[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-11018":193,"$fbRAIgn-lZQKz92gmtWUVNUw20WublOY2pbs1Kqj7xsY":215},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":206,"status":4,"views":207,"subdate":208,"up_date":209,"first_name":210,"last_name":211,"avatar":13,"cat_title":212,"subdate_jalali":213,"update_jalali":214},11018,1168,1182,3467,"دماپا: وسیله‌ای که با تغییر دما، جریان الکتریکی را قطع یا وصل می‌کند",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F110189oUFOO82QAOjqT29JFuk_800.png","\u003Cdiv id=\"microecon-article\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"مقاله آموزشی درباره دماپا\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: IRANSans, Tahoma, Arial, sans-serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n  \u003Ch1 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">دماپا: نگهبان هوشمند مدار بر اساس دما\u003C\u002Fh1>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">وسیله‌ای ساده اما حیاتی که با تغییرات دما، جریان برق را به طور خودکار قطع یا وصل می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n    \u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> دماپا\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> یک کلید کنترل شونده با حرارت است که نقش مهمی در ایمنی و خودکارسازی وسایل برقی و سیستم‌ها دارد. این مقاله به زبان ساده، \u003Cstrong>اصول کار\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>انواع مختلف\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>کاربردهای روزمره\u003C\u002Fstrong> و نحوه عملکرد این قطعه را با مثال‌های ملموس برای دانش‌آموزان توضیح می‌دهد. خواهیم دید که دماپا چگونه از آتش‌سوزی جلوگیری می‌کند، در اتو و سماور به کار می‌رود و حتی در رایانه‌ها نیز حضور دارد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">دماپا چیست و چرا به آن نیاز داریم؟\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>تصور کنید یک \u003Cstrong>محافظ\u003C\u002Fstrong> برای مدارهای الکتریکی هستید. کار شما این است که دائماً دمای آن‌ها را چک کنید. اگر دما از حد مجاز بالاتر رفت، سریع برق را قطع کنید تا وسیله نسوزد یا آتش نگیرد. اگر دما به حد مناسبی رسید، دوباره برق را وصل کنید تا دستگاه به کارش ادامه دهد. دقیقاً این شغل، وظیفه‌ای است که یک \u003Cstrong>دماپا\u003C\u002Fstrong> انجام می‌دهد. به بیان فنی، دماپا یک کلید الکتریکی است که وضعیتش (باز یا بسته) با تغییر دمای محیط یا قطعۀ متصل به آن تغییر می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>نیاز به این وسیله از آنجا احساس شد که بسیاری از وسایل برقی حین کار گرما تولید می‌کنند. اگر این گرما کنترل نشود، ممکن است به خود وسیله آسیب بزند یا حتی باعث حادثه شود. دماپا مانند یک \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">فرمانده هوشمند\u003C\u002Fspan>، بدون نیاز به دخالت انسان، این کنترل دما را انجام می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">نگاهی به درون: دماپا از چه چیزهایی ساخته شده است؟\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>برای درک عملکرد دماپا، باید با اجزای اصلی آن آشنا شویم. دو نوع رایج دماپا، \u003Cstrong>ترموستات دو فلزی\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>ترمیستور\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> هستند که ساختار متفاوتی دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"مقایسه انواع رایج دماپا\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع دماپا\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ساختار اصلی\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">اصل کار (به زبان ساده)\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">یک مثال آشنا\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\u003Cstrong>ترموستات دو فلزی (مکانیکی)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">یک نوار یا دیسک که از دو فلز مختلف (مثل آهن و مس) به هم چسبیده تشکیل شده است.