[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-10609":193,"$f_I1gX-ooPrwWGzLuXeHuVom1IY4UBWo-lsGTsb-tKVI":215},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":206,"status":4,"views":207,"subdate":208,"up_date":209,"first_name":210,"last_name":211,"avatar":13,"cat_title":212,"subdate_jalali":213,"update_jalali":214},10609,1169,1182,3863,"واکنش کاهش: واکنشی که در آن یک ماده اکسیژن از دست می‌دهد یا الکترون دریافت می‌کند.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fd8LbFdtgmsygloSdjnRN_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله واکنش کاهش\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 28px; font-weight: 800\">واکنش کاهش: نیمه‌ی پنهان ماجرای انتقال الکترون\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">واکنشی که در آن یک ماده اکسیژن از دست می‌دهد یا الکترون دریافت می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه: \u003C\u002Fstrong>در دنیای شیمی، \u003Cstrong>واکنش کاهش\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup> یکی از دو بال اصلی واکنش‌های اکسایش و کاهش (ردوکس)\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup> است. اگر \u003Cstrong>اکسایش\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup> را به‌عنوان از دست دادن الکترون یا دریافت اکسیژن بشناسیم، کاهش دقیقاً برعکس آن عمل می‌کند. این مقاله به زبان ساده و با مثال‌های ملموس از زندگی روزمره، به بررسی این مفهوم پرداخته، نقش آن در پیل‌های الکتروشیمیایی و زنگ زدن آهن را توضیح می‌دهد و با مقایسه‌ای ساده، آن را در کنار اکسایش قرار می‌دهد تا درک آن برای دانش‌آموزان پایه یازدهم آسان‌تر شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اکسایش و کاهش: یک جفت جدایی‌ناپذیر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>هیچ وقت واکنش کاهش به تنهایی رخ نمی‌دهد! همیشه یک ماده الکترون از دست می‌دهد (اکسید می‌شود) و ماده‌ای دیگر همان الکترون‌ها را دریافت می‌کند (کاهش می‌یابد). به همین دلیل است که به این واکنش‌ها، \u003Cstrong>واکنش اکسایش-کاهش\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>ردوکس\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. برای درک بهتر، می‌توانیم این مفهوم را با یک مثال ساده شروع کنیم: وقتی یک میخ آهنی در مجاورت هوا و رطوبت قرار می‌گیرد، زنگ می‌زند. در این فرآیند، آهن (Fe) اکسید می‌شود و الکترون از دست می‌دهد و اکسیژن (O\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>) موجود در هوا، این الکترون‌ها را دریافت کرده و کاهش می‌یابد و در نهایت ترکیب اکسید آهن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Fe_2O_3 \\cdot xH_2O$\u003C\u002Fspan>) یا همان زنگ آهن تشکیل می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک فرمول ساده برای به خاطر سپردن: \u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\text{کاهش} = \\text{کسب الکترون}$\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\text{از دست دادن اکسیژن}$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nبرای به خاطر آوردن این موضوع، می‌توان از کلمه‌ی اختصاری \u003Cstrong>"کاهک"\u003C\u002Fstrong> استفاده کرد: \u003Cstrong>کاهش = افزایش عدد اکسایش منفی\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>کاهش = از دست دادن اکسیژن\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">شناسایی واکنش کاهش: سه روش کلیدی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>چگونه در یک معادله‌ی شیمیایی تشخیص دهیم کدام گونه کاهش یافته است؟ سه نشانه‌ی اصلی وجود دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول شناسایی واکنش کاهش\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">روش شناسایی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال ملموس\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>از دست دادن اکسیژن\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اگر یک اتم اکسیژن از یک مولکول جدا شود، آن مولکول کاهش یافته است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در کوره‌ی بلند، اکسید آهن (هماتیت) به آهن تبدیل می‌شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Fe_2O_3 + 3CO \\rightarrow 2Fe + 3CO_2$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\n   \u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; display: inline-block; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">کاهش یافته\u003C\u002Fstrong> Fe\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>O\u003Csub>3\u003C\u002Fsub> (اکسیژن از دست داده)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>دریافت الکترون\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گونه‌ای