[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-11016":193,"$f5bfKA4lLXdhU6ILVFfKNfIPURojrGtTfJ0jwTXzcGmU":215},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":206,"status":4,"views":207,"subdate":208,"up_date":209,"first_name":210,"last_name":211,"avatar":13,"cat_title":212,"subdate_jalali":213,"update_jalali":214},11016,1168,1182,3467,"چگالی غیرعادی آب: افزایش چگالی آب تا دمای چهار درجه سلسیوس",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F11016SB6XrzxQDQpNECL5JmUR_800.png","\u003Cdiv id=\"microecon-article\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"چگالی غیرعادی آب\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: IRANSans, Tahoma, Arial, sans-serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n  \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">چگالی غیرعادی آب: رازی که حیات را ممکن ساخت\u003C\u002Fh2>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">افزایش چگالی آب تا دمای چهار درجه سلسیوس و نقش حیاتی آن در طبیعت\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n    \u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> این مقاله به بررسی یکی از شگفت‌انگیزترین رفتارهای آب، یعنی \u003Cstrong>افزایش چگالی آن تا دمای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fstrong> و سپس کاهش آن در دماهای پایین‌تر می‌پردازد. این پدیده، که یک استثنای مهم در قوانین انبساط و انقباض مواد است، \u003Cstrong>پیامدهای گسترده‌ای در زیست‌شناسی و محیط‌زیست\u003C\u002Fstrong> دارد. ما با زبانی ساده، از تعریف \u003Cstrong>چگالی\u003C\u002Fstrong> شروع کرده و با مثال‌های عینی و جدول‌های گویا، دلیل علمی این رفتار را توضیح می‌دهیم. همچنین نشان می‌دهیم که چگونه این ویژگی آب، \u003Cstrong>زندگی در دریاچه‌های یخ‌زده\u003C\u002Fstrong> را حفظ کرده و در صنعت و زندگی روزمره کاربرد دارد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">چگالی چیست و چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>قبل از پرداختن به راز آب، باید بدانیم \u003Cstrong>چگالی\u003Cspan style=\"font-size: 10px; vertical-align: super; : \">[1]\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fstrong> چیست. چگالی معیاری برای سنجش «تراکم» یا «فشردگی» ماده است. به زبان ساده، مقدار جرمی از یک ماده که در یک حجم مشخص جا می‌گیرد. اگر دو مکعب هم‌اندازه، یکی از آهن و یکی از چوب داشته باشیم، مکعب آهن سنگین‌تر است، زیرا چگالی آهن بیشتر از چگالی چوب است.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    \u003Cstrong>فرمول چگالی:\u003C\u002Fstrong> چگالی (با نماد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$\\rho$\u003C\u002Fspan> رو) از تقسیم جرم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$m$\u003C\u002Fspan>) بر حجم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$V$\u003C\u002Fspan>) به دست می‌آید: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$\\rho = \\frac{m}{V}$\u003C\u002Fspan>. واحد آن در سیستم متریک، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">کیلوگرم بر متر مکعب (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">kg\u002Fm³\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">گرم بر سانتی‌متر مکعب (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">g\u002Fcm³\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Fspan> است.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cp>به عنوان مثال، یک لیوان پر از توپ پینگ‌پونگ چگالی کمی دارد، زیرا جرم کمی در حجم بزرگی جای گرفته. اما همان لیوان پر از ماسه، چگالی بسیار بیشتری دارد. در مورد مایعات و گازها، چگالی با دما و فشار تغییر می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">رفتار عادی مواد در برابر سرما: انقباض\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>اکثر مواد هنگام گرم شدن منبسط و هنگام سرد شدن منقبض می‌شوند. دلیلش این است که با کاهش دما، انرژی جنبشی\u003Cspan style=\"font-size: 10px; vertical-align: super; : \">[2]\u003C\u002Fspan> مولکول‌ها کم می‌شود، آن‌ها آهسته‌تر حرکت می‌کنند و می‌توانند در فضای نزدیک‌تری به هم قرار گیرند. بنابراین