[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-10602":193,"$fpglZlfoPH7xPjVyEqr8czbZAnOwwzhFcrW0z8Z0GVP8":215},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":206,"status":4,"views":207,"subdate":208,"up_date":209,"first_name":210,"last_name":211,"avatar":13,"cat_title":212,"subdate_jalali":213,"update_jalali":214},10602,1169,1182,3863,"مقاومت الکتریکی: میزان مخالفت یک ماده با عبور جریان الکتریکی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fkx1ZBwwda9YkMy3U5YXm_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله مقاومت الکتریکی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">مقاومت الکتریکی: نردبان مقابل حرکت الکترون‌ها\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">مقدار مخالفت یک ماده با عبور جریان الکتریکی را کاوش کنید. از ساده‌ترین سیم‌ها تا پیچیده‌ترین مدارهای الکترونیکی.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">مقاومت الکتریکی \u003Csup>1\u003C\u002Fsup> مفهومی کلیدی در فیزیک و الکترونیک است که میزان سد راه بودن یک ماده در برابر عبور بارهای الکتریکی (جریان) را تعیین می‌کند. درک این مفهوم به فهم عملکرد وسایل روزمره مانند لامپ، بخاری برقی و حتی تلفن همراه کمک می‌کند. این مقاله به زبان ساده، \u003Cstrong>تعریف مقاومت\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>عوامل موثر بر آن\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>قانون اهم\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> و \u003Cstrong>کاربردهای عملی\u003C\u002Fstrong> آن را برای دانش‌آموزان پایه یازدهم تشریح می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مقاومت الکتریکی چیست؟ یک تشبیه ساده\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید یک شلنگ پر از آب دارید. آب همان بار الکتریکی (الکترون) است. حالا اگر شلنگ کاملاً صاف و پهن باشد، آب به راحتی و با سرعت زیاد جریان می‌یابد. اما اگر داخل شلنگ سنگریزه یا اسفنج قرار دهید، حرکت آب با مانع روبرو شده و سرعت و مقدار آن کاهش می‌یابد. \u003Cstrong>مقاومت الکتریکی\u003C\u002Fstrong> دقیقاً معادل همان سنگریزه‌ها و اسفنج داخل شلنگ است. هرچه این موانع بیشتر باشند، مقاومت بالاتر رفته و عبور جریان سخت‌تر می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در مواد رسانا (مانند مس)، الکترون‌های آزاد زیادی وجود دارند که می‌توانند به راحتی حرکت کنند. اما در مواد نارسانا (مانند چوب یا پلاستیک)، الکترون‌ها به اتم‌ها چسبیده‌اند و نمی‌توانند آزادانه جریان یابند. مقاومت در نارساناها بسیار بالاست. واحد اندازه‌گیری مقاومت \u003Cstrong>اهم\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> است که با نماد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\Omega$\u003C\u002Fspan> نمایش داده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول کلیدی:\u003C\u002Fstrong> رابطه اصلی بین ولتاژ، جریان و مقاومت توسط \u003Cstrong>قانون اهم\u003C\u002Fstrong> بیان می‌شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$V = I \\times R$\u003C\u002Fspan>. در این فرمول، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$V$\u003C\u002Fspan> ولتاژ (برحسب ولت)، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$I$\u003C\u002Fspan> جریان (برحسب آمپر) و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$R$\u003C\u002Fspan> مقاومت (برحسب اهم) است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چهار عامل کلیدی تعیین‌کننده مقدار مقاومت\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مقاومت یک جسم به جنس و ابعاد آن بستگی دارد. این عوامل را می‌توان در جدول زیر خلاصه کرد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول عوامل موثر بر مقاومت الکتریکی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عامل\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تأثیر بر مقاومت\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال و توضیح\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>جنس ماده (مقاومت ویژه\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مستقیم و ذاتی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیم مسی مقاومت بسیار کمی دارد، درحالی‌که سیم نیکروم (آلیاژی از نیکل و کروم) مقاومت بالایی دارد. به همین دلیل از نیکروم در سیم‌پیچ بخاری استفاده می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>طول جسم\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مستقیم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هرچه سیم بلندتر باشد، مقاومت آن بیشتر است. عبور الکترون‌ها از مسیر طولانی‌تر، با برخوردهای بیشتری همراه است. مانند دویدن در یک راهروی طولانی پر از موانع.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>سطح مقطع (ضخامت)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">معکوس\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیم ضخیم‌تر (سطح مقطع بیشتر) مقاومت کمتری دارد. زیرا مسیرهای موازی بیشتری برای حرکت الکترون‌ها وجود دارد. مانند بزرگراه چند بانده در مقابل یک جاده باریک.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>دمای ماده\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مستقیم (در رساناها)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">با افزایش دما در رساناها، لرزش اتم‌ها بیشتر شده و حرکت الکترون‌ها سخت‌تر می‌شود. به همین دلیل مقاومت سیم فلزی داغ، از سیم سرد بیشتر است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>رابطه این عوامل به صورت فرمول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$R = \\rho \\frac{L}{A}$\u003C\u002Fspan> بیان می‌شود که در آن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\rho$\u003C\u002Fspan> (رو) مقاومت ویژه ماده، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$L$\u003C\u002Fspan> طول و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$A$\u003C\u002Fspan> سطح مقطع است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مقاومت در وسایل الکتریکی