[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-12085":193,"$fVANpxgHeja8j8vbTYKR-Z8Fng5gacypNpIFNFo44Er0":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},12085,61,0,14209,"سواد دیجیتال: امروزه به معنی توانایی استفاده درست و هوشمندانه از همه وسایل دیجیتال مثل رایانه، تبلت، گوشی هوشمند، اینترنت و نرم‌افزارهاست.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FxXoISVL9mos0hNH6jOzK_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"سواد دیجیتال: توانایی استفاده درست و هوشمندانه از فناوری\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">سواد دیجیتال: کلید استفادهٔ هوشمندانه از دنیای فناوری\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">مفاهیم پایه، کاربردهای عملی، چالش‌ها و راهکارهایی برای زندگی دیجیتال\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">خلاصه\u003C\u002Fstrong> — سواد دیجیتال امروزه فراتر از روشن کردن رایانه یا گوشی هوشمند است. این توانایی شامل جستجوی مؤثر اطلاعات، ارزیابی اعتبار محتوا، حفظ امنیت حریم خصوصی[\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>]، و استفادهٔ اخلاقی از ابزارهای دیجیتال[\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan>] می‌شود. در این مقاله یاد می‌گیرید چگونه از وسایل دیجیتال به شیوه‌ای هوشمندانه و مسئولانه استفاده کنید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مهارت‌های هفت‌گانهٔ سواد دیجیتال\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>سواد دیجیتال از هفت مهارت اصلی تشکیل شده است که به شما کمک می‌کند در محیط‌های دیجیتال کارآمدتر عمل کنید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">مثال عملی\u003C\u002Fstrong> — فرض کنید می‌خواهید یک مقالهٔ علمی برای پروژهٔ مدرسه پیدا کنید. یک کاربر با سواد دیجیتال، به جای تایپ کردن کل سوال، از عملگرهای جستجو مانند \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">" " (علامت نقل قول)\u003C\u002Fspan> برای جستجوی عبارت دقیق و \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">site:edu\u003C\u002Fspan> برای محدود کردن به وب‌سایت‌های آموزشی استفاده می‌کند. سپس نتایج را از نظر تاریخ به‌روزرسانی و اعتبار نویسنده بررسی می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cul style=\"list-style-position: outside; padding-right: 18px\">\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>مهارت فنی\u003C\u002Fstrong> — توانایی کار با سخت‌افزار و نرم‌افزارهای پایه (روشن کردن، نصب برنامه، ذخیره‌سازی فایل).\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>مهارت اطلاعاتی\u003C\u002Fstrong> — جستجو، ارزیابی و سازماندهی داده‌ها. برای مثال می‌توان حجم داده را با فرمول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$1 \\text{ گیگابایت} = 1024 \\text{ مگابایت}$\u003C\u002Fspan> درک کرد.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>مهارت ارتباطی\u003C\u002Fstrong> — ارسال پیام مناسب، رعایت نِتiquette[\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3\u003C\u002Fspan>] و همکاری آنلاین.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>مهارت تولید محتوا\u003C\u002Fstrong> — ساخت متن، تصویر، ویدئو یا صدا با ابزارهای دیجیتال.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>مهارت امنیتی\u003C\u002Fstrong> — تشخیص کلاهبرداری‌های اینترنتی، ساخت رمزهای قوی و محافظت از اطلاعات شخصی.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>مهارت حل مسئله\u003C\u002Fstrong> — عیب‌یابی سادهٔ دستگاه‌ها و یافتن راه‌حل در انجمن‌های پشتیبانی.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>مهارت تفکر انتقادی\u003C\u002Fstrong> — تشخیص اخبار جعلی از واقعی و مقایسهٔ منابع مختلف.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه رفتار دیجیتال آگاهانه در برابر ناآگاهانه\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رفتار\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">کاربر با سواد دیجیتال\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">کاربر بدون سواد دیجیتال\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دریافت ایمیل مشکوک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بررسی فرستنده و لینک‌ها، سپس حذف\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کلیک روی لینک و وارد کردن اطلاعات\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جستجوی علمی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">استفاده از عملگرها و پایگاه‌های معتبر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تایپ جملهٔ کامل در گوگل\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ارزیابی اعتبار اطلاعات در اینترنت\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از چالش‌های اصلی دنیای دیجیتال، حجم بالای اطلاعات نادرست است. برای ارزیابی یک وب‌سایت یا خبر می‌توانید از روش اختصاری \u003Cstrong>«CRAAP»\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan> استفاده کنید که شامل پنج معیار است: قدمت (Currency)، ارتباط (Relevance)، اعتبار (Authority)، دقت (Accuracy) و هدف (Purpose). برای نمونه، اگر خبری ادعا کند «مصرف روزانهٔ \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$2$\u003C\u002Fspan> لیتر آب خطرناک است»، ابتدا منبع را بررسی کنید: آیا نویسنده متخصص تغذیه است؟ تاریخ انتشار چه زمانی است؟ آیا منبع دیگری این ادعا را تأیید می‌کند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته فنی — رمزنگاری ساده\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nبرای درک مفهوم امنیت اطلاعات، می‌توانید با فرمول تبدیل متن ساده به رمز آشنا شوید. یک روش ساده، جابجایی حروف با کلید عددی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$C = (P + K) \\mod 26$\u003C\u002Fspan> است که در آن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$C$\u003C\u002Fspan> حرف رمز شده، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$P$\u003C\u002Fspan> حرف اصلی و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$K$\u003C\u002Fspan> کلید رمز است. هرچند روش‌های امروزی بسیار پیچیده‌ترند، اما همین مثال ساده نشان می‌دهد که چگونه ریاضیات در امنیت دیجیتال نقش دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مثال عینی: مدیریت زمان در شبکه‌های اجتماعی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید روزانه به طور متوسط \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$2.5$\u003C\u002Fspan> ساعت در اینستاگرام و تلگرام می‌گذرانید. در یک سال (۳۶۵ روز) این مقدار برابر است با:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$2.5 \\times 365 = 912.5 \\text{ ساعت}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>که تقریباً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$38$\u003C\u002Fspan> روز کامل را شامل می‌شود. یک فرد با سواد دیجیتال از برنامه‌های ردیاب زمان استفاده می‌کند و برای خود محدودیت هوشمندانه تعیین می‌کند، مثلاً حداکثر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$45$\u003C\u002Fspan> دقیقه در روز. فرمول صرفه‌جویی زمانی در یک ماه (۳۰ روز) به صورت زیر است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(2.5 - 0.75) \\times 30 = 52.5 \\text{ ساعت}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این زمان آزادشده را می‌توان به یادگیری مهارت جدید، ورزش یا مطالعه اختصاص داد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌های مفهومی سواد دیجیتال\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. چرا حتی با داشتن فیلترشکن، باز هم باید مراقب اطلاعات شخصی خود باشیم؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: فیلترشکن فقط محدودیت‌های جغرافیایی را دور می‌زند، اما داده‌های ارسالی شما (مانند رمز عبور یا پیام‌های خصوصی) ممکن است توسط همان سرویس فیلترشکن ثبت شود. یک کاربر با سواد دیجیتال از ارتباطات رمزنگاری شده (HTTPS) استفاده می‌کند و به هر فیلترشکنی اعتماد نمی‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. چگونه می‌توان یک خبر جعلی را با فرمول تشخیص داد؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: خبر جعلی معمولاً احساسات قوی (خشم یا ترس) برمی‌انگیزد، منبع مشخصی ندارد یا تاریخ انتشار آن قدیمی است. می‌توانید یک «شاخص اعتبار» ساده تعریف کنید: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\text{اعتبار} = \\frac{\\text{تعداد منابع معتبر پشتیبان}}{\\text{تعداد منابع مخالف} + 1} $\u003C\u002Fspan>. هرچه این نسبت به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$1$\u003C\u002Fspan> نزدیک‌تر باشد، خبر قابل‌اعتمادتر است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. آیا استفاده از هوش مصنوعی[\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5\u003C\u002Fspan>] برای انجام تکالیف مدرسه، مصداق تقلب است یا سواد دیجیتال؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پاسخ: بستگی به نحوهٔ استفاده دارد. اگر از هوش مصنوعی برای درک بهتر مطلب، تولید ایده یا ویرایش نوشته کمک بگیرید، نشانهٔ سواد دیجیتال است. اما اگر بدون هیچ تغییری خروجی آن را تحویل دهید و فرایند یادگیری را نادیده بگیرید، غیراخلاقی محسوب می‌شود. یک فرد باسواد دیجیتال، محدودیت‌های هوش مصنوعی را می‌شناسد و از آن به عنوان ابزار کمکی استفاده می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">نکات پایانی\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nسواد دیجیتال یک سفر مادام‌العمر است نه یک مقصد. هر روز فناوری‌های جدیدی ظهور می‌کنند و شما باید آمادهٔ یادگیری باشید. از همین امروز شروع کنید: تنظیمات حریم خصوصی حساب‌های خود را بررسی کنید، یک رمز عبور قوی بسازید و قبل از به اشتراک گذاشتن یک خبر، منبع آن را ارزیابی نمایید. به یاد داشته باشید که توانایی استفادهٔ هوشمندانه از وسایل دیجیتال، شما را در مدرسه، دانشگاه و آیندهٔ شغلی موفق‌تر خواهد کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>حریم خصوصی (Privacy)\u003C\u002Fstrong> — حق کنترل اطلاعات شخصی و نحوهٔ جمع‌آوری، ذخیره و به اشتراک‌گذاری آن در فضای دیجیتال.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ابزارهای دیجیتال (Digital tools)\u003C\u002Fstrong> — کلیهٔ وسایل الکترونیکی شامل رایانه، تبلت، گوشی هوشمند، چاپگر سه‌بعدی، دوربین دیجیتال و نرم‌افزارهای مرتبط.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نِتiquette (Netiquette)\u003C\u002Fstrong> — مخفف Network + Etiquette، به معنی مجموعه قوانین رفتاری مناسب در محیط‌های آنلاین مانند احترام به دیگران، استفاده نکردن از حروف بزرگ به عنوان فریاد زدن و پاسخ به موقع به پیام‌ها.