حجم کاهش و چگالی افزایش می‌یابد. این رفتار را در ترک خوردن آسفالت خیابان در زمستان یا جمع شدن لبه‌های درب فلزی در سرما دیده‌اید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"مقایسه رفتار آب و یک ماده عادی\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ماده\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رفتار هنگام سرد شدن از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">25°C\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">0°C\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تغییر چگالی\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">وضعیت\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">الکل اتیلیک\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">به طور پیوسته منقبض می‌شود\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">افزایش پیوسته\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">\u003Cspan style=\"border-radius: 999px; padding: 2px 8px; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #dcfce7; color: #166534; : \">رفتار عادی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #f8fafc; : \">آلومینیوم\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #f8fafc; : \">به طور پیوسته منقبض می‌شود\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #f8fafc; : \">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">افزایش پیوسته\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #f8fafc; : \">\u003Cspan style=\"border-radius: 999px; padding: 2px 8px; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #dcfce7; color: #166534; : \">رفتار عادی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">آب خالص\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">25°C\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> منقبض، از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">0°C\u003C\u002Fspan> منبسط می‌شود\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">افزایش، سپس کاهش\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">\u003Cspan style=\"border-radius: 999px; padding: 2px 8px; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fee2e2; color: #991b1b; : \">رفتار غیرعادی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">نمودار شگفت‌انگیز چگالی آب: قله در 4 درجه\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>اگر چگالی آب خالص را در دماهای مختلف اندازه‌گیری و روی نمودار بکشیم، منحنی جالبی می‌بینیم. با کاهش دما از حالت گرم (مثلاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">25°C\u003C\u002Fspan>)، چگالی آب \u003Cstrong>افزایش\u003C\u002Fstrong> می‌یابد. اما این افزایش تا دمای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> ادامه دارد. در این دما، آب به \u003Cstrong>بیشینه چگالی\u003C\u002Fstrong> خود، یعنی حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">1000 kg\u002Fm³\u003C\u002Fspan> (دقیقاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">999.972 kg\u002Fm³\u003C\u002Fspan>) می‌رسد. از این نقطه به بعد، با ادامه کاهش دما تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">0°C\u003C\u002Fspan> (نقطه انجماد)، اتفاق عجیبی رخ می‌دهد: چگالی آب \u003Cem>کاهش\u003C\u002Fem> می‌یابد! یعنی آب در دمای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">0°C\u003C\u002Fspan> سبک‌تر از آب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> است. وقتی یخ می‌زند، این کاهش چگالی چشمگیرتر است؛ چگالی یخ حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">917 kg\u002Fm³\u003C\u002Fspan> است، به همین دلیل یخ روی آب شناور می‌ماند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">علت علمی پشت این رفتار استثنایی\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>کلید این معما در \u003Cstrong>پیوندهای هیدروژنی\u003Cspan style=\"font-size: 10px; vertical-align: super; : \">[3]\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fstrong> و ساختار مولکولی آب نهفته است. مولکول آب (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$H_2O$\u003C\u002Fspan>) ساختار