روزمره: از لامپ تا رادیاتور\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مقاومت الکتریکی همیشه یک مانع نامطلوب نیست! در بسیاری از وسایل، ما عمداً از قطعاتی با مقاومت بالا استفاده می‌کنیم تا به هدف مورد نظر برسیم. در واقع مقاومت، انرژی الکتریکی را به شکل‌های دیگر انرژی تبدیل می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>لامپ رشته‌ای قدیمی:\u003C\u002Fstrong> رشته‌ای نازک از جنس تنگستن که مقاومت بسیار بالایی دارد. وقتی جریان از آن می‌گذرد، به دلیل مقاومت زیاد، رشته به شدت داغ شده (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$>2500^\\circ C$\u003C\u002Fspan>) و نور سفید از خود ساطع می‌کند. این پدیده \u003Cem>گرمایش ژول\u003C\u002Fem>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> نام دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>بخاری برقی یا سشوار:\u003C\u002Fstrong> در داخل این وسایل یک سیم‌پیچ از جنس \u003Cstrong>نیکروم\u003C\u002Fstrong> وجود دارد. نیکروم مقاومت ویژه بالایی دارد و وقتی جریان از آن می‌گذرد، گرمای زیادی تولید می‌کند. این گرمایش کاملاً بر اساس قانون اهم و رابطه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$P = I^2 R$\u003C\u002Fspan> (توان تلف شده در مقاومت) قابل توضیح است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>ترموستات اجاق گاز یا آبگرمکن:\u003C\u002Fstrong> در بسیاری از این وسایل، از یک قطعه به نام \u003Cstrong>ترمیستور\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> استفاده می‌شود. مقاومت ترمیستور با دما تغییر می‌کند. دستگاه با اندازه‌گیری این تغییر مقاومت، می‌تواند دمای محیط را حس کرده و دستگاه را خاموش یا روشن کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پتانسیومتر (ولوم تنظیم صدا):\u003C\u002Fstrong> این قطعه یک مقاومت متغیر است. وقتی شما ولوم رادیو یا صفحه‌کلید روشنایی LED را می‌چرخانید، در واقع طول موثری از یک ماده مقاومتی را که جریان از آن می‌گذرد، تغییر می‌دهید. با افزایش طول، مقاومت بیشتر و جریان کم می‌شود (مثلاً صدا کم می‌شود).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا مقاومت یک جسم همیشه ثابت است؟ مثلاً مقاومت یک سیم مسی چقدر تغییر می‌کند؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. همانطور که در جدول عوامل دیدیم، مقاومت یک جسم (مثلاً یک سیم) با تغییر دما عوض می‌شود. همچنین اگر سیم کشیده یا فشرده شود (تغییر در طول و سطح مقطع)، مقاومت آن تغییر می‌کند. برای یک ماده خاص در دمای ثابت، مقاومت ویژه (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\rho$\u003C\u002Fspan>) ثابت است، ولی مقاومت کل جسم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$R$\u003C\u002Fspan>) می‌تواند متغیر باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-top: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> چرا وقتی دو باتری را پشت سر هم (متوالی) قرار می‌دهیم، لامپ پرنورتر می‌شود؟ آیا مقاومت لامپ تغییر کرده؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر، مقاومت لامپ (در دمای ثابت) تقریباً ثابت است. طبق قانون اهم \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$V = I \\times R$\u003C\u002Fspan>، با دو برابر شدن ولتاژ (V) و ثابت بودن مقاومت (R)، جریان (I) دو برابر می‌شود. افزایش جریان باعث می‌شود لامپ گرمای بیشتر و در نتیجه نور بیشتری تولید کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-top: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا ماده‌ای وجود دارد که مقاومت آن صفر باشد؟ اگر بله، چه کاربردی دارد؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، این مواد \u003Cstrong>ابررسانا\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> نام دارند. در دماهای بسیار پایین (نزدیک به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$-273^\\circ C$\u003C\u002Fspan>)، مقاومت برخی مواد کاملاً صفر می‌شود. در این حالت جریان الکتریکی بدون هیچ تلف انرژی تا ابد می‌تواند در آنها جاری بماند. از ابررساناها در دستگاه‌های پیشرفته مانند MRI بیمارستان‌ها، قطارهای مغناطیسی پرسرعت و شتاب‌دهنده‌های ذرات استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> مقاومت الکتریکی یک خاصیت فیزیکی است که میزان مخالفت یک ماده با عبور جریان را نشان می‌دهد. این مفهوم با قانون اهم \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(V = I \\times R)$\u003C\u002Fspan> به ولتاژ و جریان مرتبط می‌شود. طول، سطح مقطع، جنس ماده و دما، چهار عامل اصلی تعیین‌کننده مقدار مقاومت هستند. مقاومت در زندگی ما کاربردهای گسترده‌ای دارد؛ از تولید نور و گرما در وسایل خانگی تا کنترل دقیق مدارها در گوشی‌های هوشمند. درک این مفهوم پایه، کلید فهم دنیای الکترونیک و برق است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> مقاومت الکتریکی (Electrical Resistance)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> قانون اهم (Ohm's Law)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> اهم (Ohm)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> مقاومت ویژه (Resistivity)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> گرمایش ژول (Joule Heating)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> ترمیستور (Thermistor) – ترکیبی از Thermal (حرارتی) و Resistor (مقاومت). مقاومتی که مقدارش با دما تغییر می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> ابررسانا (Superconductor)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مقاومت الکتریکی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-right: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">قانون اهم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-right: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مقاومت ویژه\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-right: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کاربرد مقاومت\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-right: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">عوامل موثر بر