌تواند تاریخ انقضای مواد غذایی را پیگیری کند و از طریق تلفن همراه به شما هشدار دهد.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>ماشین لباسشویی:\u003C\u002Fstrong> با اندازه‌گیری مداوم کدورت آب، مقدار شوینده و زمان آبکشی را بهینه می‌کند و تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">30\u003C\u002Fspan> درصد در مصرف آب صرفه‌جویی می‌نماید.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>قاشق و چنگال هوشمند:\u003C\u002Fstrong> علاوه بر لرزش‌گیر، برخی مدل‌ها کالری و ترکیبات غذا را از طریق حسگرهای طیف‌سنجی کوچک تخمین می‌زنند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>دستگاه‌های پزشکی پوشیدنی:\u003C\u002Fstrong> ساعت‌های مچی و پچ‌های چسبنده به پوست، ضربان قلب، اکسیژن خون و حتی نوار قلب را با کمک یک رایانهٔ مخفی پردازش می‌کنند.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>در یک بیمارستان مدرن، هر تخت هوشمند مجهز به چندین رایانهٔ مخفی است: یکی برای تنظیم خودکار ارتفاع تخت بر اساس وضعیت بیمار، دیگری برای مانیتورینگ علائم حیاتی و سومی برای هشدار به پرستاران در صورت خروج بیمار از تخت. این رایانه‌ها با یکدیگر و با سرور مرکزی بیمارستان از طریق شبکهٔ بی‌سیم ارتباط برقرار می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌های مفهومی: سه پرسش اساسی دربارهٔ رایانه‌های مخفی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">پرسش ۱: آیا یک رایانهٔ مخفی می‌تواند هک شود و خطری ایجاد کند؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: بله، هر دستگاه متصل به شبکه ممکن است هدف حمله قرار گیرد. برای نمونه، در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2016\u003C\u002Fspan>، هزاران دوربین مداربسته (که هر کدام درون خود یک رایانهٔ مخفی داشتند) هک شدند و برای انجام حملهٔ «منع سرویس توزیع‌شده»\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">[4]\u003C\u002Fspan> به کار گرفته شدند. تولیدکنندگان امروزه از رمزنگاری سخت‌افزاری و به‌روزرسانی خودکار نرم‌افزار برای کاهش این خطر استفاده می‌کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">پرسش ۲: چرا از یک رایانهٔ کوچک به جای یک رایانهٔ معمولی درون یخچال استفاده می‌کنیم؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: سه دلیل اصلی وجود دارد: \u003Cstrong>هزینه\u003C\u002Fstrong> (ریزکنترلرها کمتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> دلار قیمت دارند، در حالی که یک پردازندهٔ رایانهٔ شخصی ده‌ها دلار است)، \u003Cstrong>مصرف انرژی\u003C\u002Fstrong> (باتری یک قاشق هوشمند باید ماه‌ها دوام بیاورد، بنابراین توان مصرفی باید در حد میلی‌وات باشد) و \u003Cstrong>فضای فیزیکی\u003C\u002Fstrong> (درون دستهٔ قاشق فقط جای یک تراشه به اندازهٔ \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5\u003C\u002Fspan> میلی‌متر مربع وجود دارد).\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">پرسش ۳: چگونه یک رایانهٔ مخفی می‌تواند بدون سیستم‌عامل کار کند؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: برنامهٔ آن مستقیماً روی فلز (سخت‌افزار) نوشته می‌شود و در حافظهٔ غیرفرار\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; margin-right: 4px; vertical-align: baseline\">[5]\u003C\u002Fspan> ذخیره می‌گردد. این برنامه یک حلقهٔ بی‌نهایت است که مدام مراحل «خواندن از حسگر → پردازش → ارسال به عملگر → انتظار کوتاه» را تکرار می‌کند. به این روش «برهنه‌فلزی»\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; margin-right: 4px; vertical-align: baseline\">[6]\u003C\u002Fspan> می‌گویند. سادگی این روش باعث می‌شود که دستگاه در کسری از میلی‌ثانیه به تغییرات واکنش نشان دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">آیندهٔ رایانه‌های مخفی: نانومترها و کاربردهای نوین\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>با پیشرفت فناوری ساخت تراشه‌ها در ابعاد نانومتری، رایانه‌های مخفی روزبه‌روز کوچک‌تر، کم‌مصرف‌تر و توانمندتر می‌شوند. پیش‌بینی می‌شود تا سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2030\u003C\u002Fspan>، بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">50\u003C\u002Fspan> میلیارد دستگاه از این نوع در سراسر جهان فعال باشند. کاربردهای جالب آینده عبارتند از:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul style=\"list-style-position: outside; padding-right: 18px\">\r\n \u003Cli>قرص‌های هوشمندی که پس از بلعیده شدن، اسیدیتهٔ معده را اندازه می‌گیرند و دارو را به صورت هدفمند آزاد می‌کنند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>پرده‌های هوشمندی که بر اساس شدت نور خورشید و دمای اتاق، به‌طور خودکار جمع یا باز می‌شوند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>قلم‌هایی که اشتباهات املایی را در لحظه تشخیص می‌دهند و با لرزش ملایم به کاربر هشدار می‌دهند.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">نکتهٔ پایانی:\u003C\u002Fstrong> رایانه‌های مخفی امروز در بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">98\u003C\u002Fspan> درصد وسایل الکترونیکی جدید به کار می‌روند. از ماشین‌حساب‌های جیبی گرفته تا ماهواره‌های فضایی، این تراشه‌های کوچک با اجرای برنامه‌های ساده اما کارآمد، زندگی روزمره را راحت‌تر، ایمن‌تر و هوشمندتر کرده‌اند. درک مفاهیم پایهٔ آنها نه تنها برای مهندسان، بلکه برای هر کاربری که می‌خواهد دنیای فناوری را بهتر بشناسد، ضروری است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; line-height: 1.6\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>[1]\u003C\u002Fstrong> RTOS مخفف «سیستم‌عامل بی‌درنگ» (Real-Time Operating System) است. سیستمی که تضمین می‌کند وظایف در بازهٔ زمانی مشخص و کوتاهی انجام شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>[2]\u003C\u002Fstrong> شتاب‌سنج (Accelerometer): حسگری که شتاب خطی و گرانش زمین را اندازه می‌گیرد و برای تشخیص حرکت و لرزش به کار می‌رود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>[3]\u003C\u002Fstrong> کنترل‌کننده تناسبی-انتگرالی-مشتق‌گیر (PID Controller): الگوریتم کنترلی که با ترکیب سه عبارت خطای لحظه‌ای، خطای انباشته شده و نرخ تغییر خطا، خروجی دقیقی تولید می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>[4]\u003C\u002Fstrong> حملهٔ منع سرویس توزیع‌شده (DDoS): نوعی حمله که در آن هزاران دستگاه آلوده همزمان به یک سرور درخواست ارسال می‌کنند و باعث از کار افتادن آن می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>[5]\u003C\u002Fstrong> حافظهٔ غیرفرار (Non-volatile memory): حافظه‌ای مانند فلش یا حافظهٔ فقط‌خواندنی (ROM) که اطلاعات را پس از قطع برق نگه می‌دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>[6]\u003C\u002Fstrong> برنامه‌نویسی برهنه‌فلزی (Bare-metal programming): نوشتن برنامه به صورت مستقیم روی سخت‌افزار بدون استفاده از هیچ سیستم‌عاملی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>معادل انگلیسی واژه‌های کلیدی:\u003C\u002Fstrong> رایانه مخفی (Hidden computer) — ریزشتابندهٔ جاسازی‌شده (Embedded microcontroller) — حسگر (Sensor) — عملگر (Actuator) — حافظهٔ غیرفرار (Non-volatile memory)\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"رایانه مخفی","کار و فناوری ششم آزمایشی"," پایه ششم","2026-04-21 16:51:54","2026-08-17 11:38:52","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1405\u002F02\u002F1","11:38 1405\u002F05\u002F26",{"tests":214,"papers":215,"files":216,"questions":217,"exams":218,"tutorials":219,"blogs":220},[],[],[],[],[],[],[221,230,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":222,"title":223,"cat":199,"pic":224,"up_date":225,"title_url":226,"url":227,"legacy_url":228,"cat_title":210,"update_jalali":229},12380,"وب جهانی: به همه وب‌سایت‌هایی که در اینترنت وجود دارند، می‌گویند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMpAArtaGYajsR2Xb0RBy_200.png","2026-09-13 10:52:45","وب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","1405\u002F06\u002F22",{"id":231,"title":232,"cat":199,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":210,"update_jalali":238},12033,"فناوری:  