[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-10860":3,"$fGNLs8jbYjL9nvP3ei9IrylKOkzUoKzQ2r3-OPOXtdSU":28,"categoryMenus":133},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":18,"status":19,"views":20,"subdate":21,"up_date":22,"first_name":23,"last_name":24,"avatar":12,"cat_title":25,"subdate_jalali":26,"update_jalali":27},10860,67,1168,1182,3467,"واکنش شیمیایی: فرایندی که در آن مواد به مواد جدید تبدیل می‌شوند",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuptwHDudI9LCr8TrORlx_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله واکنش شیمیایی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">واکنش شیمیایی: رقص اتم‌ها برای تولد مواد نو\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">فرایندی جادویی در هستهٔ علم شیمی که جهان مادی پیرامون ما را پیوسته دگرگون می‌سازد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> واکنش شیمیایی\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> فرایندی بنیادین است که در آن مواد اولیه (واکنش‌دهنده‌ها) با شکستن و تشکیل پیوندهای شیمیایی، به مواد کاملاً جدیدی (فرآورده‌ها) تبدیل می‌شوند. این مقاله به زبان ساده، اصول کلی مانند قانون پایستگی جرم\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> و انواع واکنش‌ها مانند ترکیب\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> و تجزیه\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> را توضیح می‌دهد. با مثال‌های ملموس از زندگی روزمره مانند زنگ‌زدن آهن، پختن غذا و نور فتوسنتز\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>، درک این مفهوم را آسان می‌کند و با ارائه‌ی جداول و فرمول‌ها، دیدگاهی جامع برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف فراهم می‌آورد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">واکنش شیمیایی چیست؟ از تعریف تا شناسایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>به زبان ساده، واکنش شیمیایی مانند یک دستور آشپزی برای جهان اتم‌هاست. تصور کنید که شما چند قطعه لگو (واکنش‌دهنده‌ها) دارید. با جدا کردن و دوباره به هم وصل کردن آن‌ها به روشی جدید، می‌توانید یک ماشین یا یک قلعه (فرآورده‌ها) بسازید. در واکنش شیمیایی، اتم‌های مواد اولیه بازآرایی می‌شوند تا مواد جدیدی با خواص کاملاً متفاوت ایجاد کنند. نکتهٔ کلیدی این است که خود اتم‌ها نه به وجود می‌آیند و نه از بین می‌روند، فقط نحوهٔ اتصال آن‌ها تغییر می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>چگونه می‌توانیم بفهمیم یک واکنش شیمیایی رخ داده است؟ معمولاً نشانه‌های محسوسی دیده یا احساس می‌شود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول نشانه های شناسایی واکنش شیمیایی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نشانه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تولید گاز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ظهور حباب یا بوی جدید.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سرکه و جوش شیرین که گاز دی‌اکسید کربن تولید می‌کنند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تغییر رنگ\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ایجاد رنگ متفاوت از مواد اولیه.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قهوه‌ای شدن سیب پس از برش خوردن و تماس با هوا.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تشکیل رسوب\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ظهور ماده‌ای جامد و غیر محلول در مایع.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مخلوط کردن آب آهک با دی‌اکسید کربن و تشکیل رسوب کربنات کلسیم.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تغییر دما\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گرماده‌ایی (تولید گرما) یا گرماگیر\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> (جذب گرما).\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سوختن چوب (گرماده). حل کردن نمک در آب (معمولاً گرماگیر).\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول کلیدی:\u003C\u002Fstrong> هر واکنش شیمیایی را می‌توان به صورت نمادین نوشت: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\text{واکنش‌دهنده‌ها} \\rightarrow \\text{فرآورده‌ها}$\u003C\u002Fspan> . پیکان جهت تبدیل را نشان می‌دهد. به عنوان مثال، سوختن گاز متان در هوا را به این شکل نشان می‌دهیم: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$CH_{4} + 2O_{2} \\rightarrow CO_{2} + 2H_{2}O$\u003C\u002Fspan> . در این معادله، تعداد اتم‌های هر عنصر در دو طرف برابر است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">قانون طلایی: پایستگی جرم و انرژی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>آنتوان لاوازیه\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>، دانشمند فرانسوی، قانون مهمی را کشف کرد: \u003Cstrong>در یک واکنش شیمیایی، جرم کل مواد \u003Cem>پایسته\u003C\u002Fem> می‌ماند.