[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-11437":193,"$fdY90Fg7gbhdvJQKnUjegcRJ6K2NumReZz4bGlFNZGUY":215},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":206,"status":4,"views":207,"subdate":208,"up_date":209,"first_name":210,"last_name":211,"avatar":13,"cat_title":212,"subdate_jalali":213,"update_jalali":214},11437,1169,1182,3863,"کمبود نیتروژن: کاهش مقدار نیتروژن در خاک که باعث کاهش رشد گیاه می‌شود.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F11437T3QTaaRiD7neEZASWyYv_800.png","\u003Cdiv id=\"microecon-article\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"کمبود نیتروژن در خاک\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: IRANSans, Tahoma, Arial, sans-serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n\r\n\u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">کمبود نیتروژن در خاک: از زردی برگ‌ها تا کاهش چشمگیر محصول\u003C\u002Fh2>\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">بررسی دلایل، علائم و روش‌های علمی جبران کمبود نیتروژن برای حفظ سلامت و بازدهی گیاهان\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\nنیتروژن یکی از عناصر حیاتی و پرمصرف برای رشد گیاهان است. کمبود آن در خاک، مستقیماً روی سبزینه (کلروفیل) گیاه تأثیر گذاشته و باعث زردی، کاهش رشد و در نهایت افت شدید عملکرد محصول می‌شود. در این مقاله به زبان ساده با چرخه نیتروژن در خاک، علائم کمبود، روش‌های شناسایی و مدیریت کارآمد این مشکل آشنا می‌شوید.\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">نیتروژن؛ سوخت سبز گیاه\u003C\u002Fh3>\r\n\u003Cp>نیتروژن عنصری است که بیش از هر ماده مغذی دیگری توسط گیاه جذب می‌شود . این عنصر نقش اصلی را در ساختار مولکول سبزینه (کلروفیل) ایفا می‌کند که همانند یک پنل خورشیدی، انرژی نورانی خورشید را جذب کرده و فرآیند \u003Cstrong>فتوسنتز\u003C\u002Fstrong> را ممکن می‌سازد . بدون نیتروژن کافی، کارخانه تولید غذای گیاه از کار می‌افتد. همچنین نیتروژن جزء اصلی اسیدهای آمینه است که بلوک‌های سازنده پروتئین‌ها محسوب می‌شوند و برای تمام واکنش‌های حیاتی سلول ضروری هستند .\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در شرایطی که گیاه با کمبود نیتروژن مواجه می‌شود، برای بقا، نیتروژن را از برگ‌های مسن‌تر به برگ‌های جوان و نقاط در حال رشد منتقل می‌کند. به همین دلیل، اولین نشانه‌های کمبود همیشه در برگ‌های پایینی و مسن‌تر ظاهر می‌شود . این ویژگی به ما کمک می‌کند تا کمبود نیتروژن را از کمبود عناصری مثل گوگرد که ابتدا برگ‌های جوان را درگیر می‌کنند، تشخیص دهیم .\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">چرخه نیتروژن در خاک؛ از تثبیت تا جذب\u003C\u002Fh3>\r\n\u003Cp>برای درک دلیل کمبود نیتروژن، باید نگاهی به چرخه پیچیده آن در خاک بیندازیم. بخش عمده نیتروژن موجود در کره زمین (حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">80%\u003C\u002Fspan>) به شکل گاز نیتروژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$N_2$\u003C\u002Fspan>) در اتمسفر است، اما گیاهان و بیشتر موجودات زنده قادر به استفاده از این فرم نیستند . نیتروژن اتمسفر باید به شکل‌های قابل جذب برای گیاه یعنی آمونیوم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$NH_4^+$\u003C\u002Fspan>) و نیترات (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$NO_3^-$\u003C\u002Fspan>) تبدیل شود . این تبدیل از طریق فرآیندهایی که عمدتاً توسط میکروارگانیسم‌های خاک انجام می‌شود، صورت می‌گیرد .\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n\u003Cstrong>باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن:\u003C\u002Fstrong> برخی باکتری‌های آزادزی در خاک و یا باکتری‌های همزیست مانند \u003Cem>ریزوبیوم\u003C\u002Fem> (Rhizobium) در ریشه گیاهان خانواده بقولات (لوبیا، نخود، شبدر) می‌توانند نیتروژن هوا را گرفته و به آمونیوم تبدیل کنند. این فرآیند \u003Cstrong>تثبیت نیتروژن\u003C\u002Fstrong> نام دارد .\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>چرخه نیتروژن شامل فرآیندهای کلیدی زیر است :\u003C\u002Fp>\r\n\u003Cul style=\"padding-right: 18px; list-style-position: outside; : \">\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>تثبیت نیتروژن:\u003C\u002Fstrong> تبدیل گاز نیتروژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$N_2$\u003C\u002Fspan>) به آمونیوم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$NH_4^+$\u003C\u002Fspan>) توسط باکتری‌ها.