[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-10827":193,"$fZwADhNSHy9MGaVwHe8CxWxjcY_y9J5AKtKPSyErUksg":215},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":206,"status":4,"views":207,"subdate":208,"up_date":209,"first_name":210,"last_name":211,"avatar":13,"cat_title":212,"subdate_jalali":213,"update_jalali":214},10827,1168,1182,3467,"هیدروژناسیون: فرایندی که طی آن چربی‌های سیرنشده به سیرشده تبدیل می‌شوند",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQ8IbASM45lkwWAxr9xUQ_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله هیدروژناسیون\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 28px; font-weight: 800\">هیدروژناسیون: جادوی تبدیل روغن‌های مایع به جامد\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">فرایندی شیمیایی که ساختار مولکولی چربی‌ها را تغییر می‌دهد و در صنایع غذایی و تولیدی کاربرد فراوان دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> هیدروژناسیون\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> یک واکنش شیمیایی مهم است که در طی آن با افزودن اتم‌های هیدروژن به مولکول‌های روغن‌های گیاهی مایع (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Unsaturated Fats\u003C\u002Fspan>)، این روغن‌ها به چربی‌های نیمه‌جامد یا جامد (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Saturated Fats\u003C\u002Fspan>) تبدیل می‌شوند. این فرایند که معمولاً با کمک کاتالیزور فلزی مانند نیکل انجام می‌گیرد، امکان تولید موادی مانند مارگارین و روغن‌های سرخ‌کردنی مخصوص را فراهم می‌کند. درک این موضوع برای دانش‌آموزان، پیوند جالبی بین شیمی، \u003Cstrong>تغذیه\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>صنعت غذایی\u003C\u002Fstrong> ایجاد می‌کند و مفاهیمی مانند \u003Cstrong>پیوند دوگانه\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>ایزومر ترانس\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>پایداری\u003C\u002Fstrong> را به‌صورت عملی توضیح می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چربی‌ها: سیرشده و سیرنشده چه تفاوتی دارند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>قبل از پرداختن به هیدروژناسیون، باید بدانیم چربی‌ها از چه ساخته شده‌اند. واحد سازندهٔ اصلی چربی‌ها، \u003Cem>اسیدهای چرب\u003C\u002Fem>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> هستند. این اسیدها زنجیره‌های بلندی از اتم‌های کربن و هیدروژن هستند. نحوهٔ اتصال اتم‌های کربن به یکدیگر، تعیین‌کنندهٔ نوع چربی است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه چربی های سیرشده و سیرنشده\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع چربی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ساختار مولکولی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">حالت فیزیکی در دمای اتاق\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">منابع معمول\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>چربی سیرشده\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تمام اتم‌های کربن با \u003Cstrong>پیوند یگانه\u003C\u002Fstrong> به هم وصل شده‌اند و با اتم‌های هیدروژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">«سیر»\u003C\u002Fspan> شده‌اند. فرمول ساده: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ -C-C- $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">معمولاً \u003Cstrong>جامد\u003C\u002Fstrong> (مانند کره، روغن نارگیل)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فراورده‌های حیوانی، برخی روغن‌های گیاهی گرمسیری\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>چربی سیرنشده\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حداقل یک \u003Cstrong>پیوند دوگانه\u003C\u002Fstrong> بین اتم‌های کربن وجود دارد. این پیوند دوگانه باعث \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">«خمیدگی»\u003C\u002Fspan> در مولکول می‌شود. فرمول ساده: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ -C=C- $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">معمولاً \u003Cstrong>مایع\u003C\u002Fstrong> (مانند روغن زیتون، روغن آفتابگردان)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بیشتر روغن‌های گیاهی، آجیل، ماهی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>پیوند دوگانه مانند یک لولا عمل می‌کند. فکر کنید دو تکه چوب (اتم‌های کربن) با یک لولای محکم (پیوند دوگانه) به هم وصل شده‌اند. این لولا اجازه می‌دهد مولکول خمیده شود و نتواند به راحتی در کنار مولکول‌های مشابه خود منظم و فشرده شود. به همین دلیل، در دمای اتاق مایع هستند. اما در چربی‌های سیرشده که فقط پیوند یگانه دارند، مولکول‌ها مانند مدادهای صافی هستند که به راحتی در جعبه چیده می‌شوند و ساختار جامد و پایداری تشکیل می‌دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> پیوند دوگانه در شیمی با علامت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ = $\u003C\u002Fspan> نشان داده می‌شود. یک اسید چرب سیرنشده می‌تواند یک (تک‌سیرنشده\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>) یا چند (چندسیرنشده\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>) پیوند دوگانه داشته باشد. هر چه تعداد پیوندهای دوگانه بیشتر باشد، نقطه ذوب روغن پایین‌تر و روان‌تر است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">هیدروژناسیون چگونه کار می‌کند؟ (واکنش شیمیایی به زبان ساده)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>هیدروژناسیون در واقع یک \u003Cem>واکنش افزایشی\u003C\u002Fem> است. یعنی اتم‌های جدید (هیدروژن) به مولکول اولیه (روغن سیرنشده) اضافه می‌شوند. این کار در یک \u003Cstrong>راکتور صنعتی\u003C\u002Fstrong> تحت شرایط کنترل‌شده انجام می‌شود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Col>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>مواد اولیه:\u003C\u002Fstrong> روغن گیاهی مایع (مانند روغن سویا یا پنبه‌دانه) که پر از پیوندهای دوگانه است.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>گاز هیدروژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ H_2 $\u003C\u002Fspan>):\u003C\u002Fstrong> از منابع صنعتی تأمین می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>کاتالیزور\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> معمولاً پودر فلز نیکل که روی یک مادهٔ نگهدارنده پخش شده است. کاتالیزور مانند یک میدان بازی عمل می‌کند که هم مولکول روغن و هم مولکول هیدروژن را روی سطح خود نگه می‌دارد و شرایط را برای واکنش آن‌ها راحت‌تر می‌کند، بدون اینکه خودش مصرف شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>شرایط واکنش:\u003C\u002Fstrong> مخلوط روغن و کاتالیزور را تا دمای حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">180-200\u003C\u002Fspan> درجه سانتی‌گراد گرم کرده و گاز هیدروژن را با فشار به داخل آن می‌دمند.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Fol>\r\n\r\n\u003Cp>در این شرایط، پیوند دوگانه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ C=C $\u003C\u002Fspan> می‌شکند و به دو پیوند یگانه تبدیل می‌شود. هر کدام از این کربن‌های تازه آزاد شده، یک اتم هیدروژن جدید جذب می‌کنند. به این ترتیب، مولکول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">«سیر»\u003C\u002Fspan> می‌شود. واکنش ساده شده را می‌توان این‌گونه نشان داد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ R–CH=CH–R' + H_2 \\xrightarrow[\\text{کاتالیزور نیکل}]{\\text{گرما و فشار}} R–CH_2–CH_2–R' $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در این فرمول، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ R $\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ R' $\u003C\u002Fspan> نشان‌دهندهٔ باقی‌ماندهٔ مولکول اسید چرب هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">هیدروژناسیون جزئی و پدیده خطرناک: چربی‌های ترانس\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>گاهی هدف، تولید چربی کاملاً جامد و سیرشده