[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-11004":3,"categoryMenus":28,"$fEi5XMC_Qfi9nEb7Wd-zyxqXzHymGcrYq3D-Zd1f3Fm4":215},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":18,"status":19,"views":20,"subdate":21,"up_date":22,"first_name":23,"last_name":24,"avatar":12,"cat_title":25,"subdate_jalali":26,"update_jalali":27},11004,67,1168,1182,3467,"مبدل کاتالیزگری: دستگاهی که با کمک کاتالیزگر، گازهای آلاینده را به مواد کم‌خطر تبدیل می‌کند",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F11004GNCMMBp3kYBrVbi698vm_800.png",null,"\u003Cdiv id=\"microecon-article\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"مقاله مبدل کاتالیزوری\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: IRANSans, Tahoma, Arial, sans-serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n  \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">مبدل کاتالیزوری: قهرمان پنهان مبارزه با آلودگی هوا\u003C\u002Fh2>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">دستگاهی کوچک با تأثیری بزرگ، گازهای سمی خودروها را به موادی کم‌خطرتر تبدیل می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n    \u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"color: #24292f; : \">مبدل کاتالیزوری\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan> یکی از مهم‌ترین اختراعات برای کنترل آلاینده‌های خروجی از اگزوز خودروها و برخی صنایع است. این دستگاه با استفاده از یک ماده شیمیایی خاص به نام \u003Cspan style=\"color: #24292f; : \">کاتالیزگر\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan>، گازهای خطرناکی مانند \u003Cspan style=\"color: #24292f; : \">مونوکسید کربن\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"color: #24292f; : \">هیدروکربن‌های نسوخته\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"color: #24292f; : \">اکسیدهای نیتروژن\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan> را طی واکنش‌های شیمیایی به گازهای نسبتاً بی‌خطر مثل نیتروژن، دی‌اکسید کربن و بخار آب تبدیل می‌کند. در این مقاله، اصول کار، ساختار درونی، مواد تشکیل‌دهنده و اهمیت زیست‌محیطی این فناوری به زبانی ساده بررسی می‌شود.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">کاتالیزگر چیست و چگونه کار می‌کند؟\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>\r\n    قبل از پرداختن به خود مبدل، باید با مفهوم کاتالیزگر آشنا شویم. کاتالیزگر ماده‌ای است که سرعت یک واکنش شیمیایی را افزایش می‌دهد، بدون آنکه خود در واکنش مصرف شود. فرض کنید قرار است از نقطه A به نقطه B بروید، اما یک کوه بزرگ در مسیر شماست. کاتالیزگر مانند یک تونل است که راه شما را کوتاه‌تر و سریع‌تر می‌کند، اما خود تونل دست‌نخورده باقی می‌ماند.\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    \u003Cstrong>یک مثال ساده:\u003C\u002Fstrong> تجزیه آب اکسیژنه (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$H_2O_2$\u003C\u002Fspan>) به آب و اکسیژن یک واکنش کند است. اما اگر کمی پودر دی‌اکسید منگنز (به عنوان کاتالیزگر) به آن اضافه کنیم، واکنش به شدت سریع شده و حباب‌های اکسیژن آزاد می‌شود. پس از پایان واکنش، می‌توانیم پودر منگنز را بدون تغییر در مقدار، جمع‌آوری کنیم.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cp>\r\n    در مبدل کاتالیزوری خودرو، کاتالیزگر معمولاً از فلزات گران‌بهایی مانند پلاتین، پالادیم و رودیوم ساخته شده که روی یک بستر سرامیکی لانه‌زنبوری پوشش داده شده‌اند. این ساختار سطح تماس بسیار وسیعی را با گازهای خروجی فراهم می‌آورد.\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">آلاینده‌های اصلی دشمن کدام‌اند؟\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>\r\n    موتورهای بنزینی و دیزلی در احتراق ناقص خود، سه گروه اصلی از گازهای مضر تولید می‌کنند که مبدل کاتالیزوری مسئول کاهش آن‌هاست:\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"جدول آلاینده‌های اصلی خودرو\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام آلاینده و فرمول شیمیایی\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">منشأ و خطرات\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">محصول نهایی پس از مبدل\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">\r\n            \u003Cstrong>مونوکسید کربن (CO)\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n            \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$CO$\u003C\u002Fspan>\r\n          \u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">احتراق ناقص سوخت. گازی بی‌رنگ، بی‌بو و بسیار سمی که با هموگلوبین خون ترکیب شده و مانع انتقال اکسیژن می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">دی‌اکسید کربن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$CO_2$\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #f8fafc; : \">\r\n            \u003Cstrong>هیدروکربن‌های نسوخته (HC)\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n            مثلاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$C_6H_{14}$\u003C\u002Fspan>\r\n          \u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #f8fafc; : \">بخارات سوخت نسوخته. در تشکیل مه‌دود شیمیایی (ازن سطح زمین) نقش دارند و برای سلامتی مضرند.