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دو فلز با گرم شدن به یک اندازه منبسط نمی‌شوند. این تفاوت انبساط باعث خم شدن نوار و حرکت یک کنتاکت (اتصال) می‌شود و مدار را باز یا بسته می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">ترموستات \u003Cem>اتوی\u003C\u002Fem> قدیمی، محافظ حرارتی \u003Cem>سماور\u003C\u002Fem> برقی.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\u003Cstrong>ترمیستور (الکترونیکی)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">یک قطعه الکترونیکی کوچک (مقاومت) که جنس آن از مواد نیمه‌رسانا مثل اکسید فلزات است.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">مقاومت الکتریکی این قطعه با دما تغییر می‌کند. این تغییر مقاومت توسط یک مدار کنترل شناسایی شده و به فرمان قطع\u002Fوصل تبدیل می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">حسگر دمای \u003Cem>موتور خودرو\u003C\u002Fem>، مدار کنترل دمای \u003Cem>شارژر موبایل\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    \u003Cstrong>یک آزمایش فکری:\u003C\u002Fstrong> یک خط‌کش فلزی را تصور کنید که نصف آن از آهن و نصف دیگر از آلومینیوم ساخته شده و به هم چسبیده‌اند. اگر این خط‌کش ترکیبی را حرارت دهیم، طرف آلومینیومی بیشتر از طرف آهنی منبسط می‌شود و در نتیجه کل خط‌کش به سمت آهن خم می‌شود. ترموستات دو فلزی دقیقاً از همین اصل استفاده می‌کند، با این تفاوت که این خم شدن، یک کلید را فشار می‌دهد یا رها می‌کند.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">حساب و کتاب دما: رابطه دما و مقاومت در ترمیستور\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>برای دانش‌آموزان دوره متوسطه که با مبانی الکتریسیته آشنا هستند، عملکرد ترمیستور را می‌توان کمی کمی‌تر بررسی کرد. ترمیستورها دو نوع اصلی دارند: \u003Cstrong>ضریب دمای مثبت\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>ضریب دمای منفی\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>در نوع \u003Cstrong>NTC\u003C\u002Fstrong> (که رایج‌تر است) با افزایش دما، مقاومت الکتریکی کاهش می‌یابد. این رابطه را می‌توان به صورت ساده‌شده زیر نشان داد:\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$R_T = R_0 \\times e^{(\\beta (\\frac{1}{T} - \\frac{1}{T_0}))}$\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 8px 0 0 0; font-size: 12px; : \">در این فرمول:\r\n    \u003Cbr>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$R_T$\u003C\u002Fspan> مقاومت در دمای مطلق T (کلوین)،\r\n    \u003Cbr>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$R_0$\u003C\u002Fspan> مقاومت در دمای مرجع \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$T_0$\u003C\u002Fspan>،\r\n    \u003Cbr>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$\\beta$\u003C\u002Fspan> یک ثابت خاص ماده ترمیستور است.\r\n    \u003Cbr>نکته کلیدی: با افزایش T (دما)، مقدار \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$\\frac{1}{T}$\u003C\u002Fspan> کاهش می‌یابد و در نتیجه مقدار توان منفی شده و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">$R_T$\u003C\u002Fspan> کوچک‌تر می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cp>مدار الکتریکی (مانند یک \u003Cstrong>پل وتستون\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> یا یک مقایسه‌گر ولتاژ ساده) این تغییر مقاومت را به ولتاژ تبدیل می‌کند. وقتی این ولتاژ از یک حد آستانه گذر کند، به یک رله\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> یا ترانزیستور فرمان می‌دهد تا کلید اصلی مدار قدرت را قطع یا وصل کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">از خانه تا صنعت: دماپا در زندگی ما کجاست؟