نیست. صنعت‌گران می‌خواهند روغن مایع را فقط کمی سفت‌تر کنند تا برای مثال، قوام مارگارین یا shortening (روغن جامد شیرینی‌پزی) را داشته باشد. به این کار \u003Cstrong>هیدروژناسیون جزئی\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. در این حالت، همهٔ پیوندهای دوگانه هیدروژنه نمی‌شوند، اما مشکلی رخ می‌دهد: بعضی از پیوندهای دوگانه باقی‌مانده \u003Cem>ایزومریزه\u003C\u002Fem> می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>ایزومریزه شدن یعنی تغییر آرایش فضایی اتم‌ها بدون تغییر در فرمول شیمیایی. در پیوند دوگانه طبیعی روغن‌های گیاهی، اتم‌های هیدروژن معمولاً در یک سمت هستند (\u003Cspan style=\"color: #166534\">\u003Cstrong>ایزومر سیس\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fspan>). اما تحت شرایط هیدروژناسیون جزئی، برخی از این پیوندهای دوگانه می‌چرخند و اتم‌های هیدروژن در دو طرف مخالف قرار می‌گیرند (\u003Cspan style=\"color: #991b1b\">\u003Cstrong>ایزومر ترانس\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fspan>).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مقایسه سیس و ترانس:\u003C\u002Fstrong> تصور کنید دو نفر (اتم‌های هیدروژن) در یک صندلی دو نفره (پیوند دوگانه) نشسته‌اند. در حالت \u003Cem>سیس\u003C\u002Fem>، هر دو روی یک سمت صندلی (مثلاً سمت چپ) می‌نشینند که باعث خمیدگی صندلی می‌شود. در حالت \u003Cem>ترانس\u003C\u002Fem>، هر کدام روی یک سمت صندلی (یکی چپ، یکی راست) می‌نشینند که صندلی را صاف نگه می‌دارد. همین صافی باعث می‌شود چربی‌های ترانس مانند چربی‌های سیرشده رفتار کنند و نقطه ذوب بالاتری داشته باشند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>چربی‌های ترانس برای صنعت جذاب بودند چون محصول را پایدار، جامد در دمای اتاق و با ماندگاری بسیار بالا می‌کردند. اما برای سلامتی انسان بسیار مضر هستند و خطر بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهند. امروزه در بسیاری از کشورها استفاده از چربی‌های ترانس صنعتی محدود یا ممنوع شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از آزمایشگاه تا سوپرمارکت: کاربردهای هیدروژناسیون\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>این فرایند شیمیایی در زندگی روزمره ما نقشی پررنگ دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>تولید مارگارین و کره گیاهی:\u003C\u002Fstrong> اصلی‌ترین کاربرد. با هیدروژنه کردن روغن‌های گیاهی ارزان‌قیمت مانند سویا، محصولی با قوام کره ولی با منشأ گیاهی تولید می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>تولید روغن‌های سرخ‌کردنی ویژه:\u003C\u002Fstrong> روغن‌های معمولی در دمای بالا سریع اکسید شده و دود می‌کنند. هیدروژناسیون جزئی، پیوندهای دوگانه حساس را کاهش می‌دهد و روغن را برای سرخ‌کردن عمیق \u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">پایدارتر\u003C\u002Fstrong> می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>تولید چربی مخصوص شیرینی‌پزی (Shortening):\u003C\u002Fstrong> این چربی‌های جامد باعث تردی و پوکی کلوچه و کیک می‌شوند. توانایی آن‌ها در ایجاد بافت مناسب، مستقیماً به فرایند هیدروژناسیون و کنترل قوام مرتبط است.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>افزایش ماندگاری:\u003C\u002Fstrong> پیوندهای دوگانه نقاط آسیب‌پذیری در برابر اکسیداسیون و تندشدن روغن هستند. با هیدروژنه کردن و کاهش این پیوندها، عمر قفسه‌ای محصولات غذایی افزایش چشمگیری می‌یابد.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cem>مثال عملی:\u003C\u002Fem> اگر روغن مایع آفتابگردان را چندین بار برای سرخ‌کردن استفاده کنید، رنگ آن تیره و بوی نامطبوعی می‌گیرد. اما روغن مخصوص سرخ‌کردنی که تا حدی هیدروژنه شده، می‌تواند دفعات بیشتری حرارت ببیند بدون اینکه به سرعت کیفیت خود را از دست بدهد. این پایداری حرارتی، هدیهٔ فرایند هیدروژناسیون است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا همهٔ چربی‌های جامد، حاصل هیدروژناسیون صنعتی هستند؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nخیر. این یک \u003Cstrong>اشتباه