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #f8fafc; : \">دی‌اکسید کربن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$CO_2$\u003C\u002Fspan>) و بخار آب (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$H_2O$\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">\r\n            \u003Cstrong>اکسیدهای نیتروژن (NO\u003Csub>x\u003C\u002Fsub>)\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n            مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$NO$\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$NO_2$\u003C\u002Fspan>\r\n          \u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">در دمای بالا، نیتروژن و اکسیژن هوا با هم ترکیب می‌شوند. این گازها سبب مشکلات تنفسی و باران اسیدی می‌شوند.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; background: #ffffff; : \">نیتروژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$N_2$\u003C\u002Fspan>) و اکسیژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$O_2$\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">نحوهٔ عملکرد مبدل: دو واکنش کلیدی\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>\r\n    مبدل‌های کاتالیزوری مدرن سه‌راهی\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> نامیده می‌شوند، چون همزمان سه آلاینده را هدف قرار می‌دهند. عملکرد آن بر دو نوع واکنش استوار است:\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>\r\n    \u003Cstrong>۱. واکنش اکسایش (سوزاندن):\u003C\u002Fstrong> در این مرحله، مونوکسید کربن و هیدروکربن‌های نسوخته، در حضور کاتالیزگر و اکسیژن باقیمانده در گازهای خروجی، می‌سوزند و به دی‌اکسید کربن و آب تبدیل می‌شوند.\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    \u003Cstrong>واکنش‌های اکسایش:\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n    \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$2CO + O_2 \\xrightarrow{Catalyst} 2CO_2$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\n    \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$C_6H_{14} + 9.5O_2 \\xrightarrow{Catalyst} 6CO_2 + 7H_2O$\u003C\u002Fspan>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cp>\r\n    \u003Cstrong>۲. واکنش کاهش (جداسازی اکسیژن):\u003C\u002Fstrong> در این مرحله، اکسیدهای نیتروژن که اتم‌های اکسیژن اضافی دارند، در تماس با کاتالیزگر، این اتم‌های اکسیژن را از دست داده و به گاز نیتروژن بی‌ضرر تبدیل می‌شوند. این اکسیژن آزاد شده می‌تواند در واکنش‌های اکسایش بالا استفاده شود.\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    \u003Cstrong>واکنش کاهش:\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n    \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$2NO_x \\xrightarrow{Catalyst} xO_2 + N_2$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\n    به طور مثال: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$2NO \\xrightarrow{Catalyst} O_2 + N_2$\u003C\u002Fspan>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cp>\r\n    این واکنش‌ها در دمای نسبتاً بالا (حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">400\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">600\u003C\u002Fspan> درجه سانتی‌گراد) به‌طور همزمان روی سطح کاتالیزگر رخ می‌دهند و خروجی اگزوز را تا بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; : \">90\u003C\u002Fspan>٪ پاک‌تر می‌کنند.\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">از آزمایشگاه تا خیابان: مبدل در عمل\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>\r\n    اگر به زیر خودروی خانواده نگاه کنید، احتمالاً یک قطعه فلزی حجیم شبیه به یک قوطی بزرگ را در مسیر لوله اگزوز خواهید دید. این همان مبدل کاتالیزوری است. داخل این قوطی، هسته سرامیکی لانه‌زنبوری ارزشمند قرار دارد. برای دانش‌آموزان دوره متوسطه، یک مقایسه جالب می‌تواند این باشد: سطح فعال این هسته سرامیکی پس از پوشش داده شدن با فلزات کاتالیزگر، اگر باز شود، می‌تواند به اندازه یک زمین فوتبال سطح تماس ایجاد کند! این یعنی فضای بسیار زیادی برای تماس گازهای آلاینده با کاتالیزگر فراهم است.