مقاومت\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ یازدهم","آزمایشگاه علوم تجربی یازدهم","مقاومت الکتریکی",0,133,"2026-02-05 23:25:24","2026-09-13 00:05:23","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F11\u002F16","0:05 1405\u002F06\u002F22",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,232,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":224,"title":225,"cat":199,"pic":226,"up_date":227,"title_url":228,"url":229,"legacy_url":230,"cat_title":212,"update_jalali":231},10473,"محیط آزمایشگاه: فضای آموزشی ویژه‌ای که به‌دلیل وجود مواد شیمیایی، وسایل حساس و تجهیزات فنی، نیازمند رعایت دقیق نکات ایمنی است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fn7EmuaB0P3YffPqNZEiF_200.png","2026-09-13 02:58:42","محیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10473\u002Fمحیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10473\u002Fمحیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","1405\u002F06\u002F22",{"id":233,"title":234,"cat":199,"pic":235,"up_date":236,"title_url":237,"url":238,"legacy_url":239,"cat_title":212,"update_jalali":231},10474,"ایمنی آزمایشگاه: مجموعه اصول و اقداماتی که برای پیشگیری از حادثه و حفظ سلامت افراد در آزمایشگاه رعایت می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhVEPo8253ErEnckJhPQ7_200.png","2026-09-13 02:56:31","ایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10474\u002Fایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10474\u002Fایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":212,"update_jalali":231},10475,"میز کار آزمایشگاهی: سطح مشخصی برای انجام آزمایش و قرار دادن وسایل و مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuQNC6P81BHvxnaew47Ok_200.png","2026-09-13 02:55:09","میز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10475\u002Fمیز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10475\u002Fمیز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":212,"update_jalali":231},10476,"مواد شیمیایی: موادی با ترکیب مشخص که در آزمایش‌ها استفاده می‌شوند و ممکن است خطرناک باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTmVhjr2ezXDNtMsSRj5q_200.png","2026-09-13 02:53:28","مواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10476\u002Fمواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10476\u002Fمواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":212,"update_jalali":231},10477,"وسایل آزمایشگاهی: ابزارها و تجهیزات مورد استفاده برای انجام آزمایش‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5UMl2OTzkD322HZSFG8J_200.png","2026-09-13 02:50:41","وسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10477\u002Fوسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10477\u002Fوسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":212,"update_jalali":231},10478,"کپسول آتش‌نشانی: وسیله‌ای برای خاموش کردن آتش در مواقع اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF5RMrkJQHN1QgqFXj4sa_200.png","2026-09-13 02:48:17","کپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10478\u002Fکپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10478\u002Fکپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":212,"update_jalali":231},10479,"جعبه کمک‌های اولیه: مجموعه‌ای از وسایل اولیه برای رسیدگی فوری به آسیب‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FM3SHKHIyHdOaTW2VP23X_200.png","2026-09-13 02:45:51","جعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10479\u002Fجعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10479\u002Fجعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":212,"update_jalali":231},10480,"شیر اصلی آب و گاز: محل کنترل جریان آب و گاز در آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKmGJOH3MC8rmSHgXfYNg_200.png","2026-09-13 02:43:15","شیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10480\u002Fشیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10480\u002Fشیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":212,"update_jalali":231},10481,"هود آزمایشگاهی: محفظه‌ای برای انجام آزمایش‌هایی که بخار، گاز یا مواد خطرناک تولید می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fsgz1xHEDtHeXNz88ChJD_200.png","2026-09-13 02:39:36","هود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10481\u002Fهود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10481\u002Fهود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":212,"update_jalali":231},10482,"پریز و فیوز برق: تجهیزات کنترل و تأمین ایمن جریان برق در آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9DAJkUSDJubXZ6VJMW8k_200.png","2026-09-13 02:38:29","پریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10482\u002Fپریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10482\u002Fپریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":212,"update_jalali":231},10483,"پسماند شیمیایی: مواد زائد حاصل از آزمایش‌ها که نیاز به دفع ایمن دارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNDTYuI6jB89cJNXQT8YW_200.png","2026-09-13 02:37:14","پسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10483\u002Fپسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10483\u002Fپسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":212,"update_jalali":231},10484,"خروج اضطراری: مسیر مشخص برای ترک سریع آزمایشگاه در شرایط خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVc1vC9F5CLgKBeoXfNMi_200.png","2026-09-13 02:35:46","خروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10484\u002Fخروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10484\u002Fخروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر"]