[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-12090":193,"$fWImIrUJWYP-3rheufiiGQnFqvyD1AUiVwZuDo5DQamw":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},12090,61,0,14209,"حافظه اصلی (حافظه دائمی): جایی در رایانه است که اطلاعات، برنامه‌ها و فایل‌ها مثل عکس و متن، برای همیشه در آن ذخیره می‌شوند و با خاموش شدن رایانه پاک نمی‌شوند.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJFSEWG1BrWiOFpQT1CAN_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"حافظه اصلی دائمی در رایانه\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Cdiv style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">حافظه اصلی دائمی: جایی که داده‌ها برای همیشه در رایانه ماندگار می‌شوند\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">بررسی انواع حافظه‌های غیرفرار، نحوه ذخیره‌سازی ماندگار اطلاعات و تفاوت آن با حافظه موقت\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"seo-summary\" style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">در این مقاله می‌خوانیم که حافظه اصلی دائمی (حافظه غیرفرار) در رایانه چیست و چگونه اطلاعات، برنامه‌ها و فایل‌هایی مانند عکس و متن را بدون نیاز به برق نگهداری می‌کند. با انواع حافظه مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">HDD\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">SSD\u003C\u002Fspan> آشنا می‌شویم و دلیل ماندگاری اطلاعات پس از خاموش شدن سیستم را به زبانی ساده یاد می‌گیریم. همچنین تفاوت حافظه اصلی دائمی با حافظه موقت (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">RAM\u003C\u002Fspan>) و نقش آن در بوت شدن رایانه توضیح داده می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">حافظه اصلی دائمی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>درون هر رایانه شخصی، لپ‌تاپ یا حتی گوشی هوشمند، قطعه‌ای به نام \u003Cstrong style=\"color: #24292f\">حافظه اصلی دائمی\u003C\u002Fstrong> وجود دارد که گاهی به آن \u003Cstrong style=\"color: #24292f\">حافظه غیرفرار\u003C\u002Fstrong> نیز می‌گویند. وظیفه این حافظه، نگهداری اطلاعات، برنامه‌ها، فایل‌های عکس، متن، فیلم و هر نوع داده‌ای است که حتی پس از قطع شدن جریان برق نیز از بین نمی‌رود. در مقابل، حافظه موقت مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">RAM\u003C\u002Fspan> پس از خاموش شدن رایانه، همه اطلاعات خود را پاک می‌کند. مهم‌ترین ویژگی حافظه اصلی دائمی، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">"ماندگاری اطلاعات"\u003C\u002Fspan> بدون نیاز به تغذیه الکتریکی است. برای نمونه، وقتی یک عکس را روی رایانه ذخیره می‌کنید، در حافظه دائمی قرار می‌گیرد و حتی اگر سال‌ها رایانه خاموش بماند، آن عکس همچنان سالم باقی می‌ماند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"chip-example\" style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-bottom: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مثال عملی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>فرض کنید مشغول نوشتن یک گزارش در نرم‌افزار واژه‌پرداز هستید. تا زمانی که فایل را ذخیره نکرده‌اید، اطلاعات در حافظه موقت قرار دارد. با کلیک روی دکمه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">"ذخیره"\u003C\u002Fspan>، متن شما به حافظه اصلی دائمی منتقل می‌شود. پس از این کار، اگر برق برود و رایانه خاموش شود، هنگام روشن کردن مجدد، گزارش شما همچنان در جای خود موجود است. این ویژگی، حافظه دائمی را به بخش حیاتی رایانه تبدیل کرده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع حافظه‌های اصلی دائمی: از هارد دیسک تا حافظه حالت جامد\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در رایانه‌های امروزی، دو نوع اصلی حافظه دائمی استفاده می‌شود: \u003Cstrong style=\"color: #24292f\">هارد دیسک\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> و \u003Cstrong style=\"color: #24292f\">درایو حالت جامد\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>. هر کدام شیوه متفاوتی برای ذخیره‌سازی اطلاعات دارند. هارد دیسک‌ها از صفحات مغناطیسی در حال چرخش و هد خواندن\u002Fنوشتن استفاده می‌کنند، در حالی که درایوهای حالت جامد بر پایه تراشه‌های حافظه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">NAND\u003C\u002Fspan> ساخته شده‌اند و هیچ قطعه متحرکی ندارند. نوع دیگری به نام \u003Cstrong style=\"color: #24292f\">حافظه فقط خواندنی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> نیز وجود دارد که اطلاعات آن توسط سازنده رایانه نوشته می‌شود و کاربر معمولاً نمی‌تواند آن را تغییر دهد. از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">ROM\u003C\u002Fspan> برای ذخیره برنامه‌های راه‌انداز (مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">BIOS\u003C\u002Fspan>) استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه انواع حافظه اصلی دائمی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع حافظه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فناوری ساخت\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">سرعت خواندن\u002Fنوشتن\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">قابلیت بازنویسی توسط کاربر\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هارد دیسک (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">HDD\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مغناطیسی با صفحه‌های چرخان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">متوسط (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">80-160 MB\u002Fs\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">بله\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">درایو حالت جامد (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">SSD\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تراشه‌های \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">NAND Flash\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بسیار بالا (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">500-7000 MB\u002Fs\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">بله\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حافظه فقط خواندنی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">ROM\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تراشه غیرفرار با داده‌های ثابت\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">متغیر (معمولاً کم)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">خیر (تنها توسط سازنده)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تفاوت حافظه اصلی دائمی با حافظه موقت (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">RAM\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از مفاهیم پایه‌ای در علوم رایانه، تمایز بین حافظه دائمی و حافظه موقت است. حافظه موقت یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">RAM\u003C\u002Fspan>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> اطلاعات را تنها زمانی که برق وجود دارد نگهداری می‌کند. سرعت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">RAM\u003C\u002Fspan> بسیار بیشتر از حافظه دائمی است، اما پس از خاموشی همه چیز پاک می‌شود. در مقابل، حافظه اصلی دائمی کندتر است اما اطلاعات را برای سال‌ها بدون نیاز به برق حفظ می‌کند. رایانه برای اجرای برنامه‌ها، ابتدا آنها را از حافظه دائمی به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">RAM\u003C\u002Fspan> منتقل می‌کند تا پردازنده بتواند با سرعت بالا به داده‌ها دسترسی پیدا کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"formula-box\" style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"font-weight: bold\">نکته فرمولی:\u003C\u002Fstrong> زمان کل دسترسی به داده در رایانه به صورت زیر قابل تخمین است (برای درک بهتر رابطه):\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$T_{total} = T_{storage} + T_{RAM} + T_{CPU}$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nکه در آن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$T_{storage}$\u003C\u002Fspan> زمان خواندن از حافظه دائمی، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$T_{RAM}$\u003C\u002Fspan> زمان انتقال به حافظه موقت و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$T_{CPU}$\u003C\u002Fspan> زمان پردازش توسط پردازنده است. هرچه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$T_{storage}$\u003C\u002Fspan> کوچک‌تر باشد، رایانه سریع‌تر برنامه‌ها را باز می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربرد عملی: بوت شدن رایانه و نقش حافظه دائمی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از مهم‌ترین کاربردهای حافظه اصلی دائمی، فرآیند راه‌اندازی یا \u003Cstrong style=\"color: #24292f\">بوت شدن\u003C\u002Fstrong> رایانه است. هنگامی که دکمه روشن را فشار می‌دهید، پردازنده بلافاصله به دنبال دستورالعمل‌های اولیه در حافظه فقط خواندنی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">ROM\u003C\u002Fspan>) می‌گردد. این دستورالعمل‌ها که به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">"بوت‌لودر"\u003C\u002Fspan> معروف هستند، به پردازنده می‌گویند که چگونه سخت‌افزارها را بررسی کند و سپس سیستم عامل را از روی هارد دیسک یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">SSD\u003C\u002Fspan> (که هر دو از نوع حافظه دائمی هستند) بارگذاری کند. بدون حافظه دائمی، رایانه هر بار که خاموش می‌شد، تمام برنامه‌ها و سیستم عامل را از دست می‌داد و امکان استفاده دوباره وجود نداشت.