[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-10457":193,"$fivkFwoxMiSkHl2_qi_8A2pstHzFy9eH-8MveXbdFDLw":215},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":206,"status":4,"views":207,"subdate":208,"up_date":209,"first_name":210,"last_name":211,"avatar":13,"cat_title":212,"subdate_jalali":213,"update_jalali":214},10457,1168,1182,3467,"محلول همگن: محلولی که اجزای آن به طور یکنواخت در سراسر محلول پخش شده‌اند",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHuiznTc57p0vHnGN94Hu_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله محلول همگن\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">محلول همگن: یک ترکیب یکنواخت و شگفت‌انگیز\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">آشنایی با دنیای محلول‌های یکسان، خواص آنها و نقش اساسی‌شان در زندگی روزمره و طبیعت.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به بررسی کامل و گام‌به‌گام \u003Cstrong>محلول همگن\u003C\u002Fstrong> می‌پردازد. \u003Cstrong>محلول همگن\u003C\u002Fstrong> که به آن \u003Cstrong>محلول یکنواخت\u003C\u002Fstrong> نیز گفته می‌شود، مخلوطی است که در آن اجزای تشکیل‌دهنده به طور یکسان و یکنواخت در یکدیگر پراکنده شده‌اند و در مقیاس میکروسکوپی قابل تشخیص نیستند. ما در اینجا انواع \u003Cstrong>حلال\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>حل‌شونده\u003C\u002Fstrong>، روش‌های تهیه و جداسازی، و کاربردهای گسترده آن را از آشپزخانه تا صنعت با مثال‌های ساده توضیح می‌دهیم. در انتها نیز به پرسش‌های متداول پاسخ خواهیم داد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">محلول همگن چیست؟ از مولکول‌ها تا لیوان آب نمک\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اگر مقداری نمک خوراکی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">NaCl\u003C\u002Fspan>) را در یک لیوان آب بریزید و هم بزنید، چه اتفاقی می‌افتد؟ بعد از مدتی، نمک ناپدید می‌شود و شما مایعی شفاف می‌بینید که طعم شوری دارد. این مخلوط، یک \u003Cstrong>محلول همگن\u003C\u002Fstrong> است. در این محلول، ذرات بسیار ریز نمک (یون‌های سدیم و کلرید) به طور کامل و یکنواخت بین مولکول‌های آب پخش شده‌اند. شما نمی‌توانید نقاط شور را از نقاط کم‌شور تشخیص دهید؛ کل مایع یکسان است. این یکنواختی در سطح مولکولی یا یونی رخ می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>هر محلول همگن از دو بخش اصلی تشکیل شده است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>حلال\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>: جزئی که معمولاً مقدار بیشتری دارد و عمل حل‌کردن را انجام می‌دهد (مانند آب در مثال بالا).\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>حل‌شونده\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>: جزئی که در حلال حل می‌شود و مقدار کمتری دارد (مانند نمک در مثال بالا).\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته کلیدی:\u003C\u002Fstrong> در یک محلول همگن، شما نمی‌توانید با چشم غیرمسلح یا حتی با میکروسکوپ نوری معمولی، مرزی بین حلال و حل‌شونده تشخیص دهید. همه‌جا یک ترکیب یکسان دیده می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع محلول‌های همگن: جامد در مایع، گاز در مایع و بیشتر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>محلول‌های همگن فقط به مخلوط نمک و آب محدود نمی‌شوند. بسته به حالت فیزیکی حلال و حل‌شونده، انواع مختلفی دارند. جدول زیر دسته‌بندی رایج آنها را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"انواع محلول های همگن بر اساس حالت فیزیکی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">حالت فیزیکی حل‌شونده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">حالت فیزیکی حلال\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال‌های متداول\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جامد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مایع\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شکر در چای، نمک در آب دریا، ید در الکل (محلول تنتور ید)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مایع\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مایع\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">الکل در آب (مثل مواد ضدعفونی‌کننده)، سرکه در آب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گاز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مایع\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دی‌اکسید کربن در آب (نوشابه گازدار)، اکسیژن در آب (مورد نیاز ماهی‌ها)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گاز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گاز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هوای اطراف ما (مخلوطی همگن از نیتروژن، اکسیژن و گازهای دیگر)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جامد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جامد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آلیاژها