\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>\r\n    خودروسازان برای اطمینان از کارکرد بهینه مبدل، از حسگرهایی به نام \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">حسگر اکسیژن\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan> قبل و بعد از مبدل استفاده می‌کنند. این حسگرها به کامپیوتر خودرو گزارش می‌دهند که مخلوط سوخت و هوا چقدر غنی یا رقیق است تا کارایی مبدل در بهترین حالت حفظ شود.\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا مبدل کاتالیزوری گاز دی‌اکسید کربن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$CO_2$\u003C\u002Fspan>) را هم حذف می‌کند؟\r\n    \u003Cp style=\"margin: 8px 0 0 0; padding: 0; : \">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. مبدل کاتالیزوری برای کاهش گازهای \u003Cem>سمی\u003C\u002Fem> طراحی شده است. دی‌اکسید کربن به خودی‌خود سمی نیست (ما آن را بازدم می‌کنیم) اما یک گاز گلخانه‌ای محسوب می‌شود. متأسفانه مبدل حتی با تبدیل CO به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline; unicode-bidi: isolate; white-space: nowrap; : \">$CO_2$\u003C\u002Fspan>، مقدار کلی این گاز را افزایش می‌دهد. مبارزه با گازهای گلخانه‌ای نیازمند فناوری‌های دیگری مثل خودروهای الکتریکی یا جذب کربن است.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> چرا گاهی دزدیده شدن مبدل کاتالیزوری در اخبار مطرح می‌شود؟\r\n    \u003Cp style=\"margin: 8px 0 0 0; padding: 0; : \">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> به دلیل فلزات گران‌بهای داخل آن مانند پلاتین، پالادیم و رودیوم. این فلزات حتی به مقدار کم هم ارزش مالی بالایی دارند. دزدان، مبدل را بریده و برای استخراج این فلزات می‌فروشند. به همین دلیل است که خودروهای نو، شماره سریال مخصوصی روی مبدل دارند تا ردیابی شوند.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا استفاده از بنزین معمولی به جای سوخت بدون سرب برای مبدل ضرر دارد؟\r\n    \u003Cp style=\"margin: 8px 0 0 0; padding: 0; : \">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، بسیار مضر است. سرب موجود در بنزین‌های معمولی (در کشورهایی که هنوز استفاده می‌شود) مانند یک سم قوی برای کاتالیزگر عمل کرده و به‌سرعت سطح فعال آن را می‌پوشاند و غیرفعال می‌کند. به همین دلیل، گسترش استفاده از مبدل کاتالیزوری، مستلزم حذف سرب از بنزین بود.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n    \u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> مبدل کاتالیزوری نمونه‌ای درخشان از به کارگیری علم شیمی برای حل یک معضل بزرگ زیستمحیطی است. این دستگاه با استفاده از پدیده کاتالیز، گازهای سمی حاصل از احتراق سوخت‌های فسیلی در خودروها را به موادی با خطر بسیار کمتر تبدیل می‌کند و نقش عمده‌ای در پاکیزگی هوای شهرها دارد. درک اصول سادهٔ کار آن، ما را به اهمیت فناوری در حفظ محیط زیست و ضرورت مراقبت از این قطعه (مانند استفاده از سوخت مناسب) آگاه می‌سازد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp style=\"font-size: 14px; color: #5a626d; : \">\r\n    \u003Csup>1\u003C\u002Fsup> مبدل کاتالیزوری (Catalytic Converter)\u003Cbr>\r\n    \u003Csup>2\u003C\u002Fsup> کاتالیزگر (Catalyst): ماده‌ای که سرعت واکنش را بدون مصرف شدن افزایش می‌دهد.\u003Cbr>\r\n    \u003Csup>3\u003C\u002Fsup> مونوکسید کربن (Carbon Monoxide)\u003Cbr>\r\n    \u003Csup>4\u003C\u002Fsup> هیدروکربن‌های نسوخته (Unburned Hydrocarbons)\u003Cbr>\r\n    \u003Csup>5\u003C\u002Fsup> اکسیدهای نیتروژن (Nitrogen Oxides)\u003Cbr>\r\n    \u003Csup>6\u003C\u002Fsup> مبدل سه‌راهی (Three-Way Catalytic Converter - TWC)\u003Cbr>\r\n    \u003Csup>7\u003C\u002Fsup> حسگر اکسیژن (Oxygen Sensor - O\u003Csub>2\u003C\u002Fsub> Sensor)\r\n  \u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 20px; : \">\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">کاتالیزگر\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">آلودگی هوا\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">واکنش شیمیایی\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">اگزوز خودرو\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">محیط زیست\u003C\u002Fspan>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[15,16,17],"مبدل کاتالیزگری","آزمایشگاه علوم تجربی دهم","پایه دهم",0,1,184,"2026-02-10 22:40:54","2026-02-11 10:17:14","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F11\u002F21","10:17 