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای یک دانش‌آموز دبیرستانی، مثال ساده‌تر این است: حافظه دائمی مانند یک \u003Cstrong style=\"color: #24292f\">کشوی بزرگ\u003C\u002Fstrong> در میز تحریر است که همه دفترها و کتاب‌ها را در خود نگهداری می‌کند، حتی وقتی چراغ اتاق خاموش می‌شود. حافظه موقت (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">RAM\u003C\u002Fspan>) نیز مانند روی میز است که فقط کتابی که در حال خواندن آن هستید روی آن قرار دارد و با خاموش شدن چراغ، شما آن کتاب را از روی میز برمی‌دارید (داده پاک می‌شود).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌های مفهومی درباره حافظه اصلی دائمی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"font-weight: bold\">پرسش ۱: آیا حافظه اصلی دائمی واقعاً برای همیشه اطلاعات را نگهداری می‌کند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: از نظر تئوری، بله. اما در عمل، حافظه‌های دائمی نیز طول عمر محدودی دارند. هارد دیسک‌های مکانیکی ممکن است پس از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> سال دچار نقص شوند. درایوهای حالت جامد تعداد محدودی دفعات نوشتن (حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1000\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10000\u003C\u002Fspan> بار بازنویسی برای هر سلول) دارند. با این حال، اگر رایانه خاموش باشد و حافظه سالم باشد، داده‌ها می‌توانند بیش از یک دهه باقی بمانند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"font-weight: bold\">پرسش ۲: چرا نمی‌توان از حافظه دائمی به جای حافظه موقت استفاده کرد؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: دلیل اصلی \u003Cstrong style=\"color: #24292f\">سرعت\u003C\u002Fstrong> است. حافظه دائمی حتی سریع‌ترین نوع آن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">NVMe SSD\u003C\u002Fspan>) هنوز چندین برابر کندتر از حافظه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">RAM\u003C\u002Fspan> است. پردازنده برای اجرای روان برنامه‌ها نیاز به دسترسی فوق‌العاده سریع دارد که فقط حافظه موقت می‌تواند فراهم کند. اگر از حافظه دائمی به جای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">RAM\u003C\u002Fspan> استفاده شود، رایانه بسیار کند عمل می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"font-weight: bold\">پرسش ۳: آیا حافظه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">USB Flash\u003C\u002Fspan> نیز نوعی حافظه اصلی دائمی محسوب می‌شود؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: بله. درایوهای فلش \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">USB\u003C\u002Fspan> دقیقاً از همان فناوری \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">NAND Flash\u003C\u002Fspan> استفاده می‌کنند که در درایوهای حالت جامد (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">SSD\u003C\u002Fspan>) به کار می‌رود. آنها نیز غیرفرار هستند و اطلاعات را بدون نیاز به برق نگهداری می‌کنند. تفاوت اصلی در رابط اتصال و سرعت کمتر آنها نسبت به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">SSD\u003C\u002Fspan>های داخلی است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv class=\"summary-box\" style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"font-weight: bold\">نکات اصلی مقاله\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>• حافظه اصلی دائمی (غیرفرار) اطلاعات را حتی پس از خاموش شدن رایانه حفظ می‌کند و شامل هارد دیسک، درایو حالت جامد و حافظه فقط خواندنی می‌شود.\u003Cbr>\r\n• هارد دیسک‌ها از صفحات مغناطیسی و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">SSD\u003C\u002Fspan>ها از تراشه‌های فلش استفاده می‌کنند؛ \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">SSD\u003C\u002Fspan>ها بسیار سریع‌تر و مقاوم‌تر هستند.\u003Cbr>\r\n• حافظه موقت (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">RAM\u003C\u002Fspan>) برخلاف حافظه دائمی برای نگهداری داده به برق نیاز دارد و سرعت بالاتری دارد.\u003Cbr>\r\n• فرآیند بوت شدن رایانه بدون حافظه دائمی امکان‌پذیر نیست، زیرا سیستم عامل و برنامه‌های راه‌انداز در آن ذخیره شده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">هارد دیسک\u003C\u002Fstrong> (Hard Disk Drive - HDD): وسیله ذخیره‌سازی مغناطیسی با صفحات چرخان که داده‌ها را به صورت نواحی مغناطیسی شده ذخیره می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">درایو حالت جامد\u003C\u002Fstrong> (Solid State Drive - SSD): حافظه مبتنی بر تراشه‌های NAND فلش بدون قطعات متحرک که سرعت خواندن و نوشتن بسیار بالایی دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">حافظه فقط خواندنی\u003C\u002Fstrong> (Read Only Memory - ROM): نوعی حافظه غیرفرار که محتویات آن توسط سازنده نوشته می‌شود و کاربر معمولاً نمی‌تواند آن را تغییر دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">حافظه دسترسی تصادفی\u003C\u002Fstrong> (Random