\u003C\u002Fstrong> یعنی مجموع جرم واکنش‌دهنده‌ها دقیقاً برابر با مجموع جرم فرآورده‌هاست. اتم‌ها فقط بازآرایی می‌شوند، نه اینکه نابود یا از هیچ خلق شوند. اگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> گرم مواد اولیه داشته باشیم، پس از واکنش هم دقیقاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> گرم ماده (شامل گازهای ممکن) خواهیم داشت. این مفهوم در مورد انرژی نیز به شکلی مشابه صادق است. انرژی نیز می‌تواند بین مواد و محیط مبادله شود (به صورت گرما یا نور)، اما کل آن پایسته است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع اصلی واکنش‌های شیمیایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>واکنش‌های شیمیایی را بر اساس چگونگی تغییر مواد، به دسته‌های اصلی تقسیم‌بندی می‌کنیم. درک این دسته‌بندی به پیش‌بینی فرآورده‌ها کمک می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول انواع واکنش های شیمیایی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع واکنش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">الگوی کلی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شرح ساده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ترکیب (سنتز)\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$A + B \\rightarrow AB$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دو یا چند ماده ساده با هم ترکیب می‌شوند تا ماده‌ای پیچیده‌تر بسازند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سوختن منیزیم: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$2Mg + O_{2} \\rightarrow 2MgO$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تجزیه (تحلیل)\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$AB \\rightarrow A + B$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">یک ماده مرکب به مواد ساده‌تر تجزیه می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">الکترولیز آب: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$2H_{2}O \\rightarrow 2H_{2} + O_{2}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جانشینی یگانه\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$A + BC \\rightarrow AC + B$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">یک عنصر فعال، جای عنصر کم‌فعال‌تر را در یک ترکیب می‌گیرد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آهن و مس سولفات: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Fe + CuSO_{4} \\rightarrow FeSO_{4} + Cu$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جانشینی دوگانه\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$AB + CD \\rightarrow AD + CB$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در دو ترکیب، یون‌ها با هم جابجا شده و ترکیبات جدید می‌سازند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خنثی‌سازی اسید و باز: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$HCl + NaOH \\rightarrow NaCl + H_{2}O$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">واکنش‌های شیمیایی در زندگی روزمره و صنعت\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>این فرایندها فقط محدود به آزمایشگاه نیستند، بلکه نفس کشیدن، خوردن و حتی حرکت کردن ما وابسته به آن‌هاست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تنفس سلولی:\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> مهم‌ترین واکنش برای تأمین انرژی بدن. گلوکز (از غذا) با اکسیژن (از تنفس) وارد واکنش شده و انرژی، آب و دی‌اکسید کربن تولید می‌کند: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$C_{6}H_{12}O_{6} + 6O_{2} \\rightarrow 6CO_{2} + 6H_{2}O + Energy$\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>زنگ زدن آهن (اکسایش):\u003C\u002Fstrong> نمونه‌ای از واکنش ترکیب تدریجی. آهن با اکسیژن و رطوبت هوا واکنش داده و اکسید آهن (زنگ) تشکیل می‌دهد. این واکنش به سازه‌ها آسیب می‌زند و جلوگیری از آن یک چالش مهندسی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پختن کیک:\u003C\u002Fstrong> یک آزمایشگاه شیمی خوشمزه! در این فرایند چندین واکنش همزمان رخ می‌دهد. مثلاً واکنش جوش شیرین (یک باز) با مواد اسیدی موجود در خمیر، گاز دی‌اکسید کربن تولید می‌کند که باعث پف کردن کیک می‌شود. همچنین، حرارت باعث قهوه‌ای شدن سطح کیک (واکنش میلارد\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>) و ایجاد عطر و طعم می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تولید دارو و سوخت:\u003C\u002Fstrong> در صنعت داروسازی، واکنش‌های پیچیده‌ای برای سنتز مولکول‌های درمان‌گر انجام می‌شود. همچنین، پالایش نفت خام بر اساس واکنش‌های تجزیه و تبدیل، سوخت‌هایی مانند بنزین و گازوئیل را برای ما فراهم می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا هر تغییری در مواد، یک واکنش شیمیایی است؟ مثلاً ذوب یخ یا شکستن شیشه؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. در تغییر فیزیکی، فقط حالت فیزیکی ماده (مانند جامد به مایع) یا شکل آن تغییر می‌کند، اما هویت شیمیایی و مولکول‌ها یکسان می‌ماند. ذوب یخ، تبخیر آب و شکستن شیشه تغییر فیزیکی هستند. در واکنش شیمیایی، \u003Cem>هویت\u003C\u002Fem> ماده عوض می‌شود و ماده‌ی جدیدی با خواص متفاوت به وجود می‌آید.