1404\u002F11\u002F22",{"status":19,"data":29},[30,69,129,147,167],{"id":19,"title":31,"list_order":19,"items":32},"آشنایی",[33,38,42,46,53,57,61,65],{"id":34,"link":35,"type":36,"slug":12,"title":37},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":39,"link":40,"type":36,"slug":12,"title":41},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":43,"link":44,"type":36,"slug":12,"title":45},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":47,"link":48,"type":49,"slug":50,"handler":51,"title":52},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":54,"link":55,"type":36,"slug":12,"title":56},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":58,"link":59,"type":36,"slug":12,"title":60},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":62,"link":63,"type":36,"slug":12,"title":64},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":66,"link":67,"type":36,"slug":12,"title":68},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":70,"title":71,"list_order":19,"items":72},2,"المپیادها",[73,77,81,85,89,93,97,101,105,109,113,117,121,125],{"id":74,"link":75,"type":36,"slug":12,"title":76},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":78,"link":79,"type":36,"slug":12,"title":80},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":82,"link":83,"type":36,"slug":12,"title":84},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":86,"link":87,"type":36,"slug":12,"title":88},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":90,"link":91,"type":36,"slug":12,"title":92},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":94,"link":95,"type":36,"slug":12,"title":96},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":98,"link":99,"type":36,"slug":12,"title":100},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":102,"link":103,"type":36,"slug":12,"title":104},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":106,"link":107,"type":36,"slug":12,"title":108},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":110,"link":111,"type":36,"slug":12,"title":112},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":114,"link":115,"type":36,"slug":12,"title":116},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":118,"link":119,"type":36,"slug":12,"title":120},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":122,"link":123,"type":36,"slug":12,"title":124},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":126,"link":127,"type":36,"slug":12,"title":128},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":130,"title":131,"list_order":19,"items":132},3,"نمونه و تیزهوشان",[133,137,142],{"id":134,"link":135,"type":36,"slug":12,"title":136},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":138,"link":139,"type":49,"slug":140,"handler":140,"title":141},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":143,"link":144,"type":49,"slug":145,"handler":145,"title":146},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":148,"title":149,"list_order":19,"items":150},7,"کتابهای درسی",[151,155,159,163],{"id":152,"link":153,"type":36,"slug":12,"title":154},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":156,"link":157,"type":36,"slug":12,"title":158},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":160,"link":161,"type":36,"slug":12,"title":162},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":164,"link":165,"type":36,"slug":12,"title":166},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":34,"title":168,"list_order":34,"items":169},"پیشنهاد ویژه",[170,175,180,185,190,195,200,203,207,211],{"id":171,"link":172,"type":49,"slug":173,"handler":173,"title":174},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":176,"link":177,"type":49,"slug":178,"handler":178,"title":179},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":181,"link":182,"type":49,"slug":183,"handler":183,"title":184},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":186,"link":187,"type":49,"slug":188,"handler":188,"title":189},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":191,"link":192,"type":49,"slug":193,"handler":193,"title":194},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":196,"link":197,"type":36,"slug":198,"title":199},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":201,"type":36,"slug":12,"title":202},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":204,"link":205,"type":36,"slug":12,"title":206},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":208,"link":209,"type":36,"slug":12,"title":210},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":212,"link":213,"type":36,"slug":12,"title":214},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,232,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":224,"title":225,"cat":10,"pic":226,"up_date":227,"title_url":228,"url":229,"legacy_url":230,"cat_title":25,"update_jalali":231},10751,"غدد