[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-12035":193,"$f6fyi4ea0FMFpxlqROTDOeEnSA-nPBKaZ-4FN9e9rpnc":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},12035,61,0,14209,"فناوری نرم: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک برنامه، روش یا راهکار باشد، نه یک وسیله فیزیکی.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7osdfdT97zlnOzj9Ftrf_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"فناوری نرم: راهکارهای غیرفیزیکی برای حل مسئله\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">فناوری نرم: وقتی راه‌حل یک مسئله، برنامه یا روش است، نه یک ابزار فیزیکی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">بررسی تفاوت فناوری سخت و نرم، نقش الگوریتم‌ها، پروتکل‌ها و روش‌های مدیریتی در حل چالش‌های روزمره و صنعتی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">خلاصهٔ مقاله:\u003C\u002Fstrong> فناوری نرم شامل برنامه‌ها، روش‌ها، پروتکل‌ها[1] و الگوریتم‌هایی است که بدون نیاز به سخت‌افزار فیزیکی، مسائل را حل می‌کنند. در این مقاله با مثال‌هایی از مدیریت ترافیک، نرم‌افزارهای آموزشی، روش‌های بهینه‌سازی در زنجیره تأمین و پروتکل‌های اینترنتی، نقش فناوری نرم را بررسی می‌کنیم. همچنین تفاوت آن با فناوری سخت (سخت‌افزار) را در قالب جدول مقایسه خواهیم دید و با چالش‌های مفهومی مانند مرز میان این دو و محدودیت‌های فناوری نرم آشنا می‌شویم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۱. فناوری سخت در برابر فناوری نرم: دو روی یک سکه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>وقتی صحبت از فناوری می‌شود، بسیاری از ما بلافاصله به رایانه، گوشی هوشمند، ربات یا ماشین‌آلات صنعتی فکر می‌کنیم. این موارد مصادیق \u003Cstrong>فناوری سخت\u003C\u002Fstrong> (Hard Technology) هستند؛ یعنی ابزارها و دستگاه‌های فیزیکی که با مواد خام ساخته می‌شوند. اما نوع دیگری از فناوری به نام \u003Cstrong>فناوری نرم\u003C\u002Fstrong> (Soft Technology) وجود دارد که محصول آن یک شیء ملموس نیست، بلکه یک \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">برنامهٔ عملیاتی، روش انجام کار، الگوریتم یا پروتکل ارتباطی\u003C\u002Fspan> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای مثال، یک چراغ راهنمایی (دستگاه فیزیکی) یک فناوری سخت محسوب می‌شود، اما الگوریتمی که زمان سبز و قرمز شدن چراغ‌ها را بر اساس حجم ترافیک تعیین می‌کند، یک فناوری نرم است. در حقیقت، فناوری نرم مغز متفکر پشت صحنهٔ بسیاری از سیستم‌های فیزیکی به شمار می‌رود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۲. جدول مقایسه: فناوری سخت در مقابل فناوری نرم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه فناوری سخت و نرم\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فناوری سخت (مثال)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فناوری نرم (مثال)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">محصول نهایی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دستگاه، ماشین، سخت‌افزار فیزیکی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">روش، الگوریتم، نرم‌افزار، پروتکل\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قابلیت لمس فیزیکی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دارد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ندارد\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیاز به مواد اولیه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بله (فلز، پلاستیک، سیلیکون و ...)