که در طی واکنش الکترون می‌گیرد، کاهش یافته است. این موضوع در واکنش‌های یونی به وضوح دیده می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">واکنش روی با یون مس: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Zn + Cu^{2+} \\rightarrow Zn^{2+} + Cu$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\n   \u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; display: inline-block; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">کاهش یافته\u003C\u002Fstrong> Cu\u003Csup>2+\u003C\u002Fsup> (2 الکترون گرفته و به Cu تبدیل شده)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>کاهش عدد اکسایش\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عدد اکسایش یک اتم که کاهش می‌یابد، از نظر عددی کمتر می‌شود (مثلاً از +3 به 0 یا از 0 به -2).\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در واکنش بالا، عدد اکسایش مس از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">+2\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> رسیده است (کاهش یافته).\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاهش در عمل: از پیل خشک تا تصفیه‌ی آب\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شاید ندانید که واکنش کاهش، منبع انرژی بسیاری از وسایل روزمره‌ی شماست و در صنعت نقش حیاتی دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>باتری (پیل خشک):\u003C\u002Fstrong> در یک باتری قلمی معمولی (پیل لکلاتشه\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup>)، در قطب مثبت (کاتد)، واکنش کاهش اتفاق می‌افتد. در اینجا دی‌اکسید منگنز (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$MnO_2$\u003C\u002Fspan>) با دریافت الکترون کاهش می‌یابد و انرژی الکتریکی تولید می‌شود. به زبان ساده، این "دریافت الکترون" در یک سر باتری، باعث جاری شدن جریان برق در مدار چراغ قوه یا رادیوی شما می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تصفیه‌ی آب:\u003C\u002Fstrong> در برخی مراحل تصفیه‌ی آب، از کلر (Cl\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>) برای ضدعفونی استفاده می‌شود. کلر در آب کاهش می‌یابد و به یون کلرید (Cl\u003Csup>-\u003C\u002Fsup>) تبدیل می‌شود. این فرآیند کاهش، بخشی از مکانیسم از بین بردن میکروب‌هاست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>متالورژی (استخراج فلزات):\u003C\u002Fstrong> برای به دست آوردن فلزات از سنگ معدن آن‌ها، معمولاً باید اکسید فلز را کاهش داد. مثلاً برای تولید آلومینیوم از سنگ بوکسیت (حاوی Al\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>O\u003Csub>3\u003C\u002Fsub>) یا برای تولید آهن از هماتیت، از روش‌های الکترولیز یا استفاده از کک (کربن) به عنوان عامل کاهنده استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک آزمایش ساده در خانه:\u003C\u002Fstrong> اگر یک میخ تمیز آهنی را در محلول سولفات مس آبی رنگ قرار دهید، پس از مدتی رنگ آبی محلول کمرنگ شده و یک لایه نارنجی-قرمز مس روی میخ نشست می‌کند. در اینجا یون‌های مس (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Cu^{2+}$\u003C\u002Fspan>) با گرفتن الکترون از آهن، کاهش یافته و به فلز مس (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Cu$\u003C\u002Fspan>) تبدیل می‌شوند. در عوض آهن اکسید شده و به محلول می‌رود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تفاوت کاهنده و اکسنده؛ قهرمان و ضدقهرمان!\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در یک واکنش ردوکس، دو ماده‌ی کلیدی نقش‌آفرینی می‌کنند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه کاهنده و اکسنده\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عامل (Agent)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تعریف\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">سرنوشت در واکنش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>عامل کاهنده\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ماده‌ای که باعث کاهش ماده‌ی دیگر می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خودش \u003Cstrong>اکسید\u003C\u002Fstrong> می‌شود (الکترون از دست می‌دهد).\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فلز روی (Zn) در باتری. روی اکسید می‌شود تا ماده‌ی دیگر کاهش یابد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>عامل اکسنده\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[7]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ماده‌ای که باعث اکسایش ماده‌ی دیگر می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خودش \u003Cstrong>کاهش\u003C\u002Fstrong> می‌یابد (الکترون دریافت می‌کند).