\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>حالا که با اساس کار آشنا شدیم، بیایید ببینیم این قطعه کوچک در کدام وسایل اطرافمان پنهان شده است:\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cul>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>وسایل خانگی:\u003C\u002Fstrong>\r\n      \u003Cul>\r\n        \u003Cli>\u003Cstrong>اتو:\u003C\u002Fstrong> وقتی دمای کفی اتو از حد تنظیم شده بالاتر رود، دماپای داخل آن (از نوع دو فلزی) جریان المنت حرارتی را قطع می‌کند. وقتی دما افت کرد، دوباره آن را وصل می‌کند. این چرخه باعث می‌شود اتو همیشه در دمای تقریباً ثابتی کار کند.\u003C\u002Fli>\r\n        \u003Cli>\u003Cstrong>سماور و چای‌ساز برقی:\u003C\u002Fstrong> پس از به جوش آمدن آب، دماپا برق را قطع می‌کند تا آب نجوشد و تمام شود.\u003C\u002Fli>\r\n        \u003Cli>\u003Cstrong>توستر و سشوار:\u003C\u002Fstrong> از overheating (گرمای بیش از حد) جلوگیری می‌کنند.\u003C\u002Fli>\r\n      \u003C\u002Ful>\r\n    \u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>ایمنی و حفاظت:\u003C\u002Fstrong>\r\n      \u003Cul>\r\n        \u003Cli>\u003Cstrong>محافظ حرارتی موتور الکتریکی:\u003C\u002Fstrong> در موتور پمپ آب، کولر یا یخچال، اگر به دلیل مشکلی موتور بیش از حد داغ کند، دماپا قبل از ذوب شدن سیم‌پیچ‌ها، برق را قطع می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n        \u003Cli>\u003Cstrong>قطع‌کننده‌های مدار (بریکر) حساس به دما:\u003C\u002Fstrong> در تابلو برق برخی ساختمان‌ها استفاده می‌شوند.\u003C\u002Fli>\r\n      \u003C\u002Ful>\r\n    \u003C\u002Fli>\r\n    \u003Cli>\u003Cstrong>سیستم‌های پیچیده:\u003C\u002Fstrong>\r\n      \u003Cul>\r\n        \u003Cli>\u003Cstrong>خودرو:\u003C\u002Fstrong> سنسور دمای coolant\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> (مایع خنک‌کننده) موتور یک ترمیستور است که اطلاعات را به کامپیوتر خودرو می‌فرستد تا میزان مصرف سوخت و زمان روشن شدن فن رادیاتور را تنظیم کند.\u003C\u002Fli>\r\n        \u003Cli>\u003Cstrong>رایانه‌ها:\u003C\u002Fstrong> روی پردازنده مرکزی (CPU) و کارت گرافیک، حسگرهای دما قرار دارند. اگر دمای این قطعات از حد مجاز بگذرد، نرم‌افزار سیستم سرعت آن‌ها را کم می‌کند (تنظیم فرکانس) یا حتی سیستم را خاموش می‌کند تا آسیب نبیند.\u003C\u002Fli>\r\n      \u003C\u002Ful>\r\n    \u003C\u002Fli>\r\n  \u003C\u002Ful>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> آیا دماپا (ترموستات) همان ترموکوپل\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> است؟\r\n    \u003Cp style=\"margin: 8px 0 0 0; : \">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر، این یک اشتباه رایج است. هر دو با دما کار می‌کنند ولی \u003Cstrong>کارکرد متفاوت\u003C\u002Fstrong> دارند. ترموکوپل یک \u003Cstrong>سنسور\u003C\u002Fstrong> و مولد ولتاژ است: دو فلز متفاوت در نقطه اتصال با گرم شدن، یک ولتاژ بسیار کوچک تولید می‌کنند که صرفاً برای \u003Cem>اندازه‌گیری\u003C\u002Fem> دما استفاده می‌شود. اما دماپا (ترموستات) یک \u003Cstrong>کلید\u003C\u002Fstrong> است: خروجی آن یک عمل مکانیکی (باز\u002Fبسته کردن کنتاکت) یا یک سیگنال کنترلی مستقیم برای قطع و وصل جریان بزرگ‌تر است.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> اگر دماپای یک وسیله (مثل اتو) خراب شود، چه اتفاقی می‌افتد؟