خمیده‌ای دارد و اتم اکسیژن نسبت به اتم‌های هیدروژن الکترون‌ها را بیشتر به خود جذب می‌کند. این باعث ایجاد بار منفی جزئی روی اکسیژن و بار مثبت جزئی روی هیدروژن می‌شود. در نتیجه، اکسیژن یک مولکول با هیدروژن مولکول دیگر جذب می‌شود که به آن پیوند هیدروژنی می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>در آب مایع، این پیوندها دائماً تشکیل و شکسته می‌شوند. با کاهش دما از حالت گرم، دو نیرو رقابت می‌کنند:\r\n    \u003Cbr>\u003Cspan style=\"color: #24292f; : \">1. نیروی انقباض:\u003C\u002Fspan> کاهش حرکت مولکولی که مولکول‌ها را به هم نزدیک‌تر می‌کند (افزایش چگالی).\r\n    \u003Cbr>\u003Cspan style=\"color: #24292f; : \">2. نیروی آرایش شبکه‌ای:\u003C\u002Fspan> کاهش دما به مولکول‌ها فرصت بیشتری می‌دهد تا با زاویه‌ای خاص و پایدار، پیوندهای هیدروژنی بیشتری تشکیل دهند. این آرایش خاص، ساختار «حفره‌دار» و بازتری ایجاد می‌کند که حجم را افزایش می‌دهد (کاهش چگالی).\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">25°C\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan>، نیروی اول غالب است و چگالی افزایش می‌یابد. در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan>، این دو نیرو در تعادل هستند و چگالی بیشینه است. از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> به پایین، آرایش شبکه‌ای پیوندهای هیدروژنی غلبه کرده و ساختار باز (شبیه به ساختار شش‌ضلعی یخ، اما نه کاملاً منظم) شروع به شکل‌گیری می‌کند که باعث کاهش چگالی می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>فکر کنید می‌خواهید یک اتاق را پر از صندلی و میز کنید. اگر صندلی‌ها را بی‌نظم روی هم بچینید، در حجم کمی جا می‌گیرند (چگالی زیاد، شبیه آب گرم). اما اگر بخواهید آن‌ها را به طور منظم پشت سر هم و با فاصله ردیف کنید، فضای بیشتری اشغال می‌کنند (چگالی کم، شبیه آب سرد نزدیک انجماد). این مثال ساده، مفهوم آرایش شبکه‌ای را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">کاربرد حیاتی در طبیعت: ناجی موجودات آبزی\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>این رفتار غیرعادی، یک لطف بزرگ طبیعت است! تصور کنید یک دریاچه در زمستان سرد می‌شود. آب سطحی که در تماس با هوای سرد است، خنک می‌شود.\r\n    \u003Cbr>\u003Cstrong>مرحله ۱:\u003C\u002Fstrong> آب سطحی از مثلاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">10°C\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> می‌رسد. با سرد شدن، چگالی آن افزایش یافته و سنگین می‌شود. بنابراین به پایین فرو می‌رود و آب گرم‌تر از کف به بالا می‌آید. این جابجایی ادامه دارد تا تمام آب دریاچه (به استثنای لایه‌های بسیار سطحی) به دمای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-align:baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> برسد.\r\n    \u003Cbr>\u003Cstrong>مرحله ۲:\u003C\u002Fstrong> حالا هوای سردتر، آب سطحی را از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> به سمت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">0°C\u003C\u002Fspan> می‌برد. اکنون با سرد شدن، چگالی آب \u003Cem>کاهش\u003C\u002Fem> می‌یابد. بنابراین آب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">1°C\u003C\u002Fspan> روی آب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> می‌ماند و به پایین فرو نمی‌رود. این لایه سبک، در نهایت در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">0°C\u003C\u002Fspan> یخ می‌زند.\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>نتیجه این است: \u003Cstrong>یخ فقط روی سطح تشکیل می‌شود\u003C\u002Fstrong> و مانند یک پتو، لایه زیرین را از سرمای شدید حفظ می‌کند. در کف دریاچه، آب با دمای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> (که بیشترین چگالی را دارد) باقی می‌ماند. این دما برای بقای ماهی‌ها، گیاهان و سایر آبزیان کافی است. اگر آب رفتار عادی داشت، از سطح شروع به یخ‌زدن می‌کرد و آب سنگین‌تر (سردتر) به طور مداوم به پایین می‌رفت. این روند آنقدر ادامه می‌یافت که کل دریاچه از کف تا سطح منجمد می‌شد و حیات در آن نابود می‌گشت.