[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-10545":3,"categoryMenus":28,"$fwZn9JVXS6V2f2mcKbmWt-ktLwxqAjeBVhA3lJQQjPJQ":215},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":18,"status":19,"views":20,"subdate":21,"up_date":22,"first_name":23,"last_name":24,"avatar":12,"cat_title":25,"subdate_jalali":26,"update_jalali":27},10545,67,1169,1182,3863,"سوخت‌های فسیلی: موادی مانند نفت و زغال‌سنگ که از منابع طبیعی به دست می‌آیند و برای تولید انرژی سوزانده می‌شوند.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fp240SKTrSK74IQtDltK5_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله سوخت‌های فسیلی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">سوخت‌های فسیلی: موتور محرکه تمدن و چالش بزرگ امروز\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">از نور چراغ مطالعه تا سوخت خودرو، از برق خانه تا ساخت پلاستیک، دنیای مدرن ما عمیقاً به سوخت‌های فسیلی گره خورده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">سوخت‌های فسیلی\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> مانند نفت، گاز طبیعی و زغال‌سنگ، حاصل فرآیندهای زمین‌شناسی میلیون‌ها ساله بر باقی‌مانده موجودات زنده قدیمی هستند. این منابع تجدیدناپذیر\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>، امروزه بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">77%\u003C\u002Fspan> از انرژی اولیه جهان را تأمین می‌کنند و در بخش‌هایی مانند حمل‌ونقل و صنعت نقشی حیاتی دارند. با این حال، سوزاندن آن‌ها مهم‌ترین منبع انتشار گازهای گلخانه‌ای و تغییرات آب‌وهوایی است و پیامدهای جدی برای سلامت انسان و محیط زیست به همراه دارد. این مقاله به زبان ساده به چیستی، کاربردها، اثرات و آینده این منابع انرژی می‌پردازد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سوخت فسیلی چیست و چگونه تشکیل می‌شود؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>به زبان ساده، سوخت فسیلی مانند یک باتری طبیعی بسیار قدرتمند است که انرژی خورشید ذخیره‌شده در گیاهان و جانوران میلیون‌ها سال پیش را در خود نگه داشته است. اجساد این موجودات زنده در زیر لایه‌های ضخیم خاک و سنگ مدفون شدند. در طول زمان بسیار طولانی (میلیون‌ها سال) و تحت فشار و گرمای زیاد درون پوسته زمین، این مواد آلی به شکل‌های غلیظ انرژی‌داری که ما امروز می‌شناسیم، تبدیل شدند. این فرآیند آن‌قدر کند است که در مقیاس زمانی انسانی قابل تکرار نیست، به همین دلیل آن‌ها را \u003Cstrong>منابع تجدیدناپذیر\u003C\u002Fstrong> می‌نامیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> سه نوع اصلی سوخت فسیلی وجود دارد: \u003Cstrong>زغال‌سنگ\u003C\u002Fstrong> (عمدتاً از گیاهان خشکی تشکیل شده)، \u003Cstrong>نفت\u003C\u002Fstrong> (عمدتاً از پلانکتون‌ها و جانوران دریایی تشکیل شده) و \u003Cstrong>گاز طبیعی\u003C\u002Fstrong>. هر یک از این سوخت‌ها پس از استخراج و گاهی پالایش (مثل تبدیل نفت خام به بنزین)، سوزانده می‌شوند تا انرژی شیمیایی ذخیره‌شده در آن‌ها به شکل‌های مفیدی مانند گرما، حرکت یا برق آزاد شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سوخت‌های فسیلی در زندگی روزمره ما کجا هستند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک عمق وابستگی ما، کافی است یک روز عادی را تصور کنید: صبح با صدای زنگ گوشی که احتمالاً برق آن از یک نیروگاه حرارتی می‌آید، بیدار می‌شوید. با خودرویی که با بنزین (فرآورده نفت) حرکت می‌کند به مدرسه می‌روید. ساختمان مدرسه در زمستان با گاز طبیعی گرم می‌شود. بسیاری از وسایل پلاستیکی اطرافتان، از خودکار گرفته تا کیف، از محصولات پتروشیمی\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> ساخته شده‌اند. حتی غذایی که می‌خورید، با کمک کودهای نیتروژنی که از گاز طبیعی تولید می‌شوند، پرورش یافته است. خلاصه این که:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"کاربرد سوخت‌های فسیلی در بخش‌های مختلف\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">بخش اصلی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">سهم انرژی از سوخت فسیلی (متوسط جهانی)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال‌های ملموس\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حمل‌ونقل\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">96%\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بنزین و گازوئیل خودروها، سوخت هواپیماها و کشتی‌ها\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">صنعت\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">82%\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تولید فولاد، سیمان، پلاستیک و انواع کالاها\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تولید برق\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">60%\u003C\u002Fspan> (در جهان)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیروگاه‌های زغال‌سنگی، گازی و نفتی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساختمان‌ها (گرمایش و سرمایش)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">82%\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شوفاژ خانه‌ها، سیستم‌های حرارت