\r\n    \u003Cp style=\"margin: 8px 0 0 0; : \">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> دو حالت محتمل است: ۱) اصلاً قطع نمی‌کند و مدام گرم می‌شود که منجر به \u003Cstrong>overheating\u003C\u002Fstrong>، سوختن المنت، ذوب شدن پلاستیک‌های اطراف و خطر آتش‌سوزی می‌شود. ۲) برعکس، اصلاً وصل نمی‌کند یا زودتر از موعد قطع می‌کند که در این صورت وسیله هرگز به دمای کارکرد مورد نظر نمی‌رسد (اتو سرد می‌ماند). در هر دو صورت، وسیله باید تعمیر شود.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> آیا می‌توان دمای قطع و وصل یک دماپا را تغییر داد؟\r\n    \u003Cp style=\"margin: 8px 0 0 0; : \">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> در مورد ترموستات‌های مکانیکی (مثل اتوهای قدیمی)، معمولاً یک پیچ یا صفحه‌ای برای تنظیم دمای مورد نظر وجود دارد که با چرخاندن آن، فاصله بین کنتاکت‌ها یا میزان حساسیت نوار دو فلزی را تغییر می‌دهیم. در سیستم‌های الکترونیکی، این تنظیم از طریق تغییر مقادیر مقاومت‌ها در مدار کنترل انجام می‌شود. \u003Cstrong>هشدار:\u003C\u002Fstrong> این کار فقط باید توسط افراد متخصص انجام شود زیرا تنظیم اشتباه می‌تواند خطرناک باشد.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n    \u003Cstrong>جمع‌بندی\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cp>دماپا یک قطعه کلیدی در جهان الکترونیک و برق است که نقش \u003Cstrong>محافظت\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>کنترل خودکار\u003C\u002Fstrong> را بر عهده دارد. ما از انواع ساده مکانیکی آن در وسایل روزمره مانند اتو و سماور استفاده می‌کنیم و انواع الکترونیکی پیشرفته‌تر آن در خودروها، رایانه‌ها و سیستم‌های صنعتی، از قطعات حساس در برابر گرمای بیش از حد محافظت می‌کنند. درک عملکرد این وسیله نه تنها جالب است، بلکه اهمیت رعایت ایمنی در کار با وسایل برقی را نیز به ما یادآوری می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> دماپا: معادل فارسی پیشنهادی برای Thermostat (ترموستات) و Thermistor (ترمیستور) به عنوان کلیدهای وابسته به دما.\u003Cbr>\r\n  \u003Csup>2\u003C\u002Fsup> ترموستات دو فلزی: Bimetallic Thermostat. کلیدی که عملکرد آن بر اساس تفاوت ضریب انبساط دو فلز چسبیده به هم است.\u003Cbr>\r\n  \u003Csup>3\u003C\u002Fsup> ترمیستور: Thermistor (مخفف Thermal Resistor). یک مقاومت حساس به دما.\u003Cbr>\r\n  \u003Csup>4\u003C\u002Fsup> ضریب دمای مثبت: Positive Temperature Coefficient (PTC). نوعی از ترمیستور که با افزایش دما، مقاومت آن افزایش می‌یابد.\u003Cbr>\r\n  \u003Csup>5\u003C\u002Fsup> ضریب دمای منفی: Negative Temperature Coefficient (NTC). نوعی از ترمیستور که با افزایش دما، مقاومت آن کاهش می‌یابد.\u003Cbr>\r\n  \u003Csup>6\u003C\u002Fsup> پل وتستون: Wheatstone Bridge. مداری برای اندازه‌گیری دقیق تغییرات مقاومت.\u003Cbr>\r\n  \u003Csup>7\u003C\u002Fsup> رله: Relay. یک کلید الکترومغناطیسی که با یک سیگنال کوچک می‌تواند یک مدار پرتوان را قطع یا وصل کند.\u003Cbr>\r\n  \u003Csup>8\u003C\u002Fsup> coolant: مایع خنک‌کننده.\u003Cbr>\r\n  \u003Csup>9\u003C\u002Fsup> ترموکوپل: Thermocouple. وسیله‌ای متشکل از دو سیم غیرهمجنس که در صورت ایجاد اختلاف دما بین دو سرشان، ولتاژ تولید می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 20px; : \">\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">ترموستات\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">ترمیستور\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">کنترل دما\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">ایمنی الکتریکی\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">قطع کن حرارتی\u003C\u002Fspan>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[203,204,205],"دماپا","آزمایشگاه علوم تجربی دهم","پایه دهم",0,211,"2026-02-11 00:48:14","2026-02-11 10:09:26","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F11\u002F22","10:09 