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا همهٔ واکنش‌های شیمیایی خود به خود و سریع رخ می‌دهند؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> نه. سرعت واکنش‌ها به عوامل زیادی بستگی دارد. برخی مانند انفجار بسیار سریع و برخی مانند زنگ زدن آهن بسیار کند هستند. عواملی مانند دما (گرما معمولاً سرعت را زیاد می‌کند)، غلظت مواد، سطح تماس (خرد کردن مواد) و وجود کاتالیزور\u003Csup>12\u003C\u002Fsup> (ماده‌ای که سرعت را افزایش می‌دهد ولی خودش مصرف نمی‌شود) بر سرعت تأثیر می‌گذارند. همچنین، برخی واکنش‌ها به انرژی اولیه (مانند یک جرقه) برای شروع نیاز دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> در یک واکنش شیمیایی، آیا تعداد مولکول‌های فرآورده همیشه با تعداد مولکول‌های واکنش‌دهنده برابر است؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> لزوماً نه. آنچه برابر می‌ماند، تعداد \u003Cem>اتم‌های\u003C\u002Fem> هر عنصر است، نه لزوماً تعداد مولکول‌ها. در معادلهٔ سوختن متان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CH_{4} + 2O_{2} \\rightarrow CO_{2} + 2H_{2}O)$\u003C\u002Fspan> ، در سمت چپ \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3\u003C\u002Fspan> مولکول و در سمت راست \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3\u003C\u002Fspan> مولکول داریم. اما در واکنش تولید آمونیاک \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(N_{2} + 3H_{2} \\rightarrow 2NH_{3})$\u003C\u002Fspan> ، از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">4\u003C\u002Fspan> مولکول اولیه، به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> مولکول فرآورده می‌رسیم. اما در هر دو طرف، تعداد اتم‌های نیتروژن و هیدروژن یکسان است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> واکنش شیمیایی قلب تپندهٔ تغییر در جهان ماده است. از تشکیل ستاره‌ها تا پخت نان، همه و همه حاصل بازآرایی اتم‌ها در قالب این فرایند هستند. درک اصول اولیه آن — مانند قانون پایستگی جرم، انواع واکنش‌ها و نشانه‌های شناسایی — پنجره‌ای به فهم علمی پدیده‌های اطرافمان می‌گشاید. این دانش نه تنها پایهٔ علوم تجربی است، بلکه کلیدی برای نوآوری در فناوری، پزشکی و حفظ محیط زیست به شمار می‌رود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش شیمیایی (Chemical Reaction)\u003C\u002Fstrong>: فرایندی که در آن یک یا چند ماده به یک یا چند ماده متفاوت تبدیل می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>قانون پایستگی جرم (Law of Conservation of Mass)\u003C\u002Fstrong>: در یک سیستم بسته، جرم کل مواد در طول یک واکنش شیمیایی تغییر نمی‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش ترکیب یا سنتز (Combination\u002FSynthesis Reaction)\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش تجزیه یا تحلیل (Decomposition\u002FAnalysis Reaction)\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>فتوسنتز (Photosynthesis)\u003C\u002Fstrong>: فرایندی که در آن گیاهان با استفاده از نور خورشید، آب و دی‌اکسید کربن، گلوکز و اکسیژن تولید می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش گرماگیر (Endothermic Reaction)\u003C\u002Fstrong>: واکنشی که برای پیشرفت نیاز به جذب انرژی (معمولاً گرما) از محیط دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>آنتوان لاوازیه (Antoine Lavoisier)\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش جانشینی یگانه (Single Displacement\u002FReplacement Reaction)\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش جانشینی دوگانه (Double Displacement\u002FReplacement Reaction)\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>تنفس سلولی (Cellular Respiration)\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش میلارد (Maillard Reaction)\u003C\u002Fstrong>: مجموعه‌ای از واکنش‌ها بین آمینواسیدها و قندهای کاهنده در هنگام حرارت که عامل قهوه‌ای شدن و ایجاد عطر و طعم در بسیاری از غذاهای پخته شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>12\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>کاتالیزور (Catalyst)\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">واکنش شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">انواع واکنش‌های شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">قانون پایستگی جرم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مثال‌های واکنش شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فرمول نویسی شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"واکنش شیمیایی","آزمایشگاه علوم تجربی دهم","پایه دهم",0,1,218,"2026-02-09 15:15:41","2026-08-10 13:07:06","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F11\u002F20","13:07 1405\u002F05\u002F19",{"tests":29,"papers":30,"files":31,"questions":32,"exams":33,"tutorials":34,"blogs":35},[],[],[],[],[],[],[36,45,53,61,69,77,85,93,101,109,117,125],{"id":37,"title":38,"cat":10,"pic":39,"up_date":40,"title_url":41,"url":42,"legacy_url":43,"cat_title":25,"update_jalali":44},10751,"غدد