\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>معدنی‌شدن (Mineralization):\u003C\u002Fstrong> تبدیل نیتروژن آلی موجود در بقایای گیاهی و کودهای دامی به آمونیوم توسط تجزیه‌کنندگان.\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>نیترات‌سازی (Nitrification):\u003C\u002Fstrong> تبدیل آمونیوم به نیتریت (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$NO_2^-$\u003C\u002Fspan>) و سپس به نیترات (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$NO_3^-$\u003C\u002Fspan>) توسط باکتری‌های خاصی مانند \u003Cem>نیتروزوموناس\u003C\u002Fem> (Nitrosomonas) و \u003Cem>نیتروباکتر\u003C\u002Fem> (Nitrobacter) .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>بی‌حرکتی (Immobilization):\u003C\u002Fstrong> زمانی رخ می‌دهد که میکروب‌های خاک برای تجزیه مواد آلی با کربن بالا (مثل کاه و کلش) از نیتروژن معدنی خاک استفاده کرده و آن را به فرم آلی خود تبدیل می‌کنند و به طور موقت از دسترس گیاه خارج می‌سازند .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>دنیتریفیکاسیون (Denitrification):\u003C\u002Fstrong> تبدیل نیترات به گازهای نیتروژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$N_2O$\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$N_2$\u003C\u002Fspan>) در شرایط بی‌هوازی (خاک‌های غرقابی و سنگین) که منجر به خروج نیتروژن از خاک می‌شود .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>آبشویی (Leaching):\u003C\u002Fstrong> نیترات به دلیل حلالیت بالا در آب، به راحتی توسط آبیاری سنگین یا بارندگی‌های شدید از منطقه ریشه خارج شده و به لایه‌های زیرین خاک فرو می‌شود (آبشویی) .\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">علائم هشداردهنده: چگونه کمبود نیتروژن را تشخیص دهیم؟\u003C\u002Fh3>\r\n\u003Cp>تشخیص زودهنگام کمبود نیتروژن کلید جلوگیری از خسارت جدی است. گیاهان مختلف ممکن است علائم را به شکل‌های کمی متفاوت نشان دهند، اما الگوی کلی مشابه است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003Cul>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>تغییر رنگ برگ‌ها:\u003C\u002Fstrong> قدیمی‌ترین و بارزترین علامت، \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">زردشدن (کلروز)\u003C\u002Fspan> برگ‌های پایینی است. این زردی در سراسر پهنک برگ یکنواخت است و رگبرگ‌ها نیز زرد می‌شوند، برخلاف کمبود برخی عناصر دیگر که فقط بین رگبرگ‌ها زردی ایجاد می‌شود . در کمبود شدید، برگ‌های مسن قهوه‌ای شده و می‌ریزند .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>کندشدن رشد:\u003C\u002Fstrong> گیاه \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">کوتاه‌مانده و ضعیف\u003C\u002Fspan> به نظر می‌رسد. ساقه‌ها باریک و شکننده می‌شوند و پنجه‌زنی یا انشعاب‌دهی در گیاه به شدت کاهش می‌یابد .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>تغییر شکل برگ:\u003C\u002Fstrong> برگ‌ها معمولاً \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">کوچک‌تر و باریک‌تر\u003C\u002Fspan> از حالت طبیعی هستند و ممکن است حالت ایستاده‌تری پیدا کنند .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>علائم در گیاهان خاص:\u003C\u002Fstrong> در ذرت، زردی به شکل V از نوک برگ به سمت قاعده پیشروی می‌کند . در گیاهانی مثل کلم‌ها و کلزا، برگ‌های پایینی زودتر زرد شده و رنگ ارغوانی نیز ممکن است دیده شود .\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک بهتر تفاوت کمبود نیتروژن با سایر کمبودها، به جدول زیر توجه کنید:\u003C\u002Fp>\r\n\u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"جدول مقایسه علائم کمبود نیتروژن با سایر عناصر\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; : \">\r\n\u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n\u003Cthead>\r\n\u003Ctr>\r\n\u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عنصر غذایی\u003C\u002Fth>\r\n\u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">علائم اصلی کمبود\u003C\u002Fth>\r\n\u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">محل بروز