\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">یون مس (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Cu^{2+}$\u003C\u002Fspan>) در آزمایش میخ و محلول مس. مس کاهش می‌یابد تا روی اکسید شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">آیا واکنش کاهش همیشه با از دست دادن اکسیژن همراه است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">خیر. این فقط یک تعریف اولیه و قدیمی است. تعریف مدرن‌تر و کلی‌تر که بر اساس انتقال الکترون است، جامع‌تر می‌باشد. مثلاً در واکنش \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Cl_2 + 2e^- \\rightarrow 2Cl^-$\u003C\u002Fspan>، گاز کلر کاهش می‌یابد اما اکسیژنی در کار نیست. پس همیشه به دنبال \u003Cstrong>دریافت الکترون\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>کاهش عدد اکسایش\u003C\u002Fstrong> باشید.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">چگونه در یک واکنش پیچیده بفهمیم کدام ماده کاهش یافته؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">بهترین راه، محاسبه‌ی \u003Cstrong>عدد اکسایش\u003C\u002Fstrong> برای اتم‌های کلیدی در واکنش دهنده‌ها و فرآورده‌ها است. اتمی که عدد اکسایش آن از نظر عددی \u003Cstrong>کمتر\u003C\u002Fstrong> شده است (مثلاً از +3 به +1، یا از 0 به -2)، کاهش یافته است. این روش تقریباً در همه‌ی موارد جواب می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #24292f\">آیا "کاهش" به معنای کوچک شدن یا کم شدن اندازه‌ی مولکول است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">خیر. این یک اشتباه رایج است. "کاهش" در شیمی به معنای کاهش عدد اکسایش یا کسب الکترون است و هیچ ربطی به کوچک شدن فیزیکی یا تعداد اتم‌های یک مولکول ندارد. یک مولکول ممکن است پس از کاهش، حتی بزرگ‌تر هم بشود!\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> واکنش کاهش، فرآیندی است که در آن یک ماده \u003Cstrong>الکترون دریافت می‌کند\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>اکسیژن از دست می‌دهد\u003C\u002Fstrong> (تعریف قدیمی). این واکنش هیچ‌گاه به تنهایی رخ نمی‌دهد و همیشه با یک واکنش اکسایش همراه است. ما می‌توانیم کاهش را با سه نشانه بشناسیم: از دست دادن اکسیژن، دریافت الکترون و کاهش عدد اکسایش. این مفهوم در پیل‌های باتری، استخراج فلزات و حتی فرآیندهای زیستی نقش اساسی دارد. به یاد داشته باشید که عاملی که خودش کاهش می‌یابد (الکترون می‌گیرد)، \u003Cstrong>عامل اکسنده\u003C\u002Fstrong> نام دارد چون باعث اکسید شدن ماده‌ی دیگر می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #5a5a5a; font-size: 14px\">[1] Reduction: کاهش.\u003Cbr>\r\n[2] Redox Reaction: واکنش اکسایش-کاهش. ترکیبی از دو کلمه Reduction (کاهش) و Oxidation (اکسایش).\u003Cbr>\r\n[3] Oxidation: اکسایش.\u003Cbr>\r\n[4] Oxidation Number: عدد اکسایش. عددی فرضی که بار یک اتم را در یک ترکیب، با فرض یونی بودن پیوندها نشان می‌دهد.\u003Cbr>\r\n[5] Leclanché Cell: پیل لکلاتشه، نوعی پیل خشک اولیه.\u003Cbr>\r\n[6] Reducing Agent: عامل کاهنده.\u003Cbr>\r\n[7] Oxidizing Agent: عامل اکسنده.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">واکنش کاهش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اکسایش و کاهش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">عامل کاهنده\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">عدد اکسایش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیل الکتروشیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ یازدهم","آزمایشگاه علوم تجربی یازدهم","واکنش کاهش",0,198,"2026-02-06 12:39:21","2026-09-12 23:46:40","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F11\u002F17","23:46 1405\u002F06\u002F21",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,232,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":224,"title":225,"cat":199,"pic":226,"up_date":227,"title_url":228,"url":229,"legacy_url":230,"cat_title":212,"update_jalali":231},10473,"محیط آزمایشگاه: فضای آموزشی ویژه‌ای که به‌دلیل وجود مواد شیمیایی، وسایل حساس و تجهیزات فنی، نیازمند رعایت دقیق نکات ایمنی است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fn7EmuaB0P3YffPqNZEiF_200.png","2026-09-13 02:58:42","محیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10473\u002Fمحیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10473\u002Fمحیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","1405\u002F06\u002F22",{"id":233,"title":234,"cat":199,"pic":235,"up_date":236,"title_url":237,"url":238,"legacy_url":239,"cat_title":212,"update_jalali":231},10474,"ایمنی آزمایشگاه: مجموعه اصول و اقداماتی که برای پیشگیری از حادثه و حفظ سلامت افراد در