بزاقی: اندام‌هایی که بزاق دهان را ترشح می‌کنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLSpeMSZAe1BiEpjYOdD6_200.png","2026-08-13 21:38:44","غدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","1405\u002F05\u002F22",{"id":46,"title":47,"cat":10,"pic":48,"up_date":49,"title_url":50,"url":51,"legacy_url":52,"cat_title":25,"update_jalali":44},10730,"یاخته ماهیچه‌ای: سلولی که وظیفه اصلی آن انقباض و ایجاد حرکت است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw3ICMZRMxTQ1ehYxCFNM_200.png","2026-08-13 21:33:21","یاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است",{"id":54,"title":55,"cat":10,"pic":56,"up_date":57,"title_url":58,"url":59,"legacy_url":60,"cat_title":25,"update_jalali":44},10733,"بافت ماهیچه‌ای مخطط: نوعی بافت ماهیچه‌ای اسکلتی با نوارهای تیره و روشن و عملکرد ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezUQVH7fegmd13VyOryS_200.png","2026-08-13 16:11:48","بافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی",{"id":62,"title":63,"cat":10,"pic":64,"up_date":65,"title_url":66,"url":67,"legacy_url":68,"cat_title":25,"update_jalali":44},10735,"بافت ماهیچه‌ای قلبی: نوعی بافت ماهیچه‌ای که در قلب وجود دارد و غیرارادی است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAD8pZ9OMmFd9dmmOVwXT_200.png","2026-08-13 16:08:51","بافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است",{"id":70,"title":71,"cat":10,"pic":72,"up_date":73,"title_url":74,"url":75,"legacy_url":76,"cat_title":25,"update_jalali":44},10738,"بافت ماهیچه‌ای صاف: نوعی بافت ماهیچه‌ای غیرارادی بدون نوارهای مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLsTOvCDdZ2gSDYCDaVTi_200.png","2026-08-13 16:07:16","بافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط",{"id":78,"title":79,"cat":10,"pic":80,"up_date":81,"title_url":82,"url":83,"legacy_url":84,"cat_title":25,"update_jalali":44},10740,"الیاف ماهیچه‌ای: رشته‌های باریک تشکیل‌دهنده بافت ماهیچه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRYKYVH7g5omWYbPDobHS_200.png","2026-08-13 16:04:39","الیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای",{"id":86,"title":87,"cat":10,"pic":88,"up_date":89,"title_url":90,"url":91,"legacy_url":92,"cat_title":25,"update_jalali":44},10743,"درشت‌نمایی: میزان بزرگ‌نمایی تصویر در میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fxu586hByAkFoL0NN3vOS_200.png","2026-08-13 16:03:08","درشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ",{"id":94,"title":95,"cat":10,"pic":96,"up_date":97,"title_url":98,"url":99,"legacy_url":100,"cat_title":25,"update_jalali":44},10745,"میکروسکوپ نوری: وسیله‌ای برای مشاهده اجسام ریز با استفاده از نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDWMrvZ7c03YV387AhZwl_200.png","2026-08-13 16:02:04","میکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور",{"id":102,"title":103,"cat":10,"pic":104,"up_date":105,"title_url":106,"url":107,"legacy_url":108,"cat_title":25,"update_jalali":44},10747,"رنگ‌آمیزی یاخته‌ای: افزودن رنگ برای مشاهده بهتر اجزای یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fk8NvSQjnUPb1m7f65AO0_200.png","2026-08-13 15:56:53","رنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته",{"id":110,"title":111,"cat":10,"pic":112,"up_date":113,"title_url":114,"url":115,"legacy_url":116,"cat_title":25,"update_jalali":44},10749,"هماتوکسیلین: رنگی که برای مشاهده هسته یاخته‌ها به کار می‌رود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fu7fdlSTHmr9gDUfwLPzK_200.png","2026-08-13 15:53:34","هماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود",{"id":118,"title":119,"cat":10,"pic":120,"up_date":121,"title_url":122,"url":123,"legacy_url":124,"cat_title":25,"update_jalali":44},10750,"بزاق دهان: مایعی ترشح‌شده از غدد بزاقی که به گوارش و مرطوب شدن دهان کمک می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FN1FdcpR1A0g2Hfoe85wD_200.png","2026-08-13 15:51:37","بزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند",{"id":126,"title":127,"cat":10,"pic":128,"up_date":129,"title_url":130,"url":131,"legacy_url":132,"cat_title":25,"update_jalali":44},10710,"رسوب‌گذاری: ته‌نشین شدن مواد محلول یا معلق و تشکیل لایه‌های جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fwl0fs2joTLBsuA3sVrAf_200.png","2026-08-13 