مانند برنج (مخلوط مس و روی) یا فولاد (آهن و کربن)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>همانطور که می‌بینید، هوا یک \u003Cstrong>محلول همگن گازی\u003C\u002Fstrong> است و آلیاژها \u003Cstrong>محلول‌های همگن جامد\u003C\u002Fstrong> هستند. این نشان می‌دهد که مفهوم محلول، بسیار فراتر از مایعات است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">غلظت: چقدر حل‌شونده در حلال وجود دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یک ویژگی بسیار مهم در مطالعه محلول‌های همگن، \u003Cstrong>غلظت\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> است. غلظت مقدار حل‌شونده‌ای است که در یک مقدار مشخص از حلال یا محلول حل شده است. به زبان ساده، غلظت نشان می‌دهد محلول رقیق است یا غلیظ. برای مثال، یک لیوان چای با یک قاشق شکر، غلظت کمتری نسبت به همان لیوان چای با پنج قاشق شکر دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از ساده‌ترین روش‌های بیان غلظت، \u003Cstrong>درصد جرمی\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> است که با فرمول زیر محاسبه می‌شود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\text{درصد جرمی} = \\frac{\\text{جرم حل‌شونده}}{\\text{جرم کل محلول}} \\times 100$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>مثال: اگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> گرم نمک را در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">90\u003C\u002Fspan> گرم آب حل کنیم، جرم کل محلول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> گرم می‌شود. درصد جرمی نمک این است: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\frac{10}{100} \\times 100 = 10\\%$\u003C\u002Fspan> . این یعنی یک محلول نمک \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10%\u003C\u002Fspan> داریم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">محلول همگن در عمل: از تنفس تا پخت‌وپز\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>محلول‌های همگن به طور شگفت‌انگیزی در زندگی روزمره، صنعت و بدن ما حضور دارند. در این بخش به چند نمونه عملی و جذاب نگاه می‌کنیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>در بدن موجودات زنده:\u003C\u002Fstrong> خون یک مایع حیاتی است که یک محلول همگن پیچیده محسوب می‌شود. مواد مختلف مانند گلوکز (قند)، نمک‌های معدنی، هورمون‌ها و اکسیژن در پلاسمای خون (که بخش مایع آن است) به طور یکنواخت حل شده‌اند و به تمام سلول‌های بدن می‌رسند. نفس کشیدن شما نیز وابسته به حل شدن گاز اکسیژن در خون است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>در آشپزخانه:\u003C\u002Fstrong> هنگام درست کردن شیرکاکائو، پودر کاکائو و شکر در شیر گرم حل می‌شوند و یک نوشیدنی همگن و خوشمزه ایجاد می‌کنند. تهیه شربت آبلیمو نیز نمونه دیگری است: آبلیمو و شکر در آب حل می‌شوند. توجه کنید اگر شکر به خوبی حل نشود، در ته لیوان رسوب می‌کند و محلول دیگر همگن نیست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>در صنعت و پزشکی:\u003C\u002Fstrong> بیشتر داروها به شکل محلول (شربت، آمپول) ساخته می‌شوند تا ماده مؤثر به طور یکسان در سراسر مایع پخش شود و دوز دقیقی در هر قاشق یا سی‌سی وجود داشته باشد. در صنعت نیز از محلول‌های اسیدی برای تمیز کردن سطوح فلزی یا در باتری‌های ماشین استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چگونه مواد را از یک محلول همگن جدا می‌کنیم؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>گاهی نیاز داریم حلال و حل‌شونده را از هم جدا کنیم. از آنجایی که این مواد به صورت یکنواخت مخلوط شده‌اند، روش‌های جداسازی بر اساس تفاوت در خواص فیزیکی آنها مثل نقطه جوش است. دو روش رایج عبارتند از:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. تقطیر ساده\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> این روش برای جدا کردن یک حلال خالص از یک محلول (مثل آب از آب نمک) استفاده می‌شود. محلول را حرارت می‌دهند. حلالی که نقطه جوش پایین‌تری دارد (مثل آب) زودتر بخار می‌شود. سپس این بخار در یک مسیر خنک، تقطیر شده و به مایع خالص تبدیل می‌شود. نمک که نقطه جوش بسیار بالاتری دارد، در ظرف اولیه باقی می‌ماند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. تبخیر\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> روشی ساده برای به دست آوردن حل‌شونده جامد از محلول. کافی است محلول را در ظرفی پهن ریخ و بگذاریم حلال آن به آرامی تبخیر شود. مثلاً اگر آب دریا را در یک تشت بگذاریم، پس از تبخیر آب، بلورهای نمک باقی می‌مانند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا همه مخلوط‌های شفاف، محلول همگن هستند؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. یک مخلوط می‌تواند شفاف باشد اما همگن نباشد. مثال کلاسیک، مخلوط آب و خاک‌رس بسیار ریز (سوسپانسیون کلوئیدی) است. این مخلوط ممکن است به نظر یکنواخت و شفاف بیاید، اما اگر مدتی بماند، ذرات خاک‌رس ته‌نشین می‌شوند. در