Access Memory - RAM): حافظه موقت و بسیار سریع که داده‌های در حال پردازش را نگهداری می‌کند و با قطع برق پاک می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"حافظه اصلی (حافظه دائمی)","کار و فناوری ششم آزمایشی"," پایه ششم",413,"2026-04-20 15:28:56","2026-08-17 13:11:04","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1405\u002F01\u002F31","13:11 1405\u002F05\u002F26",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},12380,"وب جهانی: به همه وب‌سایت‌هایی که در اینترنت وجود دارند، می‌گویند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMpAArtaGYajsR2Xb0RBy_200.png","2026-09-13 10:52:45","وب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","1405\u002F06\u002F22",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":239},12033,"فناوری:  استفاده از علم و تجربه برای درست کردن یک چیز یا پیدا کردن یک راه‌حل که بتواند یک نیاز یا خواسته ما را برطرف کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUnZNixy4T7D4hbHQdeYm_200.png","2026-08-17 18:24:57","فناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","1405\u002F05\u002F26",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":211,"update_jalali":239},12034,"فناوری سخت: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک چیز فیزیکی و قابل لمس باشد، مثل یک وسیله یا ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezF1Ac0cZPOkT5lSVW7o_200.png","2026-08-17 18:21:41","فناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":211,"update_jalali":239},12035,"فناوری نرم: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک برنامه، روش یا راهکار باشد، نه یک وسیله فیزیکی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7osdfdT97zlnOzj9Ftrf_200.png","2026-08-17 18:18:49","فناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12035\u002Fفناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12035\u002Fفناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":211,"update_jalali":239},12036,"خلاقیت: یعنی از قوه تخیل خود استفاده کنیم و ایده‌های تازه و نو خلق کنیم تا بتوانیم مسائل مختلف زندگیمان را حل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOMK1buXry6FOOU28QSQ0_200.png","2026-08-17 18:16:00","خلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":211,"update_jalali":239},12037,"نوآوری: یعنی ایده‌های جدید و خلاقانه خود را عملی کنیم و یک محصول یا خدمت را برای اولین بار بسازیم یا آن را خیلی بهتر از قبل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWa5zWis1yzHNh28fgqk3_200.png","2026-08-17 18:13:26","نوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":211,"update_jalali":239},12038,"اختراع: یعنی برای اولین بار یک وسیله یا روش کاملاً جدید بسازیم که تا به حال وجود نداشته است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3kLRN85mzwSbfcdXKEPZ_200.png","2026-08-17 18:10:15","اختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":211,"update_jalali":239},12039,"محصول: به چیزی می‌گویند که در کارخانه یا توسط یک فرد ساخته می‌شود و ما می‌توانیم آن را بخریم و از آن استفاده کنیم، مثل تلویزیون یا دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAPhKhA9fedyLrTL62Y8C_200.png","2026-08-17 18:07:42","محصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":211,"update_jalali":239},12076,"تکامل فناوری: یعنی یک فناوری در طول زمان تغییر کند و پیشرفت نماید تا بهتر، قوی‌تر یا کارآمدتر شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F63tYXxHSZOsmfr3Wljd8_200.png","2026-08-17 18:05:14","تکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":211,"update_jalali":239},12077,"سنگ چخماق: نوعی سنگ سخت و تیز بوده که انسان‌های اولیه از آن برای درست کردن آتش یا ساخت ابزارهای تیز مثل تیغه استفاده می‌کردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXUXKcOvAHkDy2zjE9xTz_200.png","2026-08-17 18:02:47","سنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":211,"update_jalali":239},12078,"الهام گرفتن از طبیعت: یعنی وقتی دانشمندان و مخترعان به دقت به طبیعت، گیاهان و جانوران نگاه می‌کنند و از شکل، کار یا ویژگی آنها برای ساخت یک وسیله جدید ایده می‌گیرند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrpiYyAmwvcCjlKGMLHJi_200.png","2026-08-17 13:44:48","الهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":211,"update_jalali":239},12079,"آب‌گریزی: خاصیتی در برخی سطوح است که باعث می‌شود آب به شکل قطره روی آن بماند و داخل آن فرو نرود یا روی آن پخش نشود، مثل برگ نیلوفر آبی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoWcIwbgtFXOE2Xnlwzmk_200.png","2026-08-17 13:42:34","آبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی"]