بزاقی: اندام‌هایی که بزاق دهان را ترشح می‌کنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLSpeMSZAe1BiEpjYOdD6_200.png","2026-08-13 21:38:44","غدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","1405\u002F05\u002F22",{"id":233,"title":234,"cat":10,"pic":235,"up_date":236,"title_url":237,"url":238,"legacy_url":239,"cat_title":25,"update_jalali":231},10730,"یاخته ماهیچه‌ای: سلولی که وظیفه اصلی آن انقباض و ایجاد حرکت است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw3ICMZRMxTQ1ehYxCFNM_200.png","2026-08-13 21:33:21","یاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است",{"id":241,"title":242,"cat":10,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":25,"update_jalali":231},10733,"بافت ماهیچه‌ای مخطط: نوعی بافت ماهیچه‌ای اسکلتی با نوارهای تیره و روشن و عملکرد ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezUQVH7fegmd13VyOryS_200.png","2026-08-13 16:11:48","بافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی",{"id":249,"title":250,"cat":10,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":25,"update_jalali":231},10735,"بافت ماهیچه‌ای قلبی: نوعی بافت ماهیچه‌ای که در قلب وجود دارد و غیرارادی است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAD8pZ9OMmFd9dmmOVwXT_200.png","2026-08-13 16:08:51","بافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است",{"id":257,"title":258,"cat":10,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":25,"update_jalali":231},10738,"بافت ماهیچه‌ای صاف: نوعی بافت ماهیچه‌ای غیرارادی بدون نوارهای مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLsTOvCDdZ2gSDYCDaVTi_200.png","2026-08-13 16:07:16","بافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط",{"id":265,"title":266,"cat":10,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":25,"update_jalali":231},10740,"الیاف ماهیچه‌ای: رشته‌های باریک تشکیل‌دهنده بافت ماهیچه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRYKYVH7g5omWYbPDobHS_200.png","2026-08-13 16:04:39","الیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای",{"id":273,"title":274,"cat":10,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":25,"update_jalali":231},10743,"درشت‌نمایی: میزان بزرگ‌نمایی تصویر در میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fxu586hByAkFoL0NN3vOS_200.png","2026-08-13 16:03:08","درشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ",{"id":281,"title":282,"cat":10,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":25,"update_jalali":231},10745,"میکروسکوپ نوری: وسیله‌ای برای مشاهده اجسام ریز با استفاده از نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDWMrvZ7c03YV387AhZwl_200.png","2026-08-13 16:02:04","میکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور",{"id":289,"title":290,"cat":10,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":25,"update_jalali":231},10747,"رنگ‌آمیزی یاخته‌ای: افزودن رنگ برای مشاهده بهتر اجزای یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fk8NvSQjnUPb1m7f65AO0_200.png","2026-08-13 15:56:53","رنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته",{"id":297,"title":298,"cat":10,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":25,"update_jalali":231},10749,"هماتوکسیلین: رنگی که برای مشاهده هسته یاخته‌ها به کار می‌رود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fu7fdlSTHmr9gDUfwLPzK_200.png","2026-08-13 15:53:34","هماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود",{"id":305,"title":306,"cat":10,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":25,"update_jalali":231},10750,"بزاق دهان: مایعی ترشح‌شده از غدد بزاقی که به گوارش و مرطوب شدن دهان کمک می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FN1FdcpR1A0g2Hfoe85wD_200.png","2026-08-13 15:51:37","بزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند",{"id":313,"title":314,"cat":10,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":25,"update_jalali":231},10710,"رسوب‌گذاری: ته‌نشین شدن مواد محلول یا معلق و تشکیل لایه‌های جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fwl0fs2joTLBsuA3sVrAf_200.png","2026-08-13 15:49:38","رسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد"]