محلول واقعی همگن، ذرات حل‌شونده هرگز ته‌نشین نمی‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا مقدار حل‌شونده در یک حلال می‌تواند بی نهایت باشد؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. هر حلال در یک دمای مشخص، فقط می‌تواند مقدار معینی از یک حل‌شونده را در خود حل کند. به این مقدار بیشینه، \u003Cstrong>حلالیت\u003Csup>[7]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. مثلاً در دمای اتاق، در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> میلی‌لیتر آب، حداکثر حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">36\u003C\u002Fspan> گرم نمک خوراکی می‌توان حل کرد. اگر بیشتر از این مقدار اضافه کنیم، دیگر حل نمی‌شود و در ته ظرف باقی می‌ماند. به چنین محلولی \u003Cstrong>اشباع‌شده\u003Csup>[8]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> تفاوت محلول همگن و ناهمگن\u003Csup>[9]\u003C\u002Fsup> در چیست؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> این تفاوت کلیدی است. در \u003Cstrong>محلول ناهمگن\u003C\u002Fstrong> (یا مخلوط ناهمگن)، اجزا به طور یکنواخت پخش \u003Cem>نشده‌اند\u003C\u002Fem> و می‌توان مرز بین آنها را دید. مانند سالاد ماکارونی (می‌توانید ماکارونی، ذرت و سس را جدا ببینید) یا آب و روغن که پس از مخلوط شدن دوباره از هم جدا می‌شوند. در حالی که در محلول همگن، این جدایی با چشم دیده نمی‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> محلول همگن یک مخلوط یکنواخت و یکسان در سراسر خود است که از دو جزء اصلی حلال و حل‌شونده تشکیل شده است. این محلول‌ها می‌توانند در حالت‌های جامد، مایع و گاز وجود داشته باشند و نقش اساسی در فرآیندهای زیستی، زندگی روزمره و صنایع مختلف بازی می‌کنند. درک مفاهیمی مانند غلظت و حلالیت به ما کمک می‌کند تا با دنیای اطراف خود ارتباط بهتری برقرار کنیم. از یک لیوان چای شیرین تا هوایی که تنفس می‌کنیم، همه نمونه‌هایی از این شاهکار طبیعی هستند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>حلال (Solvent)\u003C\u002Fstrong>: ماده‌ای که حل‌شونده را در خود حل می‌کند و معمولاً درصد بیشتری از محلول را تشکیل می‌دهد.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>حل‌شونده (Solute)\u003C\u002Fstrong>: ماده‌ای که در حلال حل می‌شود و معمولاً درصد کمتری از محلول را تشکیل می‌دهد.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>غلظت (Concentration)\u003C\u002Fstrong>: مقدار حل‌شونده موجود در یک مقدار معین از حلال یا محلول.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>درصد جرمی (Mass Percent or Weight Percent)\u003C\u002Fstrong>: یک روش بیان غلظت که نسبت جرم حل‌شونده به جرم کل محلول، ضرب در صد است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>تقطیر ساده (Simple Distillation)\u003C\u002Fstrong>: فرآیند جداسازی اجزای یک مخلوط مایع بر اساس تفاوت در نقاط جوش.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>تبخیر (Evaporation)\u003C\u002Fstrong>: فرآیند تبدیل مایع به بخار که می‌تواند برای جداسازی حلال از محلول استفاده شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[7]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>حلالیت (Solubility)\u003C\u002Fstrong>: بیشینه مقدار حل‌شونده‌ای که در مقدار معینی از حلال در شرایط مشخص (دما و فشار) حل می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[8]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>اشباع‌شده (Saturated)\u003C\u002Fstrong>: حالتی از محلول که در آن، مقدار حل‌شونده به حد حلالیت رسیده و دیگر نمی‌تواند حل‌شونده بیشتری را در خود نگه دارد.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[9]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ناهمگن (Heterogeneous)\u003C\u002Fstrong>: نوعی مخلوط که اجزای آن به طور یکنواخت پخش نشده‌اند و مناطق با ترکیب متفاوت در آن قابل تشخیص است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">محلول یکنواخت\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">حلال و حل شونده\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">غلظت\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مخلوط همگن\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جداسازی محلول\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"محلول همگن","آزمایشگاه علوم تجربی دهم","پایه دهم",0,153,"2026-02-04 16:59:52","2026-08-12 19:28:01","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F11\u002F15","19:28 1405\u002F05\u002F21",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,232,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":224,"title":225,"cat":199,"pic":226,"up_date":227,"title_url":228,"url":229,"legacy_url":230,"cat_title":212,"update_jalali":231},10751,"غدد بزاقی: اندام‌هایی که بزاق دهان را ترشح می‌کنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLSpeMSZAe1BiEpjYOdD6_200.png","2026-08-13 