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خیر (فقط داده و دانش)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نمونهٔ روزمره\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خودرو، یخچال، تلفن همراه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دستور پخت غذا، الگوریتم جستجوی گوگل، قوانین راهنمایی و رانندگی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۳. مثال‌های عینی: از ترافیک شهری تا بیمارستان\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید شهری با ترافیک سنگین را. خرید \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۰۰\u003C\u002Fspan> دستگاه چراغ راهنمایی جدید (فناوری سخت) مشکل را حل نمی‌کند، اما طراحی یک \u003Cstrong>سیستم هوشمند زمان‌بندی چراغ‌ها\u003C\u002Fstrong> بر اساس الگوریتمی که تراکم خودروها را در لحظه می‌سنجد (فناوری نرم) می‌تواند میانگین زمان سفر را تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۳۰\u003C\u002Fspan> درصد کاهش دهد. چنین سیستمی نیاز به حسگرهایی (سخت‌افزاری) دارد، اما ارزش اصلی آن در نرم‌افزار و روش تصمیم‌گیری نهفته است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مثال دیگر: در یک بیمارستان، خرید تخت‌های بیشتر (سخت‌افزار) بدون یک \u003Cstrong>روش نوبت‌دهی و اولویت‌بندی بیماران\u003C\u002Fstrong> (نرم‌افزار سازمانی) منجر به بینظمی می‌شود. فناوری نرم در قالب برنامهٔ مدیریت پذیرش، زمان انتظار را کاهش می‌دهد و از منابع بهینه استفاده می‌کند. حتی یک برگهٔ ساده شامل فهرست کارهای روزانه (که یک «روش» است) نوعی فناوری نرم محسوب می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">نکتهٔ ریاضی:\u003C\u002Fstrong> در بهینه‌سازی ترافیک، از رابطهٔ زیر برای تخمین زمان سفر میانگین (\u003Cspan dir=\"ltr\">T\u003C\u002Fspan>) بر اساس تعداد خودروها (\u003Cspan dir=\"ltr\">N\u003C\u002Fspan>) و ظرفیت جاده (\u003Cspan dir=\"ltr\">C\u003C\u002Fspan>) استفاده می‌شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$T = T_0 \\times \\left(1 + \\left(\\frac{N}{C}\\right)^2\\right)$\u003C\u002Fspan> که در آن \u003Cspan dir=\"ltr\">$T_0$\u003C\u002Fspan> زمان سفر در شرایط آزاد است. فناوری نرم با کاهش نسبت \u003Cspan dir=\"ltr\">$\\frac{N}{C}$\u003C\u002Fspan> از طریق مدیریت هوشمند، زمان \u003Cspan dir=\"ltr\">$T$\u003C\u002Fspan> را کاهش می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۴. کاربرد عملی در مدیریت زنجیرهٔ تأمین و لجستیک\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از موفق‌ترین نمونه‌های فناوری نرم، سیستم‌های \u003Cstrong>برنامه‌ریزی نیازمندی مواد\u003C\u002Fstrong> (MRP)[2] و \u003Cstrong>برنامه‌ریزی منابع سازمان\u003C\u002Fstrong> (ERP)[3] هستند. این سیستم‌ها هیچ قطعهٔ فیزیکی جدیدی به کارخانه اضافه نمی‌کنند، اما با ارائهٔ روشی برای هماهنگی سفارش‌ها، موجودی انبار و زمان تحویل، ضایعات را کاهش و بهره‌وری را افزایش می‌دهند. برای یک شرکت پوشاک، استفاده از چنین نرم‌افزاری می‌تواند موجودی انبار را تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۲۵\u003C\u002Fspan> درصد کاهش دهد بدون آنکه فروش کم شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در سطح ساده‌تر، یک برنامهٔ هفتگی برای خرید مواد غذایی (که در خانه روی تخته یا گوشی موبایل نوشته می‌شود) نیز یک فناوری نرم شخصی است؛ چراکه از هدررفت مواد و خرید اضافی جلوگیری می‌کند. پس فناوری نرم فقط مختص شرکت‌های بزرگ نیست، بلکه در زندگی روزمره هر فردی وجود دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۵. چالش‌های مفهومی (سه پرسش و پاسخ)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">پرسش ۱: آیا نرم‌افزارهای کامپیوتری که روی دیسک ذخیره می‌شوند، فناوری نرم هستند یا سخت؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: خود دیسک (مانند دیسک سخت یا فلش مموری) یک فناوری سخت فیزیکی است، اما داده‌ها و کدهای برنامه که روی آن ذخیره شده‌اند، مصداق فناوری نرم هستند. در واقع، فناوری نرم به \u003Cstrong>اطلاعات و روش\u003C\u002Fstrong> اشاره دارد، نه به رسانهٔ ذخیره‌سازی. به همین دلیل می‌توان یک نرم‌افزار را از رایانه‌ای به رایانهٔ دیگر کپی کرد بدون آنکه سخت‌افزار جدیدی ساخته شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">پرسش ۲: آیا هر روشی می‌تواند «فناوری نرم» نامیده شود؟ فرق آن با یک عادت ساده چیست؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: خیر. فناوری نرم باید یک \u003Cstrong>راهکار نظام‌یافته و قابل تکرار\u003C\u002Fstrong> برای حل مسئله باشد که می‌توان آن را به دیگران آموزش داد و مستند کرد. مثلاً «روش گام‌به‌گام برای بستن بند کفش» یک فناوری نرم است، اما «عادت به گره زدن سفت بند کفش» یک رفتار شخصی است مگر اینکه به روشی مستند تبدیل شود. همچنین فناوری نرم معمولاً حاصل تفکر مهندسی یا مدیریتی است و هدف آن بهبود کارایی یا کاهش هزینه است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">پرسش ۳: مرز میان فناوری سخت و نرم کجاست؟ مثلاً یک ربات که با نرم‌افزار کنترل می‌شود.\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nپاسخ: در بسیاری از سیستم‌های مدرن، فناوری سخت و نرم در هم تنیده شده‌اند. مرز زمانی مشخص می‌شود که بپرسیم: «اگر سخت‌افزار را برداریم، آیا راهکار همچنان معنا دارد؟» برای یک ربات صنعتی، بدنه و موتورها (سخت) بدون نرم‌افزار کنترلی فقط یک تودهٔ فلز بی‌حرکت هستند. از سوی دیگر، نرم‌افزار کنترل بدون سخت‌افزار نیز قابل اجرا نیست. بنابراین این دو مکمل یکدیگرند، اما از نظر مفهومی، \u003Cstrong>الگوریتم حرکت ربات\u003C\u002Fstrong> فناوری نرم و \u003Cstrong>قطعات فیزیکی ربات\u003C\u002Fstrong> فناوری سخت محسوب می‌شوند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">۶. محدودیت‌ها و وابستگی‌های فناوری نرم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فناوری نرم هرچند قدرتمند است، اما بدون زیرساخت مناسب نمی‌تواند عمل کند. برای اجرای یک الگوریتم پیچیده، نیاز به سخت‌افزار (پردازنده، حافظه، شبکه) داریم. همچنین برخی مسائل ذاتاً فیزیکی هستند و با روش یا برنامه قابل حل نیستند؛ مثلاً نمی‌توان با بهترین الگوریتم، پلی را بدون مصالح ساختمانی ساخت. از سوی دیگر، فناوری نرم در برابر خطای انسانی آسیب‌پذیر است: یک روش عالی اگر به درستی آموزش داده نشود یا کارکنان از آن پیروی نکنند، بی‌اثر خواهد بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای مقابله با این چالش، مهندسان نرم‌افزار و مدیران سیستم از \u003Cstrong>پروتکل‌های مستند\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>برنامه‌های آموزشی\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>چرخه‌های بازخورد\u003C\u002Fstrong> استفاده می‌کنند. در حقیقت، بهبود فناوری نرم خود یک فرایند تکرارشونده (تکاملی) است که به آن \u003Cstrong>بهبود فرایند\u003C\u002Fstrong> (Process Improvement) می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">نکات پایانی:\u003C\u002Fstrong> فناوری نرم در عصر اطلاعات نقش کلیدی دارد. از الگوریتم‌های پیشنهاد فیلم در سکوهای نمایش ویدیو گرفته تا روش‌های تشخیص بیماری بر پایهٔ داده، همگی نمونه‌هایی از حل مسئله بدون ساخت قطعهٔ فیزیکی جدید هستند. دانش‌آموزان دبیرستانی با یادگیری اصول الگوریتم‌نویسی، طراحی فرایند و مدیریت داده می‌توانند خالق فناوری‌های نرم تأثیرگذاری باشند؛ چراکه این حوزه بیش از هر چیز به خلاقیت و تفکر منطقی نیاز دارد، نه به تجهیزات گران‌قیمت آزمایشگاهی.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f9fafb; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; color: #4b5563; font-size: 13px; padding: 8px 14px\">\u003Cstrong>معادل انگلیسی واژه‌ها و اختصارات:\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n[1] \u003Cstrong>پروتکل (Protocol)\u003C\u002Fstrong>: مجموعه قوانین و قراردادهای ارتباطی که نحوهٔ تبادل داده بین سیستم‌ها را مشخص می‌کند. معادل انگلیسی: Protocol.\u003Cbr>\r\n[2] \u003Cstrong>برنامه‌ریزی نیازمندی مواد (MRP)\u003C\u002Fstrong>: روشی محاسباتی برای تعیین زمان و مقدار سفارش مواد اولیه به منظور تولید محصول نهایی. معادل انگلیسی: Material Requirements Planning.