استفاده از علم و تجربه برای درست کردن یک چیز یا پیدا کردن یک راه‌حل که بتواند یک نیاز یا خواسته ما را برطرف کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUnZNixy4T7D4hbHQdeYm_200.png","2026-08-17 18:24:57","فناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","1405\u002F05\u002F26",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":210,"update_jalali":238},12034,"فناوری سخت: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک چیز فیزیکی و قابل لمس باشد، مثل یک وسیله یا ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezF1Ac0cZPOkT5lSVW7o_200.png","2026-08-17 18:21:41","فناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":210,"update_jalali":238},12035,"فناوری نرم: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک برنامه، روش یا راهکار باشد، نه یک وسیله فیزیکی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7osdfdT97zlnOzj9Ftrf_200.png","2026-08-17 18:18:49","فناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12035\u002Fفناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12035\u002Fفناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":210,"update_jalali":238},12036,"خلاقیت: یعنی از قوه تخیل خود استفاده کنیم و ایده‌های تازه و نو خلق کنیم تا بتوانیم مسائل مختلف زندگیمان را حل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOMK1buXry6FOOU28QSQ0_200.png","2026-08-17 18:16:00","خلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":210,"update_jalali":238},12037,"نوآوری: یعنی ایده‌های جدید و خلاقانه خود را عملی کنیم و یک محصول یا خدمت را برای اولین بار بسازیم یا آن را خیلی بهتر از قبل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWa5zWis1yzHNh28fgqk3_200.png","2026-08-17 18:13:26","نوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":210,"update_jalali":238},12038,"اختراع: یعنی برای اولین بار یک وسیله یا روش کاملاً جدید بسازیم که تا به حال وجود نداشته است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3kLRN85mzwSbfcdXKEPZ_200.png","2026-08-17 18:10:15","اختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":210,"update_jalali":238},12039,"محصول: به چیزی می‌گویند که در کارخانه یا توسط یک فرد ساخته می‌شود و ما می‌توانیم آن را بخریم و از آن استفاده کنیم، مثل تلویزیون یا دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAPhKhA9fedyLrTL62Y8C_200.png","2026-08-17 18:07:42","محصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":210,"update_jalali":238},12076,"تکامل فناوری: یعنی یک فناوری در طول زمان تغییر کند و پیشرفت نماید تا بهتر، قوی‌تر یا کارآمدتر شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F63tYXxHSZOsmfr3Wljd8_200.png","2026-08-17 18:05:14","تکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":210,"update_jalali":238},12077,"سنگ چخماق: نوعی سنگ سخت و تیز بوده که انسان‌های اولیه از آن برای درست کردن آتش یا ساخت ابزارهای تیز مثل تیغه استفاده می‌کردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXUXKcOvAHkDy2zjE9xTz_200.png","2026-08-17 18:02:47","سنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":210,"update_jalali":238},12078,"الهام گرفتن از طبیعت: یعنی وقتی دانشمندان و مخترعان به دقت به طبیعت، گیاهان و جانوران نگاه می‌کنند و از شکل، کار یا ویژگی آنها برای ساخت یک وسیله جدید ایده می‌گیرند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrpiYyAmwvcCjlKGMLHJi_200.png","2026-08-17 13:44:48","الهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":210,"update_jalali":238},12079,"آب‌گریزی: خاصیتی در برخی سطوح است که باعث می‌شود آب به شکل قطره روی آن بماند و داخل آن فرو نرود یا روی آن پخش نشود، مثل برگ نیلوفر آبی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoWcIwbgtFXOE2Xnlwzmk_200.png","2026-08-17 13:42:34","آبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی"]