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 12px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong>سوال ۱: آیا این خاصیت فقط در آب خالص دیده می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cbr>پاسخ: خیر، اما در آب خالص به وضوح قابل مشاهده است. ناخالصی‌ها مانند نمک، نقطه بیشینه چگالی را کمی جابجا می‌کنند. برای مثال، آب دریا در دمای انجماد (زیر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">0°C\u003C\u002Fspan>) به بیشترین چگالی خود می‌رسد، نه در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan>. همچنین موادی مثل \u003Cstrong>بیسموت\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>گالیم\u003C\u002Fstrong> نیز هنگام انجماد منبسط می‌شوند، اما دلیل مولکولی متفاوتی دارند.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 12px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong>سوال ۲: چرا ظروف آب در فریزر ترک می‌خورند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cbr>پاسخ: این دقیقاً نتیجه همان کاهش چگالی و افزایش حجم آب هنگام انجماد است. وقتی آب در ظرف سربسته‌ای یخ می‌زند، حجم آن حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">9%\u003C\u002Fspan> افزایش می‌یابد. فشار ناشی از این انبساط آنقدر زیاد است که می‌تواند ظرف شیشه‌ای یا فلزی را بشکند. به همین دلیل همیشه باید در بطری‌های آب در فریزر، فضای خالی گذاشت.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 12px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong>سوال ۳: آیا در زندگی روزمره مثال دیگری از این خاصیت می‌بینیم؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cbr>پاسخ: بله! در زمستان، وقتی لوله‌های آب در ساختمان‌های قدیمی عایق نیستند، خطر یخ‌زدن دارند. آب داخل لوله اگر یخ بزند و منبسط شود، لوله را می‌ترکاند. همچنین، در سیستم‌های گرمایش مرکزی قدیمی، منبع انبساط باز بالای پشت بام قرار می‌گیرد تا آب گرم شده که منبسط می‌شود، جای برود. (البته انبساط بر اثر گرما ربطی به خاصیت غیرعادی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> ندارد، اما نشان‌دهنده اهمیت توجه به تغییر حجم آب است).\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">تاثیر بر صنعت و محیط زیست\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>مهندسان در طراحی سیستم‌ها باید به این خاصیت آب توجه کنند. طراحی مخازن ذخیره آب در مناطق سردسیر، لوله‌کشی ساختمان‌ها و حتی ساخت شناورها همگی تحت تأثیر تغییرات چگالی آب هستند. در محیط زیست، این پدیده باعث \u003Cstrong>چرخش فصلی آب\u003C\u002Fstrong> در دریاچه‌ها می‌شود. در بهار، آب سطحی گرم و سبک‌تر روی آب سردتر می‌ماند تا زمانی که باد باعث هم‌زدن و اختلاط کل آب‌ها شود. این اختلاط، مواد مغذی کف را به سطح می‌آورد که برای رشد جلبک‌ها و پلانکتون‌ها ضروری است و پایه زنجیره غذایی را تشکیل می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n    \u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> رفتار غیرعادی آب در افزایش چگالی تا دمای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">4°C\u003C\u002Fspan> و سپس کاهش آن، یک استثنای حیاتی در دنیای مواد است. این رفتار که ریشه در ساختار مولکولی منحصر به فرد و پیوندهای هیدروژنی آب دارد، نه تنها یک پدیده علمی جالب، بلکه شرط لازم برای ادامه حیات در بسیاری از اکوسیستم‌های آبی است. از لایه یخ محافظ روی دریاچه‌ها گرفته تا چرخش مواد مغذی، همگی وامدار این ویژگی ساده اما عمیق آب هستند. درک این مفهوم، پنجره‌ای به همبستگی شگفت‌انگیز قوانین فیزیک و شیمی با زندگی روی کره زمین می‌گشاید.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>\u003Cstrong>[1] چگالی (Density):\u003C\u002Fstrong> کمیتی فیزیکی که بیانگر جرم یک ماده در واحد حجم آن است.\r\n    \u003Cbr>\u003Cstrong>[2] انرژی جنبشی (Kinetic Energy):\u003C\u002Fstrong> انرژی ناشی از حرکت ذرات یک ماده.\r\n    \u003Cbr>\u003Cstrong>[3] پیوند هیدروژنی (Hydrogen Bond):\u003C\u002Fstrong> یک نیروی جاذبه نسبتاً قوی بین اتم هیدروژن با بار مثبت جزئی در یک مولکول و یک اتم الکترونگاتیو (مانند اکسیژن یا نیتروژن) در مولکول دیگر.