رایج\u003C\u002Fstrong> است. بسیاری از چربی‌های جامد به‌طور طبیعی سیرشده هستند و نیازی به این فرایند ندارند. مانند کره حیوانی (از شیر به دست می‌آید)، روغن نارگیل و روغن پالم. هیدروژناسیون معمولاً برای \u003Cspan style=\"color: #991b1b\">تبدیل روغن‌های گیاهی مایع به جامد\u003C\u002Fspan> استفاده می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا هیدروژناسیون فقط در صنایع غذایی کاربرد دارد؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nخیر. اگرچه تمرکز ما بر کاربرد غذایی بود، اما از این فرایند در صنایع دیگر نیز استفاده می‌شود. یک مثال مهم، \u003Cstrong>تولید مواد اولیه برای ساخت صابون و شوینده‌ها\u003C\u002Fstrong> است. همچنین در صنعت پتروشیمی برای بهبود کیفیت برخی سوخت‌ها و روان‌سازها از فرایندهای هیدروژناسیون استفاده می‌کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چگونه می‌توان تشخیص داد محصولی حاوی چربی هیدروژنه است؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nبهترین راه، \u003Cstrong>خواندن برچسب مواد تشکیل‌دهنده\u003C\u002Fstrong> روی بسته‌بندی مواد غذایی است. به دنبال عباراتی مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">«روغن گیاهی هیدروژنه»\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">«روغن گیاهی جزئی هیدروژنه»\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">«چربی ترانس»\u003C\u002Fspan> بگردید. وجود این عبارات نشان‌دهندهٔ گذراندن فرایند هیدروژناسیون است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> هیدروژناسیون یک فرایند شیمیایی کنترل‌شده و قدرتمند است که با افزودن هیدروژن به روغن‌های سیرنشده مایع، آن‌ها را به چربی‌های سیرشده یا نیمه‌جامد تبدیل می‌کند. این فرایند امکان تولید محصولات غذایی با قوام مطلوب، پایداری بیشتر و ماندگاری طولانی‌تر را فراهم کرده است. اما شکل ناقص آن (هیدروژناسیون جزئی) منجر به تولید چربی‌های ترانس مضر شده که امروزه به‌دلیل خطرات سلامتی مورد انتقاد هستند. درک این موضوع، نمونهٔ بارزی از تأثیر علم شیمی بر صنعت و زندگی روزمره است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> Hydrogenation: فرایند افزودن هیدروژن مولکولی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ H_2 $\u003C\u002Fspan>) به یک ترکیب آلی.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> Fatty Acids: واحدهای سازندهٔ چربی‌ها و روغن‌ها.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> Saturated Fats: چربی‌هایی که در ساختارشان هیچ پیوند دوگانه‌ای بین اتم‌های کربن وجود ندارد.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> Unsaturated Fats: چربی‌هایی که دارای یک یا چند پیوند دوگانه در زنجیره کربنی خود هستند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> Monounsaturated: دارای یک پیوند دوگانه.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> Polyunsaturated: دارای دو یا چند پیوند دوگانه.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> Catalyst: ماده‌ای که سرعت یک واکنش شیمیایی را افزایش می‌دهد، بدون اینکه خود مصرف شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> Partial Hydrogenation: فرایند هیدروژناسیونی که تنها بخشی از پیوندهای دوگانه را اشباع می‌کند و می‌تواند منجر به تشکیل ایزومر ترانس شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> Cis Isomer: در ایزومر سیس، اتم‌ها یا گروه‌های یکسان در یک سمت پیوند دوگانه قرار دارند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> Trans Isomer: در ایزومر ترانس، اتم‌ها یا گروه‌های یکسان در دو طرف مخالف پیوند دوگانه قرار دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اسید چرب\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوند دوگانه\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">چربی ترانس\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مارگارین\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کاتالیزور نیکل\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"هیدروژناسیون","آزمایشگاه