1404\u002F11\u002F22",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,232,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":224,"title":225,"cat":199,"pic":226,"up_date":227,"title_url":228,"url":229,"legacy_url":230,"cat_title":212,"update_jalali":231},10751,"غدد بزاقی: اندام‌هایی که بزاق دهان را ترشح می‌کنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLSpeMSZAe1BiEpjYOdD6_200.png","2026-08-13 21:38:44","غدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","1405\u002F05\u002F22",{"id":233,"title":234,"cat":199,"pic":235,"up_date":236,"title_url":237,"url":238,"legacy_url":239,"cat_title":212,"update_jalali":231},10730,"یاخته ماهیچه‌ای: سلولی که وظیفه اصلی آن انقباض و ایجاد حرکت است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw3ICMZRMxTQ1ehYxCFNM_200.png","2026-08-13 21:33:21","یاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":212,"update_jalali":231},10733,"بافت ماهیچه‌ای مخطط: نوعی بافت ماهیچه‌ای اسکلتی با نوارهای تیره و روشن و عملکرد ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezUQVH7fegmd13VyOryS_200.png","2026-08-13 16:11:48","بافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":212,"update_jalali":231},10735,"بافت ماهیچه‌ای قلبی: نوعی بافت ماهیچه‌ای که در قلب وجود دارد و غیرارادی است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAD8pZ9OMmFd9dmmOVwXT_200.png","2026-08-13 16:08:51","بافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":212,"update_jalali":231},10738,"بافت ماهیچه‌ای صاف: نوعی بافت ماهیچه‌ای غیرارادی بدون نوارهای مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLsTOvCDdZ2gSDYCDaVTi_200.png","2026-08-13 16:07:16","بافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":212,"update_jalali":231},10740,"الیاف ماهیچه‌ای: رشته‌های باریک تشکیل‌دهنده بافت ماهیچه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRYKYVH7g5omWYbPDobHS_200.png","2026-08-13 16:04:39","الیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":212,"update_jalali":231},10743,"درشت‌نمایی: میزان بزرگ‌نمایی تصویر در میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fxu586hByAkFoL0NN3vOS_200.png","2026-08-13 16:03:08","درشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":212,"update_jalali":231},10745,"میکروسکوپ نوری: وسیله‌ای برای مشاهده اجسام ریز با استفاده از نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDWMrvZ7c03YV387AhZwl_200.png","2026-08-13 16:02:04","میکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":212,"update_jalali":231},10747,"رنگ‌آمیزی یاخته‌ای: افزودن رنگ برای مشاهده بهتر اجزای یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fk8NvSQjnUPb1m7f65AO0_200.png","2026-08-13 15:56:53","رنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":212,"update_jalali":231},10749,"هماتوکسیلین: رنگی که برای مشاهده هسته یاخته‌ها به کار می‌رود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fu7fdlSTHmr9gDUfwLPzK_200.png","2026-08-13 15:53:34","هماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":212,"update_jalali":231},10750,"بزاق دهان: مایعی ترشح‌شده از غدد بزاقی که به گوارش و مرطوب شدن دهان کمک می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FN1FdcpR1A0g2Hfoe85wD_200.png","2026-08-13 15:51:37","بزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":212,"update_jalali":231},10710,"رسوب‌گذاری: ته‌نشین شدن مواد محلول یا معلق و تشکیل لایه‌های جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fwl0fs2joTLBsuA3sVrAf_200.png","2026-08-13 15:49:38","رسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد"]