\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 20px; : \">\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">چگالی آب\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">پیوند هیدروژنی\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">دمای 4 درجه سلسیوس\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">یخ زدن آب\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">زیست‌شناسی آبزیان\u003C\u002Fspan>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[203,204,205],"چگالی غیرعادی آب","آزمایشگاه علوم تجربی دهم","پایه دهم",0,307,"2026-02-11 00:35:45","2026-02-11 10:11:36","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F11\u002F22","10:11 1404\u002F11\u002F22",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,232,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":224,"title":225,"cat":199,"pic":226,"up_date":227,"title_url":228,"url":229,"legacy_url":230,"cat_title":212,"update_jalali":231},10751,"غدد بزاقی: اندام‌هایی که بزاق دهان را ترشح می‌کنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLSpeMSZAe1BiEpjYOdD6_200.png","2026-08-13 21:38:44","غدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","1405\u002F05\u002F22",{"id":233,"title":234,"cat":199,"pic":235,"up_date":236,"title_url":237,"url":238,"legacy_url":239,"cat_title":212,"update_jalali":231},10730,"یاخته ماهیچه‌ای: سلولی که وظیفه اصلی آن انقباض و ایجاد حرکت است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw3ICMZRMxTQ1ehYxCFNM_200.png","2026-08-13 21:33:21","یاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":212,"update_jalali":231},10733,"بافت ماهیچه‌ای مخطط: نوعی بافت ماهیچه‌ای اسکلتی با نوارهای تیره و روشن و عملکرد ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezUQVH7fegmd13VyOryS_200.png","2026-08-13 16:11:48","بافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":212,"update_jalali":231},10735,"بافت ماهیچه‌ای قلبی: نوعی بافت ماهیچه‌ای که در قلب وجود دارد و غیرارادی است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAD8pZ9OMmFd9dmmOVwXT_200.png","2026-08-13 16:08:51","بافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":212,"update_jalali":231},10738,"بافت ماهیچه‌ای صاف: نوعی بافت ماهیچه‌ای غیرارادی بدون نوارهای مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLsTOvCDdZ2gSDYCDaVTi_200.png","2026-08-13 16:07:16","بافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":212,"update_jalali":231},10740,"الیاف ماهیچه‌ای: رشته‌های باریک تشکیل‌دهنده بافت ماهیچه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRYKYVH7g5omWYbPDobHS_200.png","2026-08-13 16:04:39","الیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":212,"update_jalali":231},10743,"درشت‌نمایی: میزان بزرگ‌نمایی تصویر در میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fxu586hByAkFoL0NN3vOS_200.png","2026-08-13 16:03:08","درشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":212,"update_jalali":231},10745,"میکروسکوپ نوری: وسیله‌ای برای مشاهده اجسام ریز با استفاده از نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDWMrvZ7c03YV387AhZwl_200.png","2026-08-13 16:02:04","میکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":212,"update_jalali":231},10747,"رنگ‌آمیزی یاخته‌ای: افزودن رنگ برای مشاهده بهتر اجزای یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fk8NvSQjnUPb1m7f65AO0_200.png","2026-08-13 15:56:53","رنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":212,"update_jalali":231},10749,"هماتوکسیلین: رنگی که برای مشاهده هسته یاخته‌ها به کار می‌رود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fu7fdlSTHmr9gDUfwLPzK_200.png","2026-08-13 15:53:34","هماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":212,"update_jalali":231},10750,"بزاق دهان: مایعی ترشح‌شده از غدد بزاقی که به گوارش و مرطوب شدن دهان کمک می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FN1FdcpR1A0g2Hfoe85wD_200.png","2026-08-13 15:51:37","بزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":212,"update_jalali":231},10710,"رسوب‌گذاری: ته‌نشین شدن مواد محلول یا معلق و تشکیل لایه‌های جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fwl0fs2joTLBsuA3sVrAf_200.png","2026-08-13 15:49:38","رسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد"]