علوم تجربی دهم","پایه دهم",0,231,"2026-02-09 12:25:25","2026-08-10 13:53:04","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F11\u002F20","13:53 1405\u002F05\u002F19",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,232,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":224,"title":225,"cat":199,"pic":226,"up_date":227,"title_url":228,"url":229,"legacy_url":230,"cat_title":212,"update_jalali":231},10751,"غدد بزاقی: اندام‌هایی که بزاق دهان را ترشح می‌کنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLSpeMSZAe1BiEpjYOdD6_200.png","2026-08-13 21:38:44","غدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","1405\u002F05\u002F22",{"id":233,"title":234,"cat":199,"pic":235,"up_date":236,"title_url":237,"url":238,"legacy_url":239,"cat_title":212,"update_jalali":231},10730,"یاخته ماهیچه‌ای: سلولی که وظیفه اصلی آن انقباض و ایجاد حرکت است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw3ICMZRMxTQ1ehYxCFNM_200.png","2026-08-13 21:33:21","یاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":212,"update_jalali":231},10733,"بافت ماهیچه‌ای مخطط: نوعی بافت ماهیچه‌ای اسکلتی با نوارهای تیره و روشن و عملکرد ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezUQVH7fegmd13VyOryS_200.png","2026-08-13 16:11:48","بافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":212,"update_jalali":231},10735,"بافت ماهیچه‌ای قلبی: نوعی بافت ماهیچه‌ای که در قلب وجود دارد و غیرارادی است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAD8pZ9OMmFd9dmmOVwXT_200.png","2026-08-13 16:08:51","بافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":212,"update_jalali":231},10738,"بافت ماهیچه‌ای صاف: نوعی بافت ماهیچه‌ای غیرارادی بدون نوارهای مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLsTOvCDdZ2gSDYCDaVTi_200.png","2026-08-13 16:07:16","بافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":212,"update_jalali":231},10740,"الیاف ماهیچه‌ای: رشته‌های باریک تشکیل‌دهنده بافت ماهیچه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRYKYVH7g5omWYbPDobHS_200.png","2026-08-13 16:04:39","الیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":212,"update_jalali":231},10743,"درشت‌نمایی: میزان بزرگ‌نمایی تصویر در میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fxu586hByAkFoL0NN3vOS_200.png","2026-08-13 16:03:08","درشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":212,"update_jalali":231},10745,"میکروسکوپ نوری: وسیله‌ای برای مشاهده اجسام ریز با استفاده از نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDWMrvZ7c03YV387AhZwl_200.png","2026-08-13 16:02:04","میکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":212,"update_jalali":231},10747,"رنگ‌آمیزی یاخته‌ای: افزودن رنگ برای مشاهده بهتر اجزای یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fk8NvSQjnUPb1m7f65AO0_200.png","2026-08-13 15:56:53","رنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":212,"update_jalali":231},10749,"هماتوکسیلین: رنگی که برای مشاهده هسته یاخته‌ها به کار می‌رود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fu7fdlSTHmr9gDUfwLPzK_200.png","2026-08-13 15:53:34","هماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":212,"update_jalali":231},10750,"بزاق دهان: مایعی ترشح‌شده از غدد بزاقی که به گوارش و مرطوب شدن دهان کمک می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FN1FdcpR1A0g2Hfoe85wD_200.png","2026-08-13 15:51:37","بزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":212,"update_jalali":231},10710,"رسوب‌گذاری: ته‌نشین شدن مواد محلول یا معلق و تشکیل لایه‌های جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fwl0fs2joTLBsuA3sVrAf_200.png","2026-08-13 15:49:38","رسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد"]