علائم\u003C\u002Fth>\r\n\u003C\u002Ftr>\r\n\u003C\u002Fthead>\r\n\u003Ctbody>\r\n\u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\u003Cstrong>نیتروژن\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">زردی یکنواخت برگ‌های مسن، کاهش رشد، رنگ پریدگی عمومی گیاه\u003C\u002Ftd>\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\u003Cspan style=\"display: inline-block; border-radius: 999px; padding: 2px 8px; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fee2e2; color: #991b1b; : \">برگ‌های پیر و پایینی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n\u003C\u002Ftr>\r\n\u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\u003Cstrong>گوگرد (S)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">زردی مشابه نیتروژن، اما در برگ‌های جوان و سراسر گیاه\u003C\u002Ftd>\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\u003Cspan style=\"display: inline-block; border-radius: 999px; padding: 2px 8px; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #dcfce7; color: #166534; : \">برگ‌های جوان و بالایی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n\u003C\u002Ftr>\r\n\u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\u003Cstrong>آهن (Fe)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">زردی بین رگبرگ‌ها (رگبرگ‌ها سبز می‌مانند) در برگ‌های جوان\u003C\u002Ftd>\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\u003Cspan style=\"display: inline-block; border-radius: 999px; padding: 2px 8px; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #dcfce7; color: #166534; : \">برگ‌های جوان\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n\u003C\u002Ftr>\r\n\u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\u003Cstrong>پتاسیم (K)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">زردی و قهوه‌ای شدن حاشیه برگ‌های مسن (سوختگی حاشیه برگ)\u003C\u002Ftd>\r\n\u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\u003Cspan style=\"display: inline-block; border-radius: 999px; padding: 2px 8px; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fee2e2; color: #991b1b; : \">حاشیه برگ‌های پیر\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n\u003C\u002Ftr>\r\n\u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">چرا خاک دچار کمبود نیتروژن می‌شود؟\u003C\u002Fh3>\r\n\u003Cp>دلایل متعددی می‌توانند منجر به کاهش نیتروژن قابل جذب در خاک شوند :\u003C\u002Fp>\r\n\u003Cul>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>کمبود مواد آلی:\u003C\u002Fstrong> خاک‌هایی با مواد آلی کم (زیر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">1%\u003C\u002Fspan>) منبع طبیعی نیتروژن کمی دارند، زیرا مواد آلی منبع اصلی نیتروژن در خاک‌های مدیریت‌نشده است .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>بافت سبک خاک (شنی):\u003C\u002Fstrong> خاک‌های شنی ظرفیت نگهداری عناصر غذایی را نداشته و نیترات به راحتی از آنها آبشویی می‌شود .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>بارندگی شدید یا آبیاری بیش از حد:\u003C\u002Fstrong> آب اضافی هم باعث آبشویی نیترات و هم ایجاد شرایط بی‌هوازی برای دنیتریفیکاسیون و تبدیل نیترات به گاز از دست رفته می‌شود .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>نسبت کربن به نیتروژن بالا (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">C:N\u003C\u002Fspan>) در بقایا:\u003C\u002Fstrong> افزودن بقایای گیاهی با کربن بالا مانند کاه گندم به خاک، باعث \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">تثبیت موقت نیتروژن\u003C\u002Fspan> توسط میکروب‌ها شده و کمبود ایجاد می‌کند .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>شرایط نامناسب خاک:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">pH\u003C\u002Fspan> بسیار اسیدی یا قلیایی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$ \\gt 8 $\u003C\u002Fspan>)، خاک‌های فشرده و سرد، فعالیت میکروبی و تجزیه مواد آلی را کند می‌کنند .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>رقابت علف‌های هرز:\u003C\u002Fstrong> علف‌های هرز برای جذب نیتروژن با گیاه اصلی رقابت کرده و باعث تشدید کمبود می‌شوند .