21:38:44","غدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10751\u002Fغدد-بزاقی-اندامهایی-که-بزاق-دهان-را-ترشح-میکنند","1405\u002F05\u002F22",{"id":233,"title":234,"cat":199,"pic":235,"up_date":236,"title_url":237,"url":238,"legacy_url":239,"cat_title":212,"update_jalali":231},10730,"یاخته ماهیچه‌ای: سلولی که وظیفه اصلی آن انقباض و ایجاد حرکت است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw3ICMZRMxTQ1ehYxCFNM_200.png","2026-08-13 21:33:21","یاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10730\u002Fیاخته-ماهیچهای-سلولی-که-وظیفه-اصلی-آن-انقباض-و-ایجاد-حرکت-است",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":212,"update_jalali":231},10733,"بافت ماهیچه‌ای مخطط: نوعی بافت ماهیچه‌ای اسکلتی با نوارهای تیره و روشن و عملکرد ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FezUQVH7fegmd13VyOryS_200.png","2026-08-13 16:11:48","بافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10733\u002Fبافت-ماهیچهای-مخطط-نوعی-بافت-ماهیچهای-اسکلتی-با-نوارهای-تیره-و-روشن-و-عملکرد-ارادی",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":212,"update_jalali":231},10735,"بافت ماهیچه‌ای قلبی: نوعی بافت ماهیچه‌ای که در قلب وجود دارد و غیرارادی است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAD8pZ9OMmFd9dmmOVwXT_200.png","2026-08-13 16:08:51","بافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10735\u002Fبافت-ماهیچهای-قلبی-نوعی-بافت-ماهیچهای-که-در-قلب-وجود-دارد-و-غیرارادی-است",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":212,"update_jalali":231},10738,"بافت ماهیچه‌ای صاف: نوعی بافت ماهیچه‌ای غیرارادی بدون نوارهای مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLsTOvCDdZ2gSDYCDaVTi_200.png","2026-08-13 16:07:16","بافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10738\u002Fبافت-ماهیچهای-صاف-نوعی-بافت-ماهیچهای-غیرارادی-بدون-نوارهای-مخطط",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":212,"update_jalali":231},10740,"الیاف ماهیچه‌ای: رشته‌های باریک تشکیل‌دهنده بافت ماهیچه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRYKYVH7g5omWYbPDobHS_200.png","2026-08-13 16:04:39","الیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10740\u002Fالیاف-ماهیچهای-رشتههای-باریک-تشکیلدهنده-بافت-ماهیچهای",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":212,"update_jalali":231},10743,"درشت‌نمایی: میزان بزرگ‌نمایی تصویر در میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fxu586hByAkFoL0NN3vOS_200.png","2026-08-13 16:03:08","درشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10743\u002Fدرشتنمایی-میزان-بزرگنمایی-تصویر-در-میکروسکوپ",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":212,"update_jalali":231},10745,"میکروسکوپ نوری: وسیله‌ای برای مشاهده اجسام ریز با استفاده از نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDWMrvZ7c03YV387AhZwl_200.png","2026-08-13 16:02:04","میکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10745\u002Fمیکروسکوپ-نوری-وسیلهای-برای-مشاهده-اجسام-ریز-با-استفاده-از-نور",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":212,"update_jalali":231},10747,"رنگ‌آمیزی یاخته‌ای: افزودن رنگ برای مشاهده بهتر اجزای یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fk8NvSQjnUPb1m7f65AO0_200.png","2026-08-13 15:56:53","رنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10747\u002Fرنگآمیزی-یاختهای-افزودن-رنگ-برای-مشاهده-بهتر-اجزای-یاخته",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":212,"update_jalali":231},10749,"هماتوکسیلین: رنگی که برای مشاهده هسته یاخته‌ها به کار می‌رود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fu7fdlSTHmr9gDUfwLPzK_200.png","2026-08-13 15:53:34","هماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10749\u002Fهماتوکسیلین-رنگی-که-برای-مشاهده-هسته-یاختهها-به-کار-میرود",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":212,"update_jalali":231},10750,"بزاق دهان: مایعی ترشح‌شده از غدد بزاقی که به گوارش و مرطوب شدن دهان کمک می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FN1FdcpR1A0g2Hfoe85wD_200.png","2026-08-13 15:51:37","بزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10750\u002Fبزاق-دهان-مایعی-ترشحشده-از-غدد-بزاقی-که-به-گوارش-و-مرطوب-شدن-دهان-کمک-میکند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":212,"update_jalali":231},10710,"رسوب‌گذاری: ته‌نشین شدن مواد محلول یا معلق و تشکیل لایه‌های جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fwl0fs2joTLBsuA3sVrAf_200.png","2026-08-13 15:49:38","رسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10710\u002Fرسوبگذاری-تهنشین-شدن-مواد-محلول-یا-معلق-و-تشکیل-لایههای-جامد"]