آزمایشگاه رعایت می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhVEPo8253ErEnckJhPQ7_200.png","2026-09-13 02:56:31","ایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10474\u002Fایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10474\u002Fایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":212,"update_jalali":231},10475,"میز کار آزمایشگاهی: سطح مشخصی برای انجام آزمایش و قرار دادن وسایل و مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuQNC6P81BHvxnaew47Ok_200.png","2026-09-13 02:55:09","میز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10475\u002Fمیز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10475\u002Fمیز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":212,"update_jalali":231},10476,"مواد شیمیایی: موادی با ترکیب مشخص که در آزمایش‌ها استفاده می‌شوند و ممکن است خطرناک باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTmVhjr2ezXDNtMsSRj5q_200.png","2026-09-13 02:53:28","مواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10476\u002Fمواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10476\u002Fمواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":212,"update_jalali":231},10477,"وسایل آزمایشگاهی: ابزارها و تجهیزات مورد استفاده برای انجام آزمایش‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5UMl2OTzkD322HZSFG8J_200.png","2026-09-13 02:50:41","وسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10477\u002Fوسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10477\u002Fوسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":212,"update_jalali":231},10478,"کپسول آتش‌نشانی: وسیله‌ای برای خاموش کردن آتش در مواقع اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF5RMrkJQHN1QgqFXj4sa_200.png","2026-09-13 02:48:17","کپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10478\u002Fکپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10478\u002Fکپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":212,"update_jalali":231},10479,"جعبه کمک‌های اولیه: مجموعه‌ای از وسایل اولیه برای رسیدگی فوری به آسیب‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FM3SHKHIyHdOaTW2VP23X_200.png","2026-09-13 02:45:51","جعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10479\u002Fجعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10479\u002Fجعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":212,"update_jalali":231},10480,"شیر اصلی آب و گاز: محل کنترل جریان آب و گاز در آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKmGJOH3MC8rmSHgXfYNg_200.png","2026-09-13 02:43:15","شیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10480\u002Fشیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10480\u002Fشیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":212,"update_jalali":231},10481,"هود آزمایشگاهی: محفظه‌ای برای انجام آزمایش‌هایی که بخار، گاز یا مواد خطرناک تولید می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fsgz1xHEDtHeXNz88ChJD_200.png","2026-09-13 02:39:36","هود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10481\u002Fهود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10481\u002Fهود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":212,"update_jalali":231},10482,"پریز و فیوز برق: تجهیزات کنترل و تأمین ایمن جریان برق در آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9DAJkUSDJubXZ6VJMW8k_200.png","2026-09-13 02:38:29","پریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10482\u002Fپریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10482\u002Fپریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":212,"update_jalali":231},10483,"پسماند شیمیایی: مواد زائد حاصل از آزمایش‌ها که نیاز به دفع ایمن دارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNDTYuI6jB89cJNXQT8YW_200.png","2026-09-13 02:37:14","پسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10483\u002Fپسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10483\u002Fپسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":212,"update_jalali":231},10484,"خروج اضطراری: مسیر مشخص برای ترک سریع آزمایشگاه در شرایط خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVc1vC9F5CLgKBeoXfNMi_200.png","2026-09-13 02:35:46","خروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10484\u002Fخروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10484\u002Fخروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر"]