\u003Cbr>\r\n[3] \u003Cstrong>برنامه‌ریزی منابع سازمان (ERP)\u003C\u002Fstrong>: سیستم نرم‌افزاری یکپارچه برای مدیریت همهٔ منابع یک سازمان شامل مالی، انسانی، تولید و توزیع. معادل انگلیسی: Enterprise Resource Planning.\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>فناوری سخت (Hard Technology)\u003C\u002Fstrong>: به ابزارها، ماشین‌آلات و تجهیزات فیزیکی گفته می‌شود. معادل انگلیسی: Hard Technology.\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>فناوری نرم (Soft Technology)\u003C\u002Fstrong>: به روش‌ها، الگوریتم‌ها، نرم‌افزارها و پروتکل‌های غیرفیزیکی حل مسئله گفته می‌شود. معادل انگلیسی: Soft Technology.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"فناوری نرم","کار و فناوری ششم آزمایشی"," پایه ششم",213,"2026-04-19 18:38:05","2026-08-17 18:18:49","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1405\u002F01\u002F30","18:18 1405\u002F05\u002F26",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},12380,"وب جهانی: به همه وب‌سایت‌هایی که در اینترنت وجود دارند، می‌گویند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMpAArtaGYajsR2Xb0RBy_200.png","2026-09-13 10:52:45","وب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12380\u002Fوب-جهانی-به-همه-وبسایتهایی-که-در-اینترنت-وجود-دارند-میگویند","1405\u002F06\u002F22",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":239},12033,"فناوری:  استفاده از علم و تجربه برای درست کردن یک چیز یا پیدا کردن یک راه‌حل که بتواند یک نیاز یا خواسته ما را برطرف کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUnZNixy4T7D4hbHQdeYm_200.png","2026-08-17 18:24:57","فناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12033\u002Fفناوری-استفاده-از-علم-و-تجربه-برای-درست-کردن-یک-چیز-یا-پیدا-کردن-یک-راهحل-که-بتواند-یک-نیاز-یا-خواسته-ما-را-برطرف-کند","1405\u002F05\u002F26",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":211,"update_jalali":239},12034,"فناوری سخت: وقتی برای حل یک مشکل، جواب ما یک چیز فیزیکی و قابل لمس باشد، مثل یک وسیله یا ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezF1Ac0cZPOkT5lSVW7o_200.png","2026-08-17 18:21:41","فناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12034\u002Fفناوری-سخت-وقتی-برای-حل-یک-مشکل-جواب-ما-یک-چیز-فیزیکی-و-قابل-لمس-باشد-مثل-یک-وسیله-یا-ابزار",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":211,"update_jalali":239},12036,"خلاقیت: یعنی از قوه تخیل خود استفاده کنیم و ایده‌های تازه و نو خلق کنیم تا بتوانیم مسائل مختلف زندگیمان را حل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOMK1buXry6FOOU28QSQ0_200.png","2026-08-17 18:16:00","خلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12036\u002Fخلاقیت-یعنی-از-قوه-تخیل-خود-استفاده-کنیم-و-ایدههای-تازه-و-نو-خلق-کنیم-تا-بتوانیم-مسائل-مختلف-زندگیمان-را-حل-کنیم",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":211,"update_jalali":239},12037,"نوآوری: یعنی ایده‌های جدید و خلاقانه خود را عملی کنیم و یک محصول یا خدمت را برای اولین بار بسازیم یا آن را خیلی بهتر از قبل کنیم.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWa5zWis1yzHNh28fgqk3_200.png","2026-08-17 18:13:26","نوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12037\u002Fنوآوری-یعنی-ایدههای-جدید-و-خلاقانه-خود-را-عملی-کنیم-و-یک-محصول-یا-خدمت-را-برای-اولین-بار-بسازیم-یا-آن-را-خیلی-بهتر-از-قبل-کنیم",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":211,"update_jalali":239},12038,"اختراع: یعنی برای اولین بار یک وسیله یا روش کاملاً جدید بسازیم که تا به حال وجود نداشته است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3kLRN85mzwSbfcdXKEPZ_200.png","2026-08-17 