مرکزی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">هزینه پنهان: اثرات زیست‌محیطی و سلامتی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>استفاده گسترده از سوخت‌های فسیلی یک \u003Cstrong>هزینه سنگین و پنهان\u003C\u002Fstrong> برای جامعه و محیط زیست دارد که در قیمت نهایی محصول (مثل قیمت بنزین) دیده نمی‌شود. دانشمندان به این هزینه‌های پنهان، \u003Cstrong>«اثرات خارجی»\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. مهم‌ترین این اثرات عبارتند از:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. تغییرات آب‌وهوایی:\u003C\u002Fstrong> سوزاندن سوخت‌های فسیلی گاز دی‌اکسید کربن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CO_2)$\u003C\u002Fspan> و دیگر گازهای گلخانه‌ای را آزاد می‌کند. این گازها مانند یک پتو در اطراف زمین عمل کرده و با به دام انداختن گرمای خورشید، باعث افزایش میانگین دمای کره زمین می‌شوند. پیامدهای این گرمایش، افزایش وقوع حوادث آب‌وهوایی شدید (مانند سیل‌ها و خشکسالی‌های بی‌سابقه)، ذوب یخچال‌های طبیعی و افزایش سطح دریاهاست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. آلودگی هوا و سلامت:\u003C\u002Fstrong> علاوه بر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CO_2)$\u003C\u002Fspan>، سوختن این منابع ذرات ریز معلق و گازهای سمی مانند اکسیدهای نیتروژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(NO_x)$\u003C\u002Fspan> و دی‌اکسید گوگرد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(SO_2)$\u003C\u002Fspan> را تولید می‌کند. این آلاینده‌ها مستقیماً با بیماری‌های تنفسی مانند آسم، سرطان ریه، بیماری‌های قلبی و مرگ زودرس مرتبط هستند. به طور جهانی، از هر پنج مرگ، یک مورد به آلودگی ناشی از سوخت فسیلی نسبت داده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. آلودگی آب و خاک:\u003C\u002Fstrong> استخراج و انتقال سوخت‌های فسیلی (مثل نشت چاه‌های نفت یا پساب معادن زغال‌سنگ) می‌تواند منابع آب زیرزمینی و خاک را آلوده کند و حیات جانداران را تهدید نماید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">آینده انرژی: گذار از سوخت فسیلی به چه معناست؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>با آگاهی از بحران آب‌وهوا و اثرات سلامتی، جنبش جهانی برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و گذار به سمت \u003Cstrong>انرژی‌های پاک\u003C\u002Fstrong> (مانند خورشید، باد، آب و زمین‌گرمایی) در حال شکل‌گیری است. اما این گذار آسان نیست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>موانع کنار گذاشتن سوخت فسیلی:\u003C\u002Fstrong> زیرساخت عظیم جهانی (نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌ها، شبکه پمپ بنزین‌ها) بر پایه این سوخت‌ها ساخته شده است. همچنین انرژی فسیلی \u003Cstrong>چگالی انرژی\u003C\u002Fstrong> بالایی دارد؛ یعنی مقدار زیادی انرژی در حجم یا وزن کمی ذخیره شده که برای بخشی مانند حمل‌ونقل هوایی یا سنگین هنوز جایگزین مناسبی پیدا نکرده‌است. از طرفی، صنعت سوخت فسیلی تأثیر سیاسی و اقتصادی زیادی دارد و بسیاری از دولت‌ها به آن وابسته هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>راه‌حل‌ها و اقدامات:\u003C\u002Fstrong> گذار موفق نیازمند اقدام هماهنگ در سطوح مختلف است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>فردی:\u003C\u002Fstrong> صرفه‌جویی در انرژی (خاموش کردن لامپ‌های اضافه، استفاده از وسایل نقلیه عمومی، عایق‌بندی خانه).\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>فناوری و سیاست:\u003C\u002Fstrong> سرمایه‌گذاری گسترده در تحقیق و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، وضع قوانین برای محدود کردن آلایندگی و حذف تدریجی نیروگاه‌های آلاینده.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>عدالت در گذار:\u003C\u002Fstrong> اطمینان از اینکه کارگران و جوامعی که وابسته به صنایع سوخت فسیلی هستند، در این انتقال رها نشده و فرصت‌های شغلی جدیدی برای آن‌ها ایجاد می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های مهم و اشتباهات رایج\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا گاز طبیعی یک سوخت «پاک» است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"padding: 0\">خیر، گاز طبیعی اگرچه در مقایسه با زغال‌سنگ، آلاینده‌های کمتری مانند ذرات معلق تولید می‌کند، اما هنوز یک \u003Cstrong>سوخت فسیلی\u003C\u002Fstrong> است و سوزاندن آن مقدار زیادی دی‌اکسید کربن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CO_2)$\u003C\u002Fspan> آزاد می‌کند. علاوه بر این، نشت گاز متان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CH_4)$\u003C\u002Fspan> (ماده اصلی گاز طبیعی) در طول استخراج و انتقال، خود یک گاز گلخانه‌ای بسیار قوی است و تأثیر زیادی بر گرمایش زمین دارد. بنابراین گاز طبیعی در بهترین حالت یک \u003Cstrong>«سوخت پل»\u003C\u002Fstrong> یا انتقالی است، نه یک راه‌حل نهایی.