\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">مدیریت و جبران کمبود: از خاک تا برگ\u003C\u002Fh3>\r\n\u003Cp>خوشبختانه کمبود نیتروژن قابل مدیریت و جبران است. بهترین رویکرد، ترکیبی از روش‌های پیشگیرانه و درمانی است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003Cul>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>1. مصرف بهینه کودهای شیمیایی:\u003C\u002Fstrong> رایج‌ترین روش، استفاده از کودهای نیتروژنه مانند اوره، سولفات آمونیوم یا نیترات آمونیوم است. نکته کلیدی، \u003Cstrong>تقسیم کود\u003C\u002Fstrong> به چند نوبت در طول فصل رشد (مثلاً در گیاه ذرت، هنگام کاشت، در مرحله رشد رویشی و قبل از گل‌دهی) است تا با نیاز گیاه هماهنگ باشد و از آبشویی جلوگیری شود .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>2. تقویت ماده آلی خاک:\u003C\u002Fstrong> افزودن کمپوست، کود دامی پوسیده و بقایای گیاهی به خاک، ضمن افزایش ظرفیت نگهداری آب و مواد مغذی، منبع تدریجی و پایدار نیتروژن برای گیاه فراهم می‌کند .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>3. استفاده از کودهای زیستی:\u003C\u002Fstrong> تلقیح بذر یا خاک با باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن مانند \u003Cem>آزوسپیریلوم\u003C\u002Fem> (Azospirillum) برای غلات و \u003Cem>ریزوبیوم\u003C\u002Fem> (Rhizobium) برای بقولات، می‌تواند بخشی از نیاز گیاه به نیتروژن را تأمین کند . برخی محصولات بیولوژیک جدید مانند \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">Utrisha™ N\u003C\u002Fspan> حاوی باکتری‌هایی هستند که نیتروژن هوا را در طول فصل برای گیاه تأمین می‌کنند .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>4. محلول‌پاشی برگی:\u003C\u002Fstrong> در موارد کمبود شدید و اورژانسی، می‌توان از محلول رقیق اوره (مثلاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">5\u003C\u002Fspan> گرم در لیتر آب برای ذرت) به صورت محلول‌پاشی برگی استفاده کرد. این روش سریع‌ترین راه برای برگرداندن طراوت به گیاه است .\u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>5. اصلاح مدیریت زراعی:\u003C\u002Fstrong> مدیریت صحیح آبیاری (پرهیز از غرقاب)، کشت گیاهان پوششی (شبدر، ماشک) در دوره آیش برای تثبیت نیتروژن و افزایش ماده آلی، و ایجاد زهکشی مناسب در خاک‌های سنگین از دیگر راهکارهای مؤثر هستند .\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n\u003Cstrong>مثال عینی:\u003C\u002Fstrong> یک کشاورز ذرت کار متوجه زردی برگ‌های پایینی مزرعه خود در اواسط تابستان می‌شود. با تشخیص به موقع کمبود نیتروژن و با توجه به بارندگی‌های اخیر که باعث آبشویی نیتروژن شده بود، اقدام به \u003Cstrong>سرک‌\u003C\u002Fstrong> کود اوره همراه با آبیاری سبک می‌کند. همچنین برای جبران سریع‌تر، یک نوبت محلول‌پاشی اوره روی برگ‌ها انجام می‌دهد. طی دو هفته، رنگ سبز به مزرعه بازگشته و از کاهش شدید عملکرد جلوگیری می‌شود.\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">چالش‌های مفهومی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n\u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 8px; : \">\r\n\u003Cstrong>❓ چرا با اینکه هوا پر از نیتروژن است، گیاهان در خاک دچار کمبود نیتروژن می‌شوند؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n✅ پاسخ: گیاهان عالی (غیر از بقولات که با باکتری همزیست هستند) نمی‌توانند گاز نیتروژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$N_2$\u003C\u002Fspan>) موجود در هوا را مستقیماً جذب و استفاده کنند. آنها به نیتروژن به شکل یون‌های محلول در آب خاک مانند آمونیوم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$NH_4^+$\u003C\u002Fspan>) و نیترات (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$NO_3^-$\u003C\u002Fspan>) نیاز دارند. کمبود زمانی رخ می‌دهد که میزان این فرم‌های قابل جذب در خاک کمتر از نیاز گیاه باشد.\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 8px; : \">\r\n\u003Cstrong>❓ چرا بعد از اضافه کردن کاه و کلش گندم به خاک، گیاه زرد شد؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n✅ پاسخ: کاه و کلش گندم دارای کربن بسیار بالا و نیتروژن پایین است (نسبت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">C:N\u003C\u002Fspan> بالا). میکروب‌های تجزیه‌کننده برای تجزیه این مواد کربنی، به نیتروژن زیادی نیاز دارند. آنها نیتروژن معدنی موجود در خاک را مصرف کرده و به سلول‌های خود تبدیل می‌کنند. به این فرآیند \u003Cstrong>بی‌حرکتی (Immobilization)\u003C\u002Fstrong> نیتروژن می‌گویند که باعث کاهش موقت نیتروژن قابل جذب برای گیاه و زرد شدن آن می‌شود .