18:10:15","اختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12038\u002Fاختراع-یعنی-برای-اولین-بار-یک-وسیله-یا-روش-کاملا-جدید-بسازیم-که-تا-به-حال-وجود-نداشته-است",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":211,"update_jalali":239},12039,"محصول: به چیزی می‌گویند که در کارخانه یا توسط یک فرد ساخته می‌شود و ما می‌توانیم آن را بخریم و از آن استفاده کنیم، مثل تلویزیون یا دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAPhKhA9fedyLrTL62Y8C_200.png","2026-08-17 18:07:42","محصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12039\u002Fمحصول-به-چیزی-میگویند-که-در-کارخانه-یا-توسط-یک-فرد-ساخته-میشود-و-ما-میتوانیم-آن-را-بخریم-و-از-آن-استفاده-کنیم-مثل-تلویزیون-یا-دوچرخه",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":211,"update_jalali":239},12076,"تکامل فناوری: یعنی یک فناوری در طول زمان تغییر کند و پیشرفت نماید تا بهتر، قوی‌تر یا کارآمدتر شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F63tYXxHSZOsmfr3Wljd8_200.png","2026-08-17 18:05:14","تکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12076\u002Fتکامل-فناوری-یعنی-یک-فناوری-در-طول-زمان-تغییر-کند-و-پیشرفت-نماید-تا-بهتر-قویتر-یا-کارآمدتر-شود",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":211,"update_jalali":239},12077,"سنگ چخماق: نوعی سنگ سخت و تیز بوده که انسان‌های اولیه از آن برای درست کردن آتش یا ساخت ابزارهای تیز مثل تیغه استفاده می‌کردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXUXKcOvAHkDy2zjE9xTz_200.png","2026-08-17 18:02:47","سنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12077\u002Fسنگ-چخماق-نوعی-سنگ-سخت-و-تیز-بوده-که-انسانهای-اولیه-از-آن-برای-درست-کردن-آتش-یا-ساخت-ابزارهای-تیز-مثل-تیغه-استفاده-میکردند",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":211,"update_jalali":239},12078,"الهام گرفتن از طبیعت: یعنی وقتی دانشمندان و مخترعان به دقت به طبیعت، گیاهان و جانوران نگاه می‌کنند و از شکل، کار یا ویژگی آنها برای ساخت یک وسیله جدید ایده می‌گیرند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrpiYyAmwvcCjlKGMLHJi_200.png","2026-08-17 13:44:48","الهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12078\u002Fالهام-گرفتن-از-طبیعت-یعنی-وقتی-دانشمندان-و-مخترعان-به-دقت-به-طبیعت-گیاهان-و-جانوران-نگاه-میکنند-و-از-شکل-کار-یا-ویژگی-آنها-برای-ساخت-یک-وسیله-جدید-ایده-میگیرند",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":211,"update_jalali":239},12079,"آب‌گریزی: خاصیتی در برخی سطوح است که باعث می‌شود آب به شکل قطره روی آن بماند و داخل آن فرو نرود یا روی آن پخش نشود، مثل برگ نیلوفر آبی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoWcIwbgtFXOE2Xnlwzmk_200.png","2026-08-17 13:42:34","آبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12079\u002Fآبگریزی-خاصیتی-در-برخی-سطوح-است-که-باعث-میشود-آب-به-شکل-قطره-روی-آن-بماند-و-داخل-آن-فرو-نرود-یا-روی-آن-پخش-نشود-مثل-برگ-نیلوفر-آبی",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":211,"update_jalali":239},12080,"چرتکه: یک وسیله چوبی قدیمی با تعدادی مهره که روی میله‌ها جا خوش کرده‌اند. از آن برای شمارش و انجام محاسبات ریاضی مانند جمع و تفریق استفاده می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRIahurPehGmaZZ65o0Bc_200.png","2026-08-17 13:37:08","چرتکه-یک-وسیله-چوبی-قدیمی-با-تعدادی-مهره-که-روی-میلهها-جا-خوش-کردهاند-از-آن-برای-شمارش-و-انجام-محاسبات-ریاضی-مانند-جمع-و-تفریق-استفاده-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F12080\u002Fچرتکه-یک-وسیله-چوبی-قدیمی-با-تعدادی-مهره-که-روی-میلهها-جا-خوش-کردهاند-از-آن-برای-شمارش-و-انجام-محاسبات-ریاضی-مانند-جمع-و-تفریق-استفاده-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F12080\u002Fچرتکه-یک-وسیله-چوبی-قدیمی-با-تعدادی-مهره-که-روی-میلهها-جا-خوش-کردهاند-از-آن-برای-شمارش-و-انجام-محاسبات-ریاضی-مانند-جمع-و-تفریق-استفاده-میشود"]