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چرا با وجود آگاهی از مضرات، هنوز هم این همه سوخت فسیلی مصرف می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"padding: 0\">این پرسش نقطه مرکزی بحث است. دلایل اقتصادی و ساختاری قدرتمندی وجود دارد: اول، \u003Cstrong>ارزانی نسبی و در دسترس بودن\u003C\u002Fstrong> آن‌ها به دلیل وجود زیرساخت‌های گسترده و تثبیت‌شده. دوم، \u003Cstrong>چگالی انرژی بالا\u003C\u002Fstrong> که برای بسیاری از کاربردها، جایگزین‌های فعلی را با چالش مواجه کرده است. سوم، \u003Cstrong>سرمایه‌گذاری‌های کلان و وابستگی اقتصادی\u003C\u002Fstrong> بسیاری از کشورها و شرکت‌ها به درآمد حاصل از آن. چهارم، بسیاری از \u003Cstrong>هزینه‌های واقعی\u003C\u002Fstrong> سوخت فسیلی (مانند هزینه درمان بیماری‌های ناشی از آلودگی یا خسارت‌های تغییرات آب‌وهوایی) در قیمت آن محاسبه نمی‌شود. در واقع، جامعه به‌صورت پنهان این هزینه‌ها را می‌پردازد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا به زودی سوخت فسیلی تمام می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"padding: 0\">نگرانی اصلی درباره پایان یافتن فیزیکی ذخایر نیست، اگرچه منابع تجدیدناپذیر هستند. چالش بزرگ‌تر، مفهوم \u003Cstrong>«بودجه کربنی»\u003C\u002Fstrong> است. دانشمندان مقدار مشخصی از دی‌اکسید کربن را که می‌توان برای جلوگیری از خطرناک‌ترین اثرات تغییرات آب‌وهوایی وارد جو کرد، محاسبه کرده‌اند. نکته ترسناک این است که اگر همه ذخایر شناخته‌شده سوخت فسیلی سوزانده شوند، دی‌اکسید کربن منتشرشده \u003Cstrong>چندین برابر\u003C\u002Fstrong> این بودجه مجاز خواهد بود. بنابراین، برای حفظ یک آب‌وهوای پایدار، باید بخش عمده‌ای از سوخت فسیلی کشف‌شده \u003Cstrong>برای همیشه در زمین باقی بماند\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> سوخت‌های فسیلی نقشی انکارناپذیر در شکل‌گیری و پیشرفت تمدن صنعتی داشته‌اند و کماکان سبد انرژی جهان را در اختیار دارند. اما امروزه ما به وضوح هزینه واقعی این وابستگی را می‌بینیم: گرمایش زمین، آلودگی هوا و تخریب محیط زیست. آینده انرژی، آینده‌ای است که در آن منابع پاک و تجدیدپذیر، جایگزین منابع کثیف و تجدیدناپذیر می‌شوند. این گذار نه تنها یک ضرورت علمی و زیست‌محیطی، که یک انتخاب اخلاقی برای نسل حاضر در قبال آیندگان است. درک این موضوع و نقش هر فرد در صرفه‌جویی انرژی، نخستین گام مؤثر در این مسیر طولانی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>۱. \u003Cstrong>سوخت فسیلی (Fossil Fuel):\u003C\u002Fstrong> به مواد آلی فشرده‌شده‌ای گفته می‌شود که از باقی‌مانده جانداران قدیمی در طول میلیون‌ها سال تحت فشار و دمای بالا در پوسته زمین تشکیل شده و قابل اشتعال برای تولید انرژی هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۲. \u003Cstrong>منابع تجدیدناپذیر (Non-renewable Resources):\u003C\u002Fstrong> منابعی که سرعت تشکیل آن‌ها در مقیاس زمانی انسانی بسیار کند است و با بهره‌برداری، ذخایر آن‌ها کاهش می‌یابد و تجدید نمی‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۳. \u003Cstrong>محصولات پتروشیمی (Petrochemicals):\u003C\u002Fstrong> مواد شیمیایی ارزشمندی که از نفت یا گاز طبیعی به‌دست می‌آیند و به عنوان ماده اولیه برای ساخت هزاران کالای روزمره مانند پلاستیک، کود، شوینده‌ها و منسوجات مصنوعی استفاده می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">انرژی تجدیدپذیر\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تغییرات آب‌وهوایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">آلودگی هوا\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">منابع تجدیدناپذیر\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">گذار انرژی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"پایهٔ یازدهم","آزمایشگاه علوم تجربی یازدهم","سوخت‌های فسیلی",0,1,160,"2026-02-05 14:31:51","2026-09-13 01:07:24","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F11\u002F16","1:07 1405\u002F06\u002F22",{"status":19,"data":29},[30,69,129,147,167],{"id":19,"title":31,"list_order":19,"items":32},"آشنایی",[33,38,42,46,53,57,61,65],{"id":34,"link":35,"type":36,"slug":12,"title":37},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":39,"link":40,"type":36,"slug":12,"title":41},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":43,"link":44,"type":36,"slug":12,"title":45},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":47,"link":48,"type":49,"slug":50,"handler":51,"title":52},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":54,"link":55,"type":36,"slug":12,"title":56},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":58,"link":59,"type":36,"slug":12,"title":60},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":62,"link":63,"type":36,"slug":12,"title":64},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":66,"link":67,"type":36,"slug":12,"title":68},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":70,"title":71,"list_order":19,"items":72},2,"المپیادها",[73,77,81,85,89,93,97,101,105,109,113,117,121,125],{"id":74,"link":75,"type":36,"slug":12,"title":76},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":78,"link":79,"type":36,"slug":12,"title":80},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":82,"link":83,"type":36,"slug":12,"title":84},