\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 0; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 8px; : \">\r\n\u003Cstrong>❓ چگونه می‌توان تفاوت کمبود نیتروژن و گوگرد را تشخیص داد؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n✅ پاسخ: هر دو عنصر باعث زردی برگ می‌شوند، اما محل بروز علائم متفاوت است. نیتروژن در گیاه متحرک است، بنابراین علائم کمبود آن ابتدا در برگ‌های مسن و پایینی دیده می‌شود. اما گوگرد در گیاه متحرک نیست و علائم کمبود آن (زردی) ابتدا در برگ‌های جوان و بالایی ظاهر می‌شود .\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> کمبود نیتروژن یک اختلال تغذیه‌ای شایع اما قابل کنترل است. این مشکل عمدتاً به دلیل ماهیت محلول بودن نیترات، پایین بودن مواد آلی خاک و مدیریت نامناسب زراعی رخ می‌دهد. تشخیص زودهنگام از روی زردی برگ‌های پایینی و کندی رشد امکان‌پذیر است. راهکارهای مقابله شامل مصرف متعادل و تقسیم‌شده کودهای نیتروژنه، افزایش ماده آلی خاک، بهره‌گیری از کودهای زیستی تثبیت‌کننده نیتروژن و مدیریت صحیح آبیاری و بقایای گیاهی است. با درک صحیح چرخه نیتروژن و رعایت این اصول، می‌توان ضمن حفظ سلامت گیاه، به عملکرد مطلوب و کشاورزی پایدار دست یافت.\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\u003Cdiv>\r\n\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> فتوسنتز (Photosynthesis): فرآیند ساخت ماده آلی توسط گیاهان با استفاده از نور خورشید، آب و دی‌اکسید کربن.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> کلروز (Chlorosis): زرد شدن بافت‌های سبز گیاه به دلیل کمبود کلروفیل.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> تثبیت نیتروژن (Nitrogen Fixation): فرآیند تبدیل گاز نیتروژن اتمسفر به آمونیوم توسط باکتری‌های خاص.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> دنیتریفیکاسیون (Denitrification): فرآیند تبدیل نیترات به گازهای نیتروژن توسط باکتری‌ها در شرایط بی‌هوازی.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> آبشویی (Leaching): حرکت رو به پایین مواد محلول مانند نیترات در نیمرخ خاک با جریان آب.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> بی‌حرکتی (Immobilization): تبدیل موقت نیتروژن معدنی خاک به فرم آلی در توده میکروب‌ها.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> نسبت کربن به نیتروژن (C:N Ratio): نسبت وزن کربن به نیتروژن در یک ماده آلی که تعیین‌کننده سرعت تجزیه آن است.\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003C\u002Fdiv>",[203,204,205],"پایهٔ یازدهم","آزمایشگاه علوم تجربی یازدهم","کمبود نیتروژن",0,159,"2026-02-22 12:35:50","2026-02-22 13:24:56","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F12\u002F3","13:24 1404\u002F12\u002F3",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,232,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":224,"title":225,"cat":199,"pic":226,"up_date":227,"title_url":228,"url":229,"legacy_url":230,"cat_title":212,"update_jalali":231},10473,"محیط آزمایشگاه: فضای آموزشی ویژه‌ای که به‌دلیل وجود مواد شیمیایی، وسایل حساس و تجهیزات فنی، نیازمند رعایت دقیق نکات ایمنی است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fn7EmuaB0P3YffPqNZEiF_200.png","2026-09-13 02:58:42","محیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10473\u002Fمحیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10473\u002Fمحیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","1405\u002F06\u002F22",{"id":233,"title":234,"cat":199,"pic":235,"up_date":236,"title_url":237,"url":238,"legacy_url":239,"cat_title":212,"update_jalali":231},10474,"ایمنی آزمایشگاه: مجموعه اصول و اقداماتی که برای پیشگیری از حادثه و حفظ سلامت افراد در آزمایشگاه رعایت می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhVEPo8253ErEnckJhPQ7_200.png","2026-09-13 02:56:31","ایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10474\u002Fایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10474\u002Fایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":212,"update_jalali":231},10475,"میز