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>CRAAP\u003C\u002Fstrong> — روش ارزیابی اطلاعات شامل پنج معیار: قدمت (Currency)، ارتباط (Relevance)، اعتبار (Authority)، دقت (Accuracy) و هدف (Purpose). این روش توسط کتابداران دانشگاه ایالتی کالیفرنیا معرفی شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>هوش مصنوعی (Artificial Intelligence)\u003C\u002Fstrong> — شاخه‌ای از علوم رایانه که به ساخت ماشین‌ها و نرم‌افزارهای هوشمند capable of انجام کارهایی که معمولاً به هوش انسانی نیاز دارد (مانند یادگیری، استدلال و تصمیم‌گیری) می‌پردازد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"سواد دیجیتال","کار و فناوری ششم آزمایشی"," پایه ششم",159,"2026-04-20 14:32:21","2026-08-17 13:23:21","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1405\u002F01\u002F31","13:23 1405\u002F05\u002F26",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},12380,"وب جهانی: به همه وب‌سایت‌هایی که در اینترنت وجود دارند، می‌گویند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMpAArtaGYajsR2Xb0RBy_200.png","2026-09-13 10:52:45","وب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","1405\u002F06\u002F22",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":239},12033,"فناوری:  استفاده از علم و تجربه برای درست کردن یک چیز یا پیدا کردن یک راه‌حل که بتواند یک نیاز یا خواسته ما را برطرف کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUnZNixy4T7D4hbHQdeYm_200.png","2026-08-17 18:24:57","فناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","1405\u002F05\u002F26",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":211,"update_jalali":239},12034,"فناوری سخت: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک چیز فیزیکی و قابل لمس باشد، مثل یک وسیله یا ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezF1Ac0cZPOkT5lSVW7o_200.png","2026-08-17 18:21:41","فناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":211,"update_jalali":239},12035,"فناوری نرم: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک برنامه، روش یا راهکار باشد، نه یک وسیله فیزیکی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7osdfdT97zlnOzj9Ftrf_200.png","2026-08-17 18:18:49","فناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12035\u002Fفناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12035\u002Fفناوری-نرم-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-برنامه-روش-یا-راهکار-باشد-نه-یک-وسیله-فیزیکی",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":211,"update_jalali":239},12036,"خلاقیت: یعنی از قوه تخیل خود استفاده کنیم و ایده‌های تازه و نو خلق کنیم تا بتوانیم مسائل مختلف زندگیمان را حل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOMK1buXry6FOOU28QSQ0_200.png","2026-08-17 18:16:00","خلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":211,"update_jalali":239},12037,"نوآوری: یعنی ایده‌های جدید و خلاقانه خود را عملی کنیم و یک محصول یا خدمت را برای اولین بار بسازیم یا آن را خیلی بهتر از قبل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWa5zWis1yzHNh28fgqk3_200.png","2026-08-17 18:13:26","نوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":211,"update_jalali":239},12038,"اختراع: یعنی برای اولین بار یک وسیله یا روش کاملاً جدید بسازیم که تا به حال وجود نداشته است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3kLRN85mzwSbfcdXKEPZ_200.png","2026-08-17 18:10:15","اختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":211,"update_jalali":239},12039,"محصول: به چیزی می‌گویند که در کارخانه یا توسط یک فرد ساخته می‌شود و ما می‌توانیم آن را بخریم و از آن استفاده کنیم، مثل تلویزیون یا دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAPhKhA9fedyLrTL62Y8C_200.png","2026-08-17 18:07:42","محصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":211,"update_jalali":239},12076,"تکامل فناوری: یعنی یک فناوری در طول زمان تغییر کند و پیشرفت نماید تا بهتر، قوی‌تر یا کارآمدتر شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F63tYXxHSZOsmfr3Wljd8_200.png","2026-08-17 18:05:14","تکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":211,"update_jalali":239},12077,"سنگ چخماق: نوعی سنگ سخت و تیز بوده که انسان‌های اولیه از آن برای درست کردن آتش یا ساخت ابزارهای تیز مثل تیغه استفاده می‌کردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXUXKcOvAHkDy2zjE9xTz_200.png","2026-08-17 18:02:47","سنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":211,"update_jalali":239},12078,"الهام گرفتن از طبیعت: یعنی وقتی دانشمندان و مخترعان به دقت به طبیعت، گیاهان و جانوران نگاه می‌کنند و از شکل، کار یا ویژگی آنها برای ساخت یک وسیله جدید ایده می‌گیرند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrpiYyAmwvcCjlKGMLHJi_200.png","2026-08-17 13:44:48","الهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":211,"update_jalali":239},12079,"آب‌گریزی: خاصیتی در برخی سطوح است که باعث می‌شود آب به شکل قطره روی آن بماند و داخل آن فرو نرود یا روی آن پخش نشود، مثل برگ نیلوفر آبی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoWcIwbgtFXOE2Xnlwzmk_200.png","2026-08-17 13:42:34","آبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی"]