15:49:38","رسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد",{"status":19,"data":134},[135,174,234,252,272],{"id":19,"title":136,"list_order":19,"items":137},"آشنایی",[138,143,147,151,158,162,166,170],{"id":139,"link":140,"type":141,"slug":12,"title":142},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":144,"link":145,"type":141,"slug":12,"title":146},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":148,"link":149,"type":141,"slug":12,"title":150},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":152,"link":153,"type":154,"slug":155,"handler":156,"title":157},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":159,"link":160,"type":141,"slug":12,"title":161},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":163,"link":164,"type":141,"slug":12,"title":165},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":167,"link":168,"type":141,"slug":12,"title":169},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":171,"link":172,"type":141,"slug":12,"title":173},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":175,"title":176,"list_order":19,"items":177},2,"المپیادها",[178,182,186,190,194,198,202,206,210,214,218,222,226,230],{"id":179,"link":180,"type":141,"slug":12,"title":181},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":183,"link":184,"type":141,"slug":12,"title":185},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":187,"link":188,"type":141,"slug":12,"title":189},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":191,"link":192,"type":141,"slug":12,"title":193},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":195,"link":196,"type":141,"slug":12,"title":197},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":199,"link":200,"type":141,"slug":12,"title":201},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":203,"link":204,"type":141,"slug":12,"title":205},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":207,"link":208,"type":141,"slug":12,"title":209},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":211,"link":212,"type":141,"slug":12,"title":213},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":215,"link":216,"type":141,"slug":12,"title":217},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":219,"link":220,"type":141,"slug":12,"title":221},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":223,"link":224,"type":141,"slug":12,"title":225},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":227,"link":228,"type":141,"slug":12,"title":229},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":231,"link":232,"type":141,"slug":12,"title":233},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":235,"title":236,"list_order":19,"items":237},3,"نمونه و تیزهوشان",[238,242,247],{"id":239,"link":240,"type":141,"slug":12,"title":241},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":243,"link":244,"type":154,"slug":245,"handler":245,"title":246},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":248,"link":249,"type":154,"slug":250,"handler":250,"title":251},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":253,"title":254,"list_order":19,"items":255},7,"کتابهای درسی",[256,260,264,268],{"id":257,"link":258,"type":141,"slug":12,"title":259},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":261,"link":262,"type":141,"slug":12,"title":263},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":265,"link":266,"type":141,"slug":12,"title":267},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":269,"link":270,"type":141,"slug":12,"title":271},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":139,"title":273,"list_order":139,"items":274},"پیشنهاد ویژه",[275,280,285,290,295,300,305,308,312,316],{"id":276,"link":277,"type":154,"slug":278,"handler":278,"title":279},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":281,"link":282,"type":154,"slug":283,"handler":283,"title":284},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":286,"link":287,"type":154,"slug":288,"handler":288,"title":289},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":291,"link":292,"type":154,"slug":293,"handler":293,"title":294},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":296,"link":297,"type":154,"slug":298,"handler":298,"title":299},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":301,"link":302,"type":141,"slug":303,"title":304},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":306,"type":141,"slug":12,"title":307},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":309,"link":310,"type":141,"slug":12,"title":311},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":313,"link":314,"type":141,"slug":12,"title":315},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":317,"link":318,"type":141,"slug":12,"title":319},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین"]