کار آزمایشگاهی: سطح مشخصی برای انجام آزمایش و قرار دادن وسایل و مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuQNC6P81BHvxnaew47Ok_200.png","2026-09-13 02:55:09","میز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10475\u002Fمیز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10475\u002Fمیز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":212,"update_jalali":231},10476,"مواد شیمیایی: موادی با ترکیب مشخص که در آزمایش‌ها استفاده می‌شوند و ممکن است خطرناک باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTmVhjr2ezXDNtMsSRj5q_200.png","2026-09-13 02:53:28","مواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10476\u002Fمواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10476\u002Fمواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":212,"update_jalali":231},10477,"وسایل آزمایشگاهی: ابزارها و تجهیزات مورد استفاده برای انجام آزمایش‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5UMl2OTzkD322HZSFG8J_200.png","2026-09-13 02:50:41","وسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10477\u002Fوسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10477\u002Fوسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":212,"update_jalali":231},10478,"کپسول آتش‌نشانی: وسیله‌ای برای خاموش کردن آتش در مواقع اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF5RMrkJQHN1QgqFXj4sa_200.png","2026-09-13 02:48:17","کپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10478\u002Fکپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10478\u002Fکپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":212,"update_jalali":231},10479,"جعبه کمک‌های اولیه: مجموعه‌ای از وسایل اولیه برای رسیدگی فوری به آسیب‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FM3SHKHIyHdOaTW2VP23X_200.png","2026-09-13 02:45:51","جعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10479\u002Fجعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10479\u002Fجعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":212,"update_jalali":231},10480,"شیر اصلی آب و گاز: محل کنترل جریان آب و گاز در آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKmGJOH3MC8rmSHgXfYNg_200.png","2026-09-13 02:43:15","شیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10480\u002Fشیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10480\u002Fشیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":212,"update_jalali":231},10481,"هود آزمایشگاهی: محفظه‌ای برای انجام آزمایش‌هایی که بخار، گاز یا مواد خطرناک تولید می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fsgz1xHEDtHeXNz88ChJD_200.png","2026-09-13 02:39:36","هود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10481\u002Fهود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10481\u002Fهود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":212,"update_jalali":231},10482,"پریز و فیوز برق: تجهیزات کنترل و تأمین ایمن جریان برق در آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9DAJkUSDJubXZ6VJMW8k_200.png","2026-09-13 02:38:29","پریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10482\u002Fپریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10482\u002Fپریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":212,"update_jalali":231},10483,"پسماند شیمیایی: مواد زائد حاصل از آزمایش‌ها که نیاز به دفع ایمن دارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNDTYuI6jB89cJNXQT8YW_200.png","2026-09-13 02:37:14","پسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10483\u002Fپسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10483\u002Fپسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":212,"update_jalali":231},10484,"خروج اضطراری: مسیر مشخص برای ترک سریع آزمایشگاه در شرایط خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVc1vC9F5CLgKBeoXfNMi_200.png","2026-09-13 02:35:46","خروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10484\u002Fخروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10484\u002Fخروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر"]