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":86,"link":87,"type":36,"slug":12,"title":88},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":90,"link":91,"type":36,"slug":12,"title":92},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":94,"link":95,"type":36,"slug":12,"title":96},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":98,"link":99,"type":36,"slug":12,"title":100},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":102,"link":103,"type":36,"slug":12,"title":104},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":106,"link":107,"type":36,"slug":12,"title":108},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":110,"link":111,"type":36,"slug":12,"title":112},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":114,"link":115,"type":36,"slug":12,"title":116},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":118,"link":119,"type":36,"slug":12,"title":120},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":122,"link":123,"type":36,"slug":12,"title":124},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":126,"link":127,"type":36,"slug":12,"title":128},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":130,"title":131,"list_order":19,"items":132},3,"نمونه و تیزهوشان",[133,137,142],{"id":134,"link":135,"type":36,"slug":12,"title":136},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":138,"link":139,"type":49,"slug":140,"handler":140,"title":141},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":143,"link":144,"type":49,"slug":145,"handler":145,"title":146},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":148,"title":149,"list_order":19,"items":150},7,"کتابهای درسی",[151,155,159,163],{"id":152,"link":153,"type":36,"slug":12,"title":154},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":156,"link":157,"type":36,"slug":12,"title":158},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":160,"link":161,"type":36,"slug":12,"title":162},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":164,"link":165,"type":36,"slug":12,"title":166},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":34,"title":168,"list_order":34,"items":169},"پیشنهاد ویژه",[170,175,180,185,190,195,200,203,207,211],{"id":171,"link":172,"type":49,"slug":173,"handler":173,"title":174},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":176,"link":177,"type":49,"slug":178,"handler":178,"title":179},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":181,"link":182,"type":49,"slug":183,"handler":183,"title":184},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":186,"link":187,"type":49,"slug":188,"handler":188,"title":189},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":191,"link":192,"type":49,"slug":193,"handler":193,"title":194},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":196,"link":197,"type":36,"slug":198,"title":199},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":201,"type":36,"slug":12,"title":202},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":204,"link":205,"type":36,"slug":12,"title":206},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":208,"link":209,"type":36,"slug":12,"title":210},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":212,"link":213,"type":36,"slug":12,"title":214},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,232,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":224,"title":225,"cat":10,"pic":226,"up_date":227,"title_url":228,"url":229,"legacy_url":230,"cat_title":25,"update_jalali":231},10473,"محیط آزمایشگاه: فضای آموزشی ویژه‌ای که به‌دلیل وجود مواد شیمیایی، وسایل حساس و تجهیزات فنی، نیازمند رعایت دقیق نکات ایمنی است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fn7EmuaB0P3YffPqNZEiF_200.png","2026-09-13 02:58:42","محیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10473\u002Fمحیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10473\u002Fمحیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","1405\u002F06\u002F22",{"id":233,"title":234,"cat":10,"pic":235,"up_date":236,"title_url":237,"url":238,"legacy_url":239,"cat_title":25,"update_jalali":231},10474,"ایمنی آزمایشگاه: مجموعه اصول و اقداماتی که برای پیشگیری از حادثه و حفظ سلامت افراد در آزمایشگاه رعایت می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhVEPo8253ErEnckJhPQ7_200.png","2026-09-13 02:56:31","ایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10474\u002Fایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10474\u002Fایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود",{"id":241,"title":242,"cat":10,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":25,"update_jalali":231},10475,"میز کار آزمایشگاهی: سطح مشخصی برای انجام آزمایش و قرار دادن وسایل و مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuQNC6P81BHvxnaew47Ok_200.png","2026-09-13 02:55:09","میز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10475\u002Fمیز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10475\u002Fمیز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد",{"id":249,"title":250,"cat":10,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":25,"update_jalali":231},10476,"مواد شیمیایی: موادی با ترکیب مشخص که در آزمایش‌ها استفاده می‌شوند و ممکن است خطرناک باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTmVhjr2ezXDNtMsSRj5q_200.png","2026-09-13 02:53:28","مواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10476\u002Fمواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10476\u002Fمواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند",{"id":257,"title":258,"cat":10,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":25,"update_jalali":231},10477,"وسایل آزمایشگاهی: ابزارها و تجهیزات مورد استفاده برای انجام آزمایش‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5UMl2OTzkD322HZSFG8J_200.png","2026-09-13 02:50:41","وسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10477\u002Fوسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10477\u002Fوسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها",{"id":265,"title":266,"cat":10,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":25,"update_jalali":231},10478,"کپسول آتش‌نشانی: وسیله‌ای برای خاموش کردن آتش در مواقع اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF5RMrkJQHN1QgqFXj4sa_200.png","2026-09-13 02:48:17","کپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10478\u002Fکپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10478\u002Fکپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری",{"id":273,"title":274,"cat":10,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":25,"update_jalali":231},10479,"جعبه کمک‌های اولیه: مجموعه‌ای از وسایل اولیه برای رسیدگی فوری به آسیب‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FM3SHKHIyHdOaTW2VP23X_200.png","2026-09-13 02:45:51","جعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10479\u002Fجعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10479\u002Fجعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها",{"id":281,"title":282,"cat":10,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":25,"update_jalali":231},10480,"شیر اصلی آب و گاز: محل کنترل جریان آب و گاز در آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKmGJOH3MC8rmSHgXfYNg_200.png","2026-09-13 02:43:15","شیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10480\u002Fشیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10480\u002Fشیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه",{"id":289,"title":290,"cat":10,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":25,"update_jalali":231},10481,"هود آزمایشگاهی: محفظه‌ای برای انجام آزمایش‌هایی که بخار، گاز یا مواد خطرناک تولید می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fsgz1xHEDtHeXNz88ChJD_200.png","2026-09-13 02:39:36","هود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10481\u002Fهود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10481\u002Fهود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند",{"id":297,"title":298,"cat":10,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":25,"update_jalali":231},10482,"پریز و فیوز برق: تجهیزات کنترل و تأمین ایمن جریان برق در آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9DAJkUSDJubXZ6VJMW8k_200.png","2026-09-13 02:38:29","پریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10482\u002Fپریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10482\u002Fپریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه",{"id":305,"title":306,"cat":10,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":25,"update_jalali":231},10483,"پسماند شیمیایی: مواد زائد حاصل از آزمایش‌ها که نیاز به دفع ایمن دارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNDTYuI6jB89cJNXQT8YW_200.png","2026-09-13 02:37:14","پسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10483\u002Fپسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10483\u002Fپسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند",{"id":313,"title":314,"cat":10,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":25,"update_jalali":231},10484,"خروج اضطراری: مسیر مشخص برای ترک سریع آزمایشگاه در شرایط خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVc1vC9F5CLgKBeoXfNMi_200